In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Dit verhaal, geschreven door conservator Guido Abuys, werd in 2018 als column gepubliceerd op de website van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Een houten beeldje van een jongen van een jaar of twaalf, gekleed in een blouse, korte broek, hoge sokken en wandelschoenen. Op het voetstuk zijn de initialen E.B. ingekrast en is het jaar 1941 duidelijk zichtbaar. Het beeldje zou geschonken zijn aan Jacques Schol, directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.&nbsp;

Een jongen vereeuwigd in hout

In juni 2025 verscheen Sprekende stenen. Stolpersteine in Zwolle, een publicatie waarin de verhalen van Joodse inwoners van Zwolle worden belicht. Ook voor het gezin Caneel, dat voor hun deportatie aan de Vispoortenplas 10 woonde, zijn struikelstenen gelegd.&nbsp;

Carolina Caneel-Bamberg, haar man Salomon Caneel en hun zoontje Mozes “Max” Caneel werden begin oktober 1942 vanuit Zwolle naar kamp Westerbork gebracht. Het was in die dagen overvol in het kamp: door de ontruiming van de Joodse werkkampen en de razzia’s waarbij de familieleden van de Joodse dwangarbeiders werden opgehaald, kwamen er zo’n 12.000 personen naar het kamp. In een brief aan vriendin Janny Bosman schrijft Carolina over de chaotische situatie en de onwetendheid over hun verdere lot. Ook vraagt ze om een paar hoge schoenen of laarsjes in maat 26 voor zoontje Max en een stel dekens, want die zijn ze inmiddels kwijtgeraakt.&nbsp;

"Onze Max is een reuzelieve schat..."

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Verklaring van J.U. Abrahams&nbsp; Hij verklaart dat de meubelen welke zich in het perceel Z.W. Singel 69 te Leiden bevinden, welke kamer was bewoond door een Jodin J. (Cahen) Beurze-de Vries zijn eigendom zijn.&nbsp; Datum: 1942-08-24&nbsp; Plaats: Leiden De deportatie naar kamp Westerbork van Jeannette vond op 4 augustus plaats.

Verklaring van J.U. Abrahams&nbsp; Hij verklaart dat de meubelen welke zich in het perceel Z.W. Singel 69 te Leiden bevinden, welke kamer was bewoond door een Jodin J. (Cahen) Beurze-de Vries zijn eigendom zijn.&nbsp; Datum: 1942-08-24&nbsp; Plaats: Leiden De deportatie naar kamp Westerbork van Jeannette vond op 4 augustus plaats.

Verklaring van J. U. Abrahams over zijn bezittingen in een pand te Leiden

Van: Levie, gezin Aan: de Levie, J. Plaats: trein (poststempel Hoogezand) Datum: 1943-07-13 Onderwerp: ‘we zijn heden uit kamp Westerbork vertrokken’.&nbsp; Verzoek aan de vinder de kaart te posten.

Van: Levie, gezin Aan: de Levie, J. Plaats: trein (poststempel Hoogezand) Datum: 1943-07-13 Onderwerp: ‘we zijn heden uit kamp Westerbork vertrokken’.&nbsp; Verzoek aan de vinder de kaart te posten.

Briefkaart van het gezin Levie aan beste vrienden vanuit de trein

Van: de gemeente Amsterdam Aan: wie het betreft Plaats: Amsterdam Datum: 1940-12-19 Onderwerp: ontslag als ambtenaar met voorlopig behoud van salaris.

Van: de gemeente Amsterdam Aan: wie het betreft Plaats: Amsterdam Datum: 1940-12-19 Onderwerp: ontslag als ambtenaar met voorlopig behoud van salaris.

Brief van de gemeente Amsterdam aan wie het betreft

Van: Popken, Aaltje Aan: Stadman, familie (zus en zwager) Plaats: Westerbork, Interneringskamp, barak 83 A. Datum: 1946-01-01 Onderwerp: ze mag weer een brief schrijven (op een officieel briefformulier); op 25 december een pakje ontvangen; overlijden van een neefje; hoe het met de verschillende familieleden, waaronder Wennie gaat; ze slaapt samen met Hennie; met vader gaat het best; vandaag is het nieuwjaar; …

Van: Popken, Aaltje Aan: Stadman, familie (zus en zwager) Plaats: Westerbork, Interneringskamp, barak 83 A. Datum: 1946-01-01 Onderwerp: ze mag weer een brief schrijven (op een officieel briefformulier); op 25 december een pakje ontvangen; overlijden van een neefje; hoe het met de verschillende familieleden, waaronder Wennie gaat; ze slaapt samen met Hennie; met vader gaat het best; vandaag is het nieuwjaar; …

Brief van Aaltje Popken aan de familie Stadman vanuit Interneringskamp Westerbork

Van: Sleutelberg-Bamberger, Judikje en Sleutelberg Meijer Aan: van Dam-Sleutelberg, Golina en haar gezin&nbsp; Plaats: Farmsum Datum: 1942-08-13 Onderwerp: met Pa gaat het redelijk goed; ze schrijft ook een brief aan Mietje, Julius begint te lopen; toesturen van bonnen; Rika komt op bezoek; Meijer gaat bij de boer aan het werk…

Van: Sleutelberg-Bamberger, Judikje en Sleutelberg Meijer Aan: van Dam-Sleutelberg, Golina en haar gezin&nbsp; Plaats: Farmsum Datum: 1942-08-13 Onderwerp: met Pa gaat het redelijk goed; ze schrijft ook een brief aan Mietje, Julius begint te lopen; toesturen van bonnen; Rika komt op bezoek; Meijer gaat bij de boer aan het werk…

Brief van Judikje Sleutelberg-Bamberger en Meijer Sleutelberg aan het gezin van Golina van Dam-Sleutelberg

Doorverwijzing Van: Cohen-Nijstad, Lena Plaats: Westerbork, kamp Naar de polikliniek, dr. R. Polak van Gelder (oogarts)

Doorverwijzing Van: Cohen-Nijstad, Lena Plaats: Westerbork, kamp Naar de polikliniek, dr. R. Polak van Gelder (oogarts)

Doorverwijzing van Lena Cohen-Nijstad

Van: Rode Kruis, Afwikkelingsbureau Aan: Acohen, R. Plaats: Den Haag Datum: 1946-08-22 Onderwerp: gegevens over Joseph en Samuel de la Bella.

Van: Rode Kruis, Afwikkelingsbureau Aan: Acohen, R. Plaats: Den Haag Datum: 1946-08-22 Onderwerp: gegevens over Joseph en Samuel de la Bella.

Brief van het Rode Kruis met inlichtingen over Joseph en Samuel de la Bella

Van: Leeuw en Beugen, familie&nbsp; Aan: Zwijnen, familie Plaats: de trein Datum: 1942-10-03&nbsp; Onderwerp: 3 oktober 1942 te Utrecht: 'even willen wij berichten dat we om kwart over zes zijn vertrokken naar Westerbork.&nbsp; Op de briefkaart worden de volgende personen genoemd: Naatje van Beugen-Bing (1880) Rozette de Leeuw-van Beugen (1916) Barend de Leeuw (1915)

Van: Leeuw en Beugen, familie&nbsp; Aan: Zwijnen, familie Plaats: de trein Datum: 1942-10-03&nbsp; Onderwerp: 3 oktober 1942 te Utrecht: 'even willen wij berichten dat we om kwart over zes zijn vertrokken naar Westerbork.&nbsp; Op de briefkaart worden de volgende personen genoemd: Naatje van Beugen-Bing (1880) Rozette de Leeuw-van Beugen (1916) Barend de Leeuw (1915)

Briefkaart van de familie de Leeuw en Beugen aan de familie Zwijnen vanuit de trein

Ausweis Van: Gerzon-Falk, Nora Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-13 Bij vertrek uit kamp Westerbork moet de kaart aan de barakleider worden overhandigd.

Ausweis Van: Gerzon-Falk, Nora Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-13 Bij vertrek uit kamp Westerbork moet de kaart aan de barakleider worden overhandigd.

Ausweis van Nora Gerzon-Valk in kamp Westerbork

Van: Scala Bodega Aan: Coster, mevrouw Plaats: Den Haag Datum: 1933-03-23 Onderwerp: felicitatie en het sturen van bloemen in verband met de verjaardag van haar echtgenoot Louis Coster.&nbsp;

Van: Scala Bodega Aan: Coster, mevrouw Plaats: Den Haag Datum: 1933-03-23 Onderwerp: felicitatie en het sturen van bloemen in verband met de verjaardag van haar echtgenoot Louis Coster.&nbsp;

Brief van Scala Bodega aan de vrouw van Louis Coster in verband met de verjaardag van haar man

Bewijs van crematie Datum: 23-07-1943 Nr. 440 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Kalf, Abraham geb. 17-11-60 overleden te Westerbork op 19-07-1943 op 22-07-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 23-07-1943 Nr. 440 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Kalf, Abraham geb. 17-11-60 overleden te Westerbork op 19-07-1943 op 22-07-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Abraham Kalf

Westerborkfilm.&nbsp; De Westerborkfilm wordt opgenomen.&nbsp; Kamp Westerbork, 1944.&nbsp; W. R. Breslauer, de kampfotograaf, bezig met het maken van opnamen voor de Westerborkfilm in een werkplaats (de vliegtuigsloperij). &nbsp;

Westerborkfilm.&nbsp; De Westerborkfilm wordt opgenomen.&nbsp; Kamp Westerbork, 1944.&nbsp; W. R. Breslauer, de kampfotograaf, bezig met het maken van opnamen voor de Westerborkfilm in een werkplaats (de vliegtuigsloperij). &nbsp;

Kampfotograaf Werner Rudof Breslauer bezig met filmen in de vliegtuigsloperij

Van: Breslauer, Etelka (Oma) Aan: Tony Schram Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-02-06 Onderwerp: bericht van verhuizing naar kamp westerbork, barak 16 F

Van: Breslauer, Etelka (Oma) Aan: Tony Schram Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-02-06 Onderwerp: bericht van verhuizing naar kamp westerbork, barak 16 F

Briefkaart van Elteke Breslauer aan Tony Schram vanuit kamp Westerbork

Van: Kussy, Victor, Dr. Aan: Aggelen, van, J.&nbsp; Plaats: Theresienstadt&nbsp; Datum: 1944-01-08&nbsp; Onderwerp: bericht van ontvangst en bedankje voor pakket.

Van: Kussy, Victor, Dr. Aan: Aggelen, van, J.&nbsp; Plaats: Theresienstadt&nbsp; Datum: 1944-01-08&nbsp; Onderwerp: bericht van ontvangst en bedankje voor pakket.

Briefkaart van Victor Kussy aan J. van Aggelen vanuit Theresienstadt

Een keukenbarak&nbsp; Plaats: woonoord Schattenberg Datum: 1956-1965 Na de invoering van de zelfzorg, werden bij de woon- en familiebarakken keukenbarakken geplaatst en werd de Centrale Keuken opgeheven. De keukens waren gebouwd met materiaal dat asbest bevatte.

Een keukenbarak&nbsp; Plaats: woonoord Schattenberg Datum: 1956-1965 Na de invoering van de zelfzorg, werden bij de woon- en familiebarakken keukenbarakken geplaatst en werd de Centrale Keuken opgeheven. De keukens waren gebouwd met materiaal dat asbest bevatte.

Foto van een keukenbarak in het woonoord Schattenberg

Mededeling&nbsp; Datum: 1943-12-10&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Onderwerp: Kerkdiensten in de barakken

Mededeling&nbsp; Datum: 1943-12-10&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Onderwerp: Kerkdiensten in de barakken

Mededeling over kerkdiensten in de barakken

Van: Cahen, Bob&nbsp; Aan: Wan en Joop&nbsp; Plaats:&nbsp;Groningen Datum: 1945-07-05&nbsp; Onderwerp: Melding thuiskomst einde van de week of de week erna.

Van: Cahen, Bob&nbsp; Aan: Wan en Joop&nbsp; Plaats:&nbsp;Groningen Datum: 1945-07-05&nbsp; Onderwerp: Melding thuiskomst einde van de week of de week erna.

Briefkaart van Bob Cahen aan Wan en Joop betreffende melding thuiskomst

Kampgeld Westerbork 10 Cent/10 Gutschen Serie BB No. 2781

Kampgeld Westerbork 10 Cent/10 Gutschen Serie BB No. 2781

Kampgeld Lager Westerbork 10 cent

Van:&nbsp; Aan: Plaats: Westerbork, interneringskamp Datum: 1946-1947 Onderwerp: Betreft vervoer/transportmogelijkheden van en naar de buitenwereld. Deze zijn beperkt door het gebrek en de slechte kwaliteit van het wagenpark in het kamp en het ontbreken van openbaarvervoer mogelijkheden door de geïsoleerde ligging van het kamp. Na de opheffing van de spoorlijn naar Hooghalen was toegezegd dat het wagenpark zou worden uitgebreid. De grootste problemen doen zich op de zondag voor als het personeel terugkomt van weekendverlof.

Van:&nbsp; Aan: Plaats: Westerbork, interneringskamp Datum: 1946-1947 Onderwerp: Betreft vervoer/transportmogelijkheden van en naar de buitenwereld. Deze zijn beperkt door het gebrek en de slechte kwaliteit van het wagenpark in het kamp en het ontbreken van openbaarvervoer mogelijkheden door de geïsoleerde ligging van het kamp. Na de opheffing van de spoorlijn naar Hooghalen was toegezegd dat het wagenpark zou worden uitgebreid. De grootste problemen doen zich op de zondag voor als het personeel terugkomt van weekendverlof.

Notitie over vervoersmogelijkheden van en naar de buitenwereld

Overzichtsfoto. Overzichtsfoto van de bouw van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork. Kamp Westerbork, (oktober) 1939. Bouw van het Vluchtelingenkamp. Uit de Telegraaf afkomstig met het onderschrift: 'een dorp waarover veel te doen is geweest'.

Overzichtsfoto. Overzichtsfoto van de bouw van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork. Kamp Westerbork, (oktober) 1939. Bouw van het Vluchtelingenkamp. Uit de Telegraaf afkomstig met het onderschrift: 'een dorp waarover veel te doen is geweest'.

Foto van bouw van het Centraal vluchtelingen Kamp Westerbork waar veel te doen over geweest is

Jongeman leunend tegen een boompje. Plaats: Repatriëringskamp, Westerbork Datum: 1950 J.J. Thörig voor een barak in kamp Schattenberg.

Jongeman leunend tegen een boompje. Plaats: Repatriëringskamp, Westerbork Datum: 1950 J.J. Thörig voor een barak in kamp Schattenberg.

Foto van J.J.Thörig in Repatriëringskamp Westerbork (Schattenberg)

Van: Vogel, Kurt Aan: Lippmann en Rosenthal Plaats: Eindhoven Datum: 1942-06-30 Onderwerp: betreft aangifte vermogens en inlevering ervan; verzoek om de drie rozenkransen terug te kunnen krijgen…

Van: Vogel, Kurt Aan: Lippmann en Rosenthal Plaats: Eindhoven Datum: 1942-06-30 Onderwerp: betreft aangifte vermogens en inlevering ervan; verzoek om de drie rozenkransen terug te kunnen krijgen…

Brief van Kurt Vogel aan de bankiersfirma Lippmann en Rosenthal vanuit Eindhoven

Van: Levie, Jaap (via P.J. Cahn, barak 57) Aan: de Levie, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-07 Onderwerp: pakjes ontvangen; komkommers hebben ze genoeg; bevestig de bedankkaarten; stuur pakketjes pas na dinsdag (wel of niet op transport), pas nadat ze bericht hebben ontvangen…

Van: Levie, Jaap (via P.J. Cahn, barak 57) Aan: de Levie, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-07 Onderwerp: pakjes ontvangen; komkommers hebben ze genoeg; bevestig de bedankkaarten; stuur pakketjes pas na dinsdag (wel of niet op transport), pas nadat ze bericht hebben ontvangen…

Briefkaart van Jaap Levie aan J. de Levie vanuit kamp Westerbork

Van: de Groot, Maurits en zijn moeder, Hennij Aan: de Groot, Samuel Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-30 Onderwerp: de enige familieleden die zo'n beetje buiten het prikkeldraad leven is zijn oom Samuel en zijn gezin; zijn zus Martha heeft een bekende gezien; het weer is verrukkelijk, hij probeert er zoveel mogelijk van te genieten; dank voor…

Van: de Groot, Maurits en zijn moeder, Hennij Aan: de Groot, Samuel Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-30 Onderwerp: de enige familieleden die zo'n beetje buiten het prikkeldraad leven is zijn oom Samuel en zijn gezin; zijn zus Martha heeft een bekende gezien; het weer is verrukkelijk, hij probeert er zoveel mogelijk van te genieten; dank voor…

Briefkaart van Maurits de Groot aan zijn oom Samuel vanuit kamp Westerbork

Van: de Burgerlijke Stand Aan: wie het betreft Plaats: Amsterdam Datum: 1948-01-23 Onderwerp: overlijden Enny Lam

Van: de Burgerlijke Stand Aan: wie het betreft Plaats: Amsterdam Datum: 1948-01-23 Onderwerp: overlijden Enny Lam

Uittreksel uit de Burgerlijke Stand Amsterdam betreffende het overlijden van Enny Lam

Van: Mouw, Sara Aan:&nbsp;Wieger Plaats: Amsterdam Datum:&nbsp;1939-10-29 Onderwerp: Wieger was mooi op tijd met zijn antwoord; ‘vergeven en vergeten’; ze wacht op een foto van hem; met de kerstdagen gaan ze naar een kamp; &nbsp;0ver het voordeel dat Wieger op de zondagen vrij is en Saar moet werken; korte brief want ze moet weer naar het kantoor…

Van: Mouw, Sara Aan:&nbsp;Wieger Plaats: Amsterdam Datum:&nbsp;1939-10-29 Onderwerp: Wieger was mooi op tijd met zijn antwoord; ‘vergeven en vergeten’; ze wacht op een foto van hem; met de kerstdagen gaan ze naar een kamp; &nbsp;0ver het voordeel dat Wieger op de zondagen vrij is en Saar moet werken; korte brief want ze moet weer naar het kantoor…

Brief van Saar Mouw aan Wieger vanuit Amsterdam

Informatie over Levie Bonn (1878-1943).

Informatie over Levie Bonn

Van: Blits-Lam, Karel en Sonja Aan: Veer, familie Plaats: Amsterdam Datum: 1939/1940 Onderwerp: niet kunnen schrijven vanwege de drukte; wonen nog bij Sonja's moeder in huis; zijn er nog soldaten in Jaarsveld?

Van: Blits-Lam, Karel en Sonja Aan: Veer, familie Plaats: Amsterdam Datum: 1939/1940 Onderwerp: niet kunnen schrijven vanwege de drukte; wonen nog bij Sonja's moeder in huis; zijn er nog soldaten in Jaarsveld?

Brief van Karel en Sonja Blits-Lam aan de familie Veer

Van: de Joodse Raad voor Amsterdam; Afdeling Expositur Aan: Tauber, Fritz Plaats: Amsterdam Datum: 1942-04-01 Onderwerp: uitreisvergunning is ingeleverd bij de Zentralstelle, verklaring en bewijs.

Van: de Joodse Raad voor Amsterdam; Afdeling Expositur Aan: Tauber, Fritz Plaats: Amsterdam Datum: 1942-04-01 Onderwerp: uitreisvergunning is ingeleverd bij de Zentralstelle, verklaring en bewijs.

Bewijs dat een verzoek om een uitreisvergunning is ingeleverd bij de Zentralstelle

Van: Chef levensmiddelenmagazijn&nbsp; Aan: Slachthuis Assen Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-10-26 Onderwerp: levering van 60 liter bouillon aan het kamp; geleverd door een kamp-auto.

Van: Chef levensmiddelenmagazijn&nbsp; Aan: Slachthuis Assen Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-10-26 Onderwerp: levering van 60 liter bouillon aan het kamp; geleverd door een kamp-auto.

Bon voor het leveren van 60 liter bouillon aan het Interneringskamp

Van: Haagman, Bep Aan: Miep, Dick en Mary Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-08-03 Onderwerp: ze zijn nog in kamp Westerbork en weten niet of ze met het volgende transport mee moeten gaan; Lion zal zijn best doen om uitstel van transport te regelen; ze hebben het er best, beter hier dan elders; Lion werkt in de smederij en zij in de Centrale Keuken; een opsomming van wat ze nodig hebben van levensmiddelen tot gebruiksvoorwerpen, van zeildoek om om de dekens te doen tot afwasbaar maandverband; er zit wat haast achter in verband met een mogelijk vertrek uit kamp Westerbork; als ze toch weg moeten waren ze liever met dit transport (3-8-1942) vertrokken, omdat daar veel bekenden tussen zitten; Betje en Clara zitten in barak 39 C en Lion zit in barak 2.

Van: Haagman, Bep Aan: Miep, Dick en Mary Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-08-03 Onderwerp: ze zijn nog in kamp Westerbork en weten niet of ze met het volgende transport mee moeten gaan; Lion zal zijn best doen om uitstel van transport te regelen; ze hebben het er best, beter hier dan elders; Lion werkt in de smederij en zij in de Centrale Keuken; een opsomming van wat ze nodig hebben van levensmiddelen tot gebruiksvoorwerpen, van zeildoek om om de dekens te doen tot afwasbaar maandverband; er zit wat haast achter in verband met een mogelijk vertrek uit kamp Westerbork; als ze toch weg moeten waren ze liever met dit transport (3-8-1942) vertrokken, omdat daar veel bekenden tussen zitten; Betje en Clara zitten in barak 39 C en Lion zit in barak 2.

Brief van Bep Haagman aan Miep, Dick en Mary vanuit kamp Westerbork

Van: Praag, van, I.&nbsp; Aan: Swaak, A.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1942-12-21(poststempel)&nbsp; Onderwerp: ontvangen pakket. Verpleger in het ziekenhuis.

Van: Praag, van, I.&nbsp; Aan: Swaak, A.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1942-12-21(poststempel)&nbsp; Onderwerp: ontvangen pakket. Verpleger in het ziekenhuis.

Briefkaart van I. van Praag aan A. Swaak vanuit kamp Westerbork

Maker: Breslauer, W.R. Still uit de Westerborkfilm Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-03-21 Onderwerp: bewakers van het binnenkomende transport uit kamp Vught pauzeren.

Maker: Breslauer, W.R. Still uit de Westerborkfilm Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-03-21 Onderwerp: bewakers van het binnenkomende transport uit kamp Vught pauzeren.

Foto van een still uit de Westerborkfilm

Valk, J. 1940 -1945.&nbsp; Plaats onbekend, 1995.&nbsp; Kleurencopie van een pentekening/aquarel.

Valk, J. 1940 -1945.&nbsp; Plaats onbekend, 1995.&nbsp; Kleurencopie van een pentekening/aquarel.

Tekening van Jacobus Valk overlevende van verschillende kampen

Ausweis&nbsp; &nbsp;Van: Meents-van Leer, Lena&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-09-03 Voorlopig niet op transport gesteld. Zij wordt verzocht zich in de grote zaal te melden.

Ausweis&nbsp; &nbsp;Van: Meents-van Leer, Lena&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-09-03 Voorlopig niet op transport gesteld. Zij wordt verzocht zich in de grote zaal te melden.

van Lena Meents-van Leer dat ze voorlopig in het kamp mag blijven

Van: Elte-Michell, A.&nbsp; Aan: Lackrooy, mevr.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-11-26 Onderwerp: doorspelen van informatie van Lea (Levie-Elte) uit Kamp Westerbork m.b.t. toesturen van zoveel mogelijk levensmiddelen i.v.m. een waarschijnlijk spoedig transport.

Van: Elte-Michell, A.&nbsp; Aan: Lackrooy, mevr.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-11-26 Onderwerp: doorspelen van informatie van Lea (Levie-Elte) uit Kamp Westerbork m.b.t. toesturen van zoveel mogelijk levensmiddelen i.v.m. een waarschijnlijk spoedig transport.

Brief van A. Elte-Michell aan mevrouw Lackrooy vanuit Amsterdam

Schetsen van personen.&nbsp; Getekend door: Metz-Baumgarten, Herta.&nbsp; Plaats: Theresienstadt datum: 1944-1945

Schetsen van personen.&nbsp; Getekend door: Metz-Baumgarten, Herta.&nbsp; Plaats: Theresienstadt datum: 1944-1945

Tekening van Herta Metz-Baumgarten

Van: (Waterman), Mirjam Aan: Kool, C. Plaats:&nbsp; Datum: 1944-04-09 Onderwerp: mededelingen omtrent voortgang en groeten.

Van: (Waterman), Mirjam Aan: Kool, C. Plaats:&nbsp; Datum: 1944-04-09 Onderwerp: mededelingen omtrent voortgang en groeten.

Brief van Mirjam Waterman aan C. Kool vanuit een vakantieadres

Van: Alice, Lotte en Eddy Aan: Henny Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-02-26 Onderwerp: omstandigheden; werken, Lotte werkt in het weeshuis, Eddy krijgt mogelijk een baan binnen zijn eigen veld (econoom).; sturen van pakketten; protestanten, moeilijke positie voor vrije protestanten.

Van: Alice, Lotte en Eddy Aan: Henny Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-02-26 Onderwerp: omstandigheden; werken, Lotte werkt in het weeshuis, Eddy krijgt mogelijk een baan binnen zijn eigen veld (econoom).; sturen van pakketten; protestanten, moeilijke positie voor vrije protestanten.

Brief van Alice, Lotte en Eddy aan Henny vanuit kamp Westerbork

Van: Kasper, K. Aan: Noort, van den, Jan Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-09 Onderwerp: pakket ontvangen.

Van: Kasper, K. Aan: Noort, van den, Jan Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-09 Onderwerp: pakket ontvangen.

Briefkaart van K. Kasper aan zijn vriend J. van den Noort vanuit kamp Westerbork

Van: Waterman-Lopes Cardozo, Jet,&nbsp; Aan: Mir, (Waterman Mirjam) Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-08 Onderwerp: omstandigheden in kamp, plaatsen van namen op een lijst. Echtgenoot Barend is werkzaam bij boer Stolt in Zwiggelte, tot donderdag te bereiken via het station Beilen en met de fiets langs het &nbsp;Oranjekanaal. Max Ardel is aangekomen; het is rotter dan rot met alle transporten…

Van: Waterman-Lopes Cardozo, Jet,&nbsp; Aan: Mir, (Waterman Mirjam) Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-08 Onderwerp: omstandigheden in kamp, plaatsen van namen op een lijst. Echtgenoot Barend is werkzaam bij boer Stolt in Zwiggelte, tot donderdag te bereiken via het station Beilen en met de fiets langs het &nbsp;Oranjekanaal. Max Ardel is aangekomen; het is rotter dan rot met alle transporten…

Brief van Henriette Waterman-LopesCardozo aan haar dochter Mirjam vanuit kamp Westerbork

Bewijs van crematie Datum: 13-05-1943 Nr. 268 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Keyser, Salomon geb. 18-02-57 overleden te Westerbork op 09-05-1943 op: 10-05-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 13-05-1943 Nr. 268 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Keyser, Salomon geb. 18-02-57 overleden te Westerbork op 09-05-1943 op: 10-05-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Salomon Keyser

Kommandantur-Befehl No. 2 Datum: 1943-01-11 Gebruik Duitse taal, gebruik kleurpotloden in Lagerbedrijven, nieuwe dienstafdelingen: Lagerkommandantur en registratie, Dienstleidersrapport, telefoonvergunning voor Lageringezetenen, arbeidskaarten blz. 2

Kommandantur-Befehl No. 2 Datum: 1943-01-11 Gebruik Duitse taal, gebruik kleurpotloden in Lagerbedrijven, nieuwe dienstafdelingen: Lagerkommandantur en registratie, Dienstleidersrapport, telefoonvergunning voor Lageringezetenen, arbeidskaarten blz. 2

Kommandantur-Befehl No. 2

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-04-23, No. 27&nbsp; Inhoud: Dienst op Paaschmaandag; nieuwe dienstkleding (kleuren overalls, borstteken OD en gele armband FK) OD en FK

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-04-23, No. 27&nbsp; Inhoud: Dienst op Paaschmaandag; nieuwe dienstkleding (kleuren overalls, borstteken OD en gele armband FK) OD en FK

Lagerbefehl No. 27

Van: Civil Affairs Aan:&nbsp; Plaats: Assen Datum: 1945-04-19 Onderwerp: eigendommen van het kamp mogen niet zonder toestemming van Civil Affairs meegenomen worden.&nbsp;

Van: Civil Affairs Aan:&nbsp; Plaats: Assen Datum: 1945-04-19 Onderwerp: eigendommen van het kamp mogen niet zonder toestemming van Civil Affairs meegenomen worden.&nbsp;

Notitie van Civil Affairs over goederen in kamp Westerbork

Van: Vogel, Kurt Aan: Mr. Teulings, F. Plaats: Eindhoven Datum: 1942-07-01 Onderwerp: scheiding in de maatschappij van Jood en niet-Jood; als katholieken van Joodse afkomst dubbel te lijden; het dragen van een ster is voor hun nog hangende; alleen gemengd-gehuwden mogen nog bij niet-Joden langs komen; Kurt vraagt zich af of er iets voor hen gedaan kan worden; hij verwacht niet dat de Joodse Raad daar iets aan wil of kan doen…

Van: Vogel, Kurt Aan: Mr. Teulings, F. Plaats: Eindhoven Datum: 1942-07-01 Onderwerp: scheiding in de maatschappij van Jood en niet-Jood; als katholieken van Joodse afkomst dubbel te lijden; het dragen van een ster is voor hun nog hangende; alleen gemengd-gehuwden mogen nog bij niet-Joden langs komen; Kurt vraagt zich af of er iets voor hen gedaan kan worden; hij verwacht niet dat de Joodse Raad daar iets aan wil of kan doen…

Brief van Kurt Vogel aan Mr F. Teulings vanuit Eindhoven

Van: Ideler, A. Chef Afd. Bedrijfsadministratie Aan: Buijvoets, J.G. Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-10-22 Onderwerp: werkmeester Drijfholt houdt zich niet aan de regel om eerst een werkbriefje aan te vragen voor een reparatie en daarna de reparatie uit te voeren. Ook andere werkmeesters gaan zich nu op de uitzonderingspositie van dhr. Drijfholt beroepen.

Van: Ideler, A. Chef Afd. Bedrijfsadministratie Aan: Buijvoets, J.G. Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-10-22 Onderwerp: werkmeester Drijfholt houdt zich niet aan de regel om eerst een werkbriefje aan te vragen voor een reparatie en daarna de reparatie uit te voeren. Ook andere werkmeesters gaan zich nu op de uitzonderingspositie van dhr. Drijfholt beroepen.

Rapport van de Bedrijfsadministratie aan J.G. Buijvoets over werkbriefjes

Bewijs van crematie Datum: 05-07-1943 Nr. 408 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: De Leeuw, Sophia geb. 25-09-82 overleden te Westerbork op 01-07-1943 op 01-07-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 05-07-1943 Nr. 408 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: De Leeuw, Sophia geb. 25-09-82 overleden te Westerbork op 01-07-1943 op 01-07-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Sophia de Leeuw

Van: Polak, Sal Aan: Beste Jo en Leon Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-16 Onderwerp: een gedetailleerde beschrijving over het leven in het kamp dat eigenlijk niet te beschrijven is, over het sjouwen van vuilnis met kruiwagens, de gamellen met stamppot, een avond in de barak, een transportnacht. De namen van de vrijgestelden worden afgeroepen. Zij moeten een paar uur buiten de barak wachten totdat degene die op transport moeten hun bagage hebben ingepakt en vervolgens in het donker onder het schijnsel van carbidlampen de barak hebben verlaten onder begeleiding van de marechaussee, lopend naar de trein in Hooghalen. Sjouwend met veel te zware bagage, huilende kinderen en oude van dagen die worden ondersteund door jongeren. Sinds zijn komst in kamp Westerbork is Sal er twee keer in geslaagd zijn ouders en de familie Van Frank van de transportlijst af te krijgen.&nbsp;

Van: Polak, Sal Aan: Beste Jo en Leon Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-16 Onderwerp: een gedetailleerde beschrijving over het leven in het kamp dat eigenlijk niet te beschrijven is, over het sjouwen van vuilnis met kruiwagens, de gamellen met stamppot, een avond in de barak, een transportnacht. De namen van de vrijgestelden worden afgeroepen. Zij moeten een paar uur buiten de barak wachten totdat degene die op transport moeten hun bagage hebben ingepakt en vervolgens in het donker onder het schijnsel van carbidlampen de barak hebben verlaten onder begeleiding van de marechaussee, lopend naar de trein in Hooghalen. Sjouwend met veel te zware bagage, huilende kinderen en oude van dagen die worden ondersteund door jongeren. Sinds zijn komst in kamp Westerbork is Sal er twee keer in geslaagd zijn ouders en de familie Van Frank van de transportlijst af te krijgen.&nbsp;

Brief van Sal Polak een Jo en Leon vanuit kamp Westerbork

Van: Wertheim, Philip Aan: Wertheim, Willem Plaats: Diever A, Joods werkkamp Datum: 1942-07-14 Onderwerp: Vreselijke berichten uit Amsterdam. Stemming in het kamp is vreselijk. Als er in Amsterdam ook een oproep komt voor Philip dan moet Ina (zijn vrouw) direct naar de afzender gaan en meedelen dat Philip al in een kamp verblijft. "Niets aan pa en moe zeggen.'&nbsp;

Van: Wertheim, Philip Aan: Wertheim, Willem Plaats: Diever A, Joods werkkamp Datum: 1942-07-14 Onderwerp: Vreselijke berichten uit Amsterdam. Stemming in het kamp is vreselijk. Als er in Amsterdam ook een oproep komt voor Philip dan moet Ina (zijn vrouw) direct naar de afzender gaan en meedelen dat Philip al in een kamp verblijft. "Niets aan pa en moe zeggen.'&nbsp;

Brief van Philip Wertheim aan zijn broer Willem vanuit het Joods werkkamp Diever A.

Joodse werkkampen

Joods werkkamp Diever A

Sonder-Ausweis&nbsp; Harschel, Meijer, 11-12-06, B21 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonder-Ausweis&nbsp; Harschel, Meijer, 11-12-06, B21 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonderausweis van Meijer Harschel

Van: Nederlandsch Zendelinggenootschap Aan: Polak, K. Plaats: Oegstgeest Datum: 1921-11-29 Onderwerp: betrekking bij het genootschap

Van: Nederlandsch Zendelinggenootschap Aan: Polak, K. Plaats: Oegstgeest Datum: 1921-11-29 Onderwerp: betrekking bij het genootschap

Brief van Nederlandsch Zendelinggenootschap aan K. Polak

Van: Freudenberg, Ernst Aan: Leeuw, de, B. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-1944 Onderwerp: pakketten; overall Op briefpapier Westerbork

Van: Freudenberg, Ernst Aan: Leeuw, de, B. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-1944 Onderwerp: pakketten; overall Op briefpapier Westerbork

Foto met zicht op een familie- en een keukenbarak (rechts) in woonoord Schattenberg