In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Dit verhaal, geschreven door conservator Guido Abuys, werd in 2018 als column gepubliceerd op de website van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Een houten beeldje van een jongen van een jaar of twaalf, gekleed in een blouse, korte broek, hoge sokken en wandelschoenen. Op het voetstuk zijn de initialen E.B. ingekrast en is het jaar 1941 duidelijk zichtbaar. Het beeldje zou geschonken zijn aan Jacques Schol, directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.&nbsp;

Een jongen vereeuwigd in hout

In juni 2025 verscheen Sprekende stenen. Stolpersteine in Zwolle, een publicatie waarin de verhalen van Joodse inwoners van Zwolle worden belicht. Ook voor het gezin Caneel, dat voor hun deportatie aan de Vispoortenplas 10 woonde, zijn struikelstenen gelegd.&nbsp;

Carolina Caneel-Bamberg, haar man Salomon Caneel en hun zoontje Mozes “Max” Caneel werden begin oktober 1942 vanuit Zwolle naar kamp Westerbork gebracht. Het was in die dagen overvol in het kamp: door de ontruiming van de Joodse werkkampen en de razzia’s waarbij de familieleden van de Joodse dwangarbeiders werden opgehaald, kwamen er zo’n 12.000 personen naar het kamp. In een brief aan vriendin Janny Bosman schrijft Carolina over de chaotische situatie en de onwetendheid over hun verdere lot. Ook vraagt ze om een paar hoge schoenen of laarsjes in maat 26 voor zoontje Max en een stel dekens, want die zijn ze inmiddels kwijtgeraakt.&nbsp;

"Onze Max is een reuzelieve schat..."

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Gebeurtenissen kamp Westerbork

Sterilisatie-actie kamp Westerbork

Van: Walter, Kurt Plaats: Westerbork, kamp Onderwerp: voor het verlaten van het kamp om werkzaamheden te verrichten. Kurt was onder andere machinist op de locomotief van de smalspoortrein.

Van: Walter, Kurt Plaats: Westerbork, kamp Onderwerp: voor het verlaten van het kamp om werkzaamheden te verrichten. Kurt was onder andere machinist op de locomotief van de smalspoortrein.

Ausweiskarte van Kurt Walter

Bewijs van aanmelding Van: Waterman, Isodor, 14-7-09, Amsterdam Afgegeven: 1942-06-02, Amsterdam

Bewijs van aanmelding Van: Waterman, Isodor, 14-7-09, Amsterdam Afgegeven: 1942-06-02, Amsterdam

Bewijs van aanmelding van Isidor Waterman

Van: Tauber, Fritz Aan: Amerikaanse Consulaat Plaats: Nijmegen Datum: 1940-07-04 Onderwerp: in verband met de totale verwoesting van het Amerikaanse Consulaat in Rotterdam wenden Fritz en zijn vrouw zich tot het Consulaat in Wenen, waar hij eerder een aanvraag voor een Amerikaans visum heeft gedaan.

Van: Tauber, Fritz Aan: Amerikaanse Consulaat Plaats: Nijmegen Datum: 1940-07-04 Onderwerp: in verband met de totale verwoesting van het Amerikaanse Consulaat in Rotterdam wenden Fritz en zijn vrouw zich tot het Consulaat in Wenen, waar hij eerder een aanvraag voor een Amerikaans visum heeft gedaan.

Brief van Fritz Tauber aan het Amerikaanse Consulaat in Wenen

Van: Kan-Kaufmann, Johanna Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08-26 Onderwerp: met haar gezondheid gaat het niet goed, al vier weken volgt ze en dieet; pakketpost…

Van: Kan-Kaufmann, Johanna Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08-26 Onderwerp: met haar gezondheid gaat het niet goed, al vier weken volgt ze en dieet; pakketpost…

Brief van Johanna Kan-Kaufmann aan haar schoonzoon vanuit kamp Westerbork

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1946-07-06 Onderwerp: &nbsp;een brief gekregen, Nora beantwoord haar dochter meteen; het blijkt dat Chaja het erg naar haar zin heeft; ze wordt vetgemest; Chaja heeft keurig in het Engels geschreven; volgende week komt Eddy weer thuis; ze gaat met hem nog naar Santpoort; verschillende vragen aan Chaja…

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1946-07-06 Onderwerp: &nbsp;een brief gekregen, Nora beantwoord haar dochter meteen; het blijkt dat Chaja het erg naar haar zin heeft; ze wordt vetgemest; Chaja heeft keurig in het Engels geschreven; volgende week komt Eddy weer thuis; ze gaat met hem nog naar Santpoort; verschillende vragen aan Chaja…

Brief van Nora van Bergen-Diamant aan haar dochter Chaja vanuit Amsterdam

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1946-06-23 Onderwerp: het is stil in huis, opa en oma zijn aan het wandelen, het is tijd voor het schrijven van een lange brief; ze ontving de afgelopen week 3 kaarten van Chaja; ze zal waardecoupons insluiten, zodat Chaja ook naar anderen kan schrijven zoals zuster Dop; over het leven van Chaja in Engeland, over het doen van allemaal leuke dingen; bijhouden van een dagboek; Chaja heeft een boel kleren gekregen; &nbsp;Chaja moet maar wat Engels in haar brieven schrijven; ben je nog steeds in het kamp? Nora schrijft over de planten thuis; over haar verblijf in Brussel; ze heeft gebeld met Eddy, ze gaat naar hem toe; zijn adres in Bilthoven; graag de datum zetten op de briefkaarten, doe dat ook maar in jouw dagboek…

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1946-06-23 Onderwerp: het is stil in huis, opa en oma zijn aan het wandelen, het is tijd voor het schrijven van een lange brief; ze ontving de afgelopen week 3 kaarten van Chaja; ze zal waardecoupons insluiten, zodat Chaja ook naar anderen kan schrijven zoals zuster Dop; over het leven van Chaja in Engeland, over het doen van allemaal leuke dingen; bijhouden van een dagboek; Chaja heeft een boel kleren gekregen; &nbsp;Chaja moet maar wat Engels in haar brieven schrijven; ben je nog steeds in het kamp? Nora schrijft over de planten thuis; over haar verblijf in Brussel; ze heeft gebeld met Eddy, ze gaat naar hem toe; zijn adres in Bilthoven; graag de datum zetten op de briefkaarten, doe dat ook maar in jouw dagboek…

Van: Vogel, Kurt Aan: Alfreida Plaats: Eindhoven Datum: 1938-11-25 Onderwerp: bedankt voor de kaart; zijn vader is sinds vorige week weer vrij (mogelijk tijdens Kristallnacht gearresteerd); een vriend heeft hem in M. Gladbach gesproken; ze kunnen zijn vader niet dwingen…

Van: Vogel, Kurt Aan: Alfreida Plaats: Eindhoven Datum: 1938-11-25 Onderwerp: bedankt voor de kaart; zijn vader is sinds vorige week weer vrij (mogelijk tijdens Kristallnacht gearresteerd); een vriend heeft hem in M. Gladbach gesproken; ze kunnen zijn vader niet dwingen…

Brief van Kurt Vogel aan Alfreida vanuit Eindhoven

Pas, op naam van Lena Cohen-Nijstad, uitgegeven door de Commissaris Militair Gezag in het District Zutphen. Zij is hiermee vrijgesteld van het verbod zich verder dan 6 km. van haar woonplaats te begeven en is gedurende de periode 14 juli t/m 13 aug. 1945 gerechtigd de IJssel of het Twente-Rijnkanaal over te steken om haar grootmoeder in Amsterdam te bezoeken, die onlangs uit het concentratiekamp is teruggekomen, 11 juli 1945.

Van: Grevelink, J. Aan: Bewakingsmanschappen Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945-06-30 Onderwerp: bewakingsmanschappen dienen zich stipt aan de tijd te houden met hun werkploegen bij de slagboom van post West.

Van: Grevelink, J. Aan: Bewakingsmanschappen Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945-06-30 Onderwerp: bewakingsmanschappen dienen zich stipt aan de tijd te houden met hun werkploegen bij de slagboom van post West.

Mededeling van J. Grevelink aan de bewakingsmanschappen van Interneringskamp Westerbork

Reisvergunning Van: Tauber, Fritz Israel&nbsp; Afgegeven: 1943-01-04 te Amsterdam&nbsp; Vergunning om tot aan 31-01-1943 naar Nijmegen te reizen&nbsp; Met stempels: Zentralstelle für jüdische auswanderung en Aus der Fünten

Reisvergunning Van: Tauber, Fritz Israel&nbsp; Afgegeven: 1943-01-04 te Amsterdam&nbsp; Vergunning om tot aan 31-01-1943 naar Nijmegen te reizen&nbsp; Met stempels: Zentralstelle für jüdische auswanderung en Aus der Fünten

Reisvergunning voor Fritz Tauber

Van: Angress, Hans en Weil, Erich Plaats: Utrecht Datum: 1942-08-19 Onderwerp: ‘Wij zijn in Utrecht aangekomen en hebben het nog best. Wij krijgen drinken en soep. Dus dat gaat nogal. Vannacht ongeveer 1 uur gaan we verder…’

Van: Angress, Hans en Weil, Erich Plaats: Utrecht Datum: 1942-08-19 Onderwerp: ‘Wij zijn in Utrecht aangekomen en hebben het nog best. Wij krijgen drinken en soep. Dus dat gaat nogal. Vannacht ongeveer 1 uur gaan we verder…’

Briefkaart van Hans Angress en Erich Weil geschreven in de trein op weg naar kamp Westerbork

Plaatsen in kamp Westerbork

Schouwburg

Van: Fried, R. (Dienstleider DB1) Aan: Speijer, Nico Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-09-03 Onderwerp: voorlopig uitstel van transport; Ausweis moet worden getoond in verband met een oproep te verschijnen in de Grote Zaal.

Van: Fried, R. (Dienstleider DB1) Aan: Speijer, Nico Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-09-03 Onderwerp: voorlopig uitstel van transport; Ausweis moet worden getoond in verband met een oproep te verschijnen in de Grote Zaal.

Ausweis van Nico Speijer in verband met voorlopig verblijf in kamp Westerbork

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1945-05-22 Onderwerp: fijn om weer met elkaar te kunnen schrijven; heb je al de brief met het fotootje van Eddy gehad?; ze verheugt zich erna beide kinderen weer thuis te hebben; ze zullen elkaar veel te vertellen hebben…&nbsp;

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1945-05-22 Onderwerp: fijn om weer met elkaar te kunnen schrijven; heb je al de brief met het fotootje van Eddy gehad?; ze verheugt zich erna beide kinderen weer thuis te hebben; ze zullen elkaar veel te vertellen hebben…&nbsp;

Van: Wollheim, Günter Aan: Bakker, familie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-23 Onderwerp: ze zijn gezond; Judith zit in barak 68, hijzelf in barak 57; veel mensen gesproken; behoefte aan levensmiddelen, veel brood; tevens behoefte aan thermosflessen; het vertrek uit Amsterdam was plotseling; de rugzakken sturen naar Günters neef Max Stern, barak 19D….

Van: Wollheim, Günter Aan: Bakker, familie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-23 Onderwerp: ze zijn gezond; Judith zit in barak 68, hijzelf in barak 57; veel mensen gesproken; behoefte aan levensmiddelen, veel brood; tevens behoefte aan thermosflessen; het vertrek uit Amsterdam was plotseling; de rugzakken sturen naar Günters neef Max Stern, barak 19D….

Briefkaart van Günter Wollheim aan de familie Bakker vanuit kamp Westerbork

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1946-06-06 Onderwerp: eindelijke een briefkaart van Chaja ontvangen; al een week weg, het lijkt al zo lang; gauw iets schrijven over de bootreis en het kamp…;Eddy is in Bilthoven; het is stil in huis; gisteren kwam er een pakje uit Amerika; er zat weer van die marmelade in; ….

Van: van Bergen-Diamant, Nora Aan: van Bergen, Chaja Plaats: Amsterdam Datum: 1946-06-06 Onderwerp: eindelijke een briefkaart van Chaja ontvangen; al een week weg, het lijkt al zo lang; gauw iets schrijven over de bootreis en het kamp…;Eddy is in Bilthoven; het is stil in huis; gisteren kwam er een pakje uit Amerika; er zat weer van die marmelade in; ….

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-04-03 Onderwerp: morgen is het schrijfdag, ze begint alvast; over haar zaak en verschillende personen; het is wachten op een wonder…; allen die niet bij de ‘commandant’ waren zijn naar huis; over iemand die in het ziekenhuis ligt voor zijn knie…

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-04-03 Onderwerp: morgen is het schrijfdag, ze begint alvast; over haar zaak en verschillende personen; het is wachten op een wonder…; allen die niet bij de ‘commandant’ waren zijn naar huis; over iemand die in het ziekenhuis ligt voor zijn knie…

Brief van Lotte Ruth Feldman-Kan aan haar echtgenoot vanuit kamp Westerbork

Van: de Groot, Samuel Aan: zijn vrouw en kinderen Plaats: Havelte, Joods werkkamp Datum: 1944 Onderwerp: pakje ontvangen; ter plekke kan hij niets krijgen; Samuel zendt bonnen in de brief toe; er waren vrouwen bij het kamp, maar ze mochten het kamp niet inkomen; alleen bij een bevalling is verlof mogelijk; gewerkt op de zondagmorgen; over uitbetaling van loon; het werk was vandaag zwaar, verplaatsen van grond en rails verhogen; het zijn lange dagen buiten en het was ijzig koud; als maaltijd zuurkool gekregen; hij vraagt hoe het met zijn zonen Herman en Eddy gaat; hij slaapt goed; plek aan de handen is nog open en pijnlijk; hij heeft zijn stamkaart weer terug; over het verkrijgen van kolen via zijn stamkaart en het sturen van geld…

Van: de Groot, Samuel Aan: zijn vrouw en kinderen Plaats: Havelte, Joods werkkamp Datum: 1944 Onderwerp: pakje ontvangen; ter plekke kan hij niets krijgen; Samuel zendt bonnen in de brief toe; er waren vrouwen bij het kamp, maar ze mochten het kamp niet inkomen; alleen bij een bevalling is verlof mogelijk; gewerkt op de zondagmorgen; over uitbetaling van loon; het werk was vandaag zwaar, verplaatsen van grond en rails verhogen; het zijn lange dagen buiten en het was ijzig koud; als maaltijd zuurkool gekregen; hij vraagt hoe het met zijn zonen Herman en Eddy gaat; hij slaapt goed; plek aan de handen is nog open en pijnlijk; hij heeft zijn stamkaart weer terug; over het verkrijgen van kolen via zijn stamkaart en het sturen van geld…

Brief van Samuel de Groot aan zijn vrouw en kinderen vanuit het Joods werkkamp Havelte

Van: de gemeente Eindhoven Aan: Vogel, Kurt Plaats: Eindhoven Datum: 1941-02-20 Onderwerp: betaling in verband met aanmelding wel of niet of gedeeltelijk van Joodse bloede zijnde.

Van: de gemeente Eindhoven Aan: Vogel, Kurt Plaats: Eindhoven Datum: 1941-02-20 Onderwerp: betaling in verband met aanmelding wel of niet of gedeeltelijk van Joodse bloede zijnde.

Bewijs van ontvangst voor het betalen van 1 gulden betreffende aanmeldingsplicht van Joodsen bloede zijnde

Van: Bevolkingsregister Rotterdam Aan: Teixeira de Mattos, A. Plaats: Rotterdam Datum: 1946-12-30 Onderwerp: geboorte Anna Kroon, dochter van Isaac Joseph Kroon en Esther Teixeira de Mattos.

Van: Bevolkingsregister Rotterdam Aan: Teixeira de Mattos, A. Plaats: Rotterdam Datum: 1946-12-30 Onderwerp: geboorte Anna Kroon, dochter van Isaac Joseph Kroon en Esther Teixeira de Mattos.

Bewijs van geboorte van Anna Kroon

Van: de gemeente Rotterdam Aan: Koster, Wilhelm Plaats: Rotterdam Datum: 1942-08-24 Onderwerp: paspoort van Wilhelm Koster/Simon Sousa

Van: de gemeente Rotterdam Aan: Koster, Wilhelm Plaats: Rotterdam Datum: 1942-08-24 Onderwerp: paspoort van Wilhelm Koster/Simon Sousa

Paspoort van Wilhelm Koster, valse naam van Simon Sousa

Van: het Zweedse Consulaat Aan: van Cleef, Rozette Plaats: Praag Datum: 1945-05/06 Onderwerp: identiteitspapier met foto; registratie en repatriëring…

Van: het Zweedse Consulaat Aan: van Cleef, Rozette Plaats: Praag Datum: 1945-05/06 Onderwerp: identiteitspapier met foto; registratie en repatriëring…

Identiteitsbewijs van Rozette van Cleef van het Zweedse Consulaat te Praag

Van: Lierens, J. Aan: Lierens, H. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-03-21 (Poerim) Onderwerp: brief ontvangen.

Van: Lierens, J. Aan: Lierens, H. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-03-21 (Poerim) Onderwerp: brief ontvangen.

Briefkaart van Joseph Lierens aan H. Lierens vanuit kamp Westerbork

Van: de Groot, Samuel Aan: zijn vrouw en kinderen Plaats: Havelte, Joods werkkamp Datum: 1944 Onderwerp: brief ontvangen; Samuel komt net van zijn werk terug; het werk vandaag was prettig, zijn voorman is met verlof…

Van: de Groot, Samuel Aan: zijn vrouw en kinderen Plaats: Havelte, Joods werkkamp Datum: 1944 Onderwerp: brief ontvangen; Samuel komt net van zijn werk terug; het werk vandaag was prettig, zijn voorman is met verlof…

Van: Benavente, Joseph (Joost) Aan: Menist, Judith (José) Plaats: Westerbork, doorgangskamp Datum: 1943-03-18 Onderwerp: Het betreft hier een brief van 4 kantjes waarvan het eerste vel ontbreekt. Op bladzijde 3 vertelt Joseph dat er een crematorium is gebouwd bij kamp Westerbork en dat vanaf maandag (22 maart 1943) overledenen niet meer in Assen worden begraven. Van de Joodse Raad heeft hij de mededeling gekregen dat er voor vrijdag 19 maart een goede reactie van Calmeyer moet zijn op zijn aanvraag, want anders kunnen ze niets meer voor hem doen. 'Als ik weg moet dan heb ik misschien het geluk W. (Wies, zijn vrouw) of andere van ons te ontmoeten en dan ben ik tenminste daar ook niet alleen.' &nbsp;

Van: Benavente, Joseph (Joost) Aan: Menist, Judith (José) Plaats: Westerbork, doorgangskamp Datum: 1943-03-18 Onderwerp: Het betreft hier een brief van 4 kantjes waarvan het eerste vel ontbreekt. Op bladzijde 3 vertelt Joseph dat er een crematorium is gebouwd bij kamp Westerbork en dat vanaf maandag (22 maart 1943) overledenen niet meer in Assen worden begraven. Van de Joodse Raad heeft hij de mededeling gekregen dat er voor vrijdag 19 maart een goede reactie van Calmeyer moet zijn op zijn aanvraag, want anders kunnen ze niets meer voor hem doen. 'Als ik weg moet dan heb ik misschien het geluk W. (Wies, zijn vrouw) of andere van ons te ontmoeten en dan ben ik tenminste daar ook niet alleen.' &nbsp;

Brief van Joseph Benavente aan zijn familie vanuit kamp Westerbork

Van: Bora (Debora Bamberger) Aan: Snieder, de heer Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-08-24 Onderwerp: de schrijfster bericht dat ze op reis gaat; ze is een week in kamp Westerbork geweest; ze houd zich flink; ze hoopt de heer Snieder na de oorlog weer te zien…; uiteindelijk gooit ze de kaart uit de trein, waarschijnlijk bij emplacement Onnen-Haren.

Van: Bora (Debora Bamberger) Aan: Snieder, de heer Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-08-24 Onderwerp: de schrijfster bericht dat ze op reis gaat; ze is een week in kamp Westerbork geweest; ze houd zich flink; ze hoopt de heer Snieder na de oorlog weer te zien…; uiteindelijk gooit ze de kaart uit de trein, waarschijnlijk bij emplacement Onnen-Haren.

Foto van een barak in het woonoord Schattenberg