In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Dit verhaal, geschreven door conservator Guido Abuys, werd in 2018 als column gepubliceerd op de website van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Een houten beeldje van een jongen van een jaar of twaalf, gekleed in een blouse, korte broek, hoge sokken en wandelschoenen. Op het voetstuk zijn de initialen E.B. ingekrast en is het jaar 1941 duidelijk zichtbaar. Het beeldje zou geschonken zijn aan Jacques Schol, directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.&nbsp;

Een jongen vereeuwigd in hout

In juni 2025 verscheen Sprekende stenen. Stolpersteine in Zwolle, een publicatie waarin de verhalen van Joodse inwoners van Zwolle worden belicht. Ook voor het gezin Caneel, dat voor hun deportatie aan de Vispoortenplas 10 woonde, zijn struikelstenen gelegd.&nbsp;

Carolina Caneel-Bamberg, haar man Salomon Caneel en hun zoontje Mozes “Max” Caneel werden begin oktober 1942 vanuit Zwolle naar kamp Westerbork gebracht. Het was in die dagen overvol in het kamp: door de ontruiming van de Joodse werkkampen en de razzia’s waarbij de familieleden van de Joodse dwangarbeiders werden opgehaald, kwamen er zo’n 12.000 personen naar het kamp. In een brief aan vriendin Janny Bosman schrijft Carolina over de chaotische situatie en de onwetendheid over hun verdere lot. Ook vraagt ze om een paar hoge schoenen of laarsjes in maat 26 voor zoontje Max en een stel dekens, want die zijn ze inmiddels kwijtgeraakt.&nbsp;

"Onze Max is een reuzelieve schat..."

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Van: Spetter, J, familie Aan: ouders en Leo&nbsp; Plaats: Voorburg Datum: 1942-11-09 Onderwerp: ‘hoe gaat het met jullie?’; ‘hebben jullie de drie pakjes nog ontvangen?’; in het geval ze een pakket ontvangen, laat Leo dan gelijk een telegram sturen met de woorden: “ontvangen, stuur meer”; ‘nu zitten we steeds in afwachting of jullie er nog zijn?’; ’hoe gaat het met Ernest Frank, laat hij eens schrijven wat hij beleefd heeft…' . Op de enveloppe staat: retour afzender Voorburg, vertrokken.

Van: Spetter, J, familie Aan: ouders en Leo&nbsp; Plaats: Voorburg Datum: 1942-11-09 Onderwerp: ‘hoe gaat het met jullie?’; ‘hebben jullie de drie pakjes nog ontvangen?’; in het geval ze een pakket ontvangen, laat Leo dan gelijk een telegram sturen met de woorden: “ontvangen, stuur meer”; ‘nu zitten we steeds in afwachting of jullie er nog zijn?’; ’hoe gaat het met Ernest Frank, laat hij eens schrijven wat hij beleefd heeft…' . Op de enveloppe staat: retour afzender Voorburg, vertrokken.

Brief en enveloppe van Jaap, Nel en Lenie aan hun ouders en Leo vanuit Voorburg

Van: Spetter, Barend, Leo en moeder Aan: Spetter, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-15 Onderwerp: Barend: nog een paar woorden. Hij gelooft niet dat ze lang zullen blijven;&nbsp;het is in het kamp geen Eldorado; hij hoopt op een spoedig weerzien… Leo: nog enkele woorden, misschien wel voor de laatste keer; er verlaten twee transporten per week het kamp, op de maandag- en vrijdagochtend (naar Polen of Tsjechoslowakije); ze liggen (met mazzel) met z'n drieën op dezelfde zaal (stal). Dit kan elke dag weer veranderen: er bestaat een kans dat Leo alleen wordt doorgestuurd; alleen kinderen onder de 16 jaar worden als gezinslid beschouwd (Leo is 28 jaar oud); Leo is vrijwillig naar kamp Westerbork gegaan en zal er alles aan doen zo lang mogelijk bij hun te blijven; In Polen worden ze van elkaar gescheiden; graag levensmiddelen: brood, boter, kaas, koek, suiker en voor Leo ook sigaretten en voor vader shag of rooktabak; bonbons, pepermunt, elektrische zaklantaarn of anders batterijen voor zijn eigen lantaarn; gegevens voor het pakket!, adres barak 70; leven met 150 mensen in een barak, als ze mogen blijven, slaan ze er zich wel doorheen… Moeder: het spijt haar dat ze geen afscheid heeft kunnen nemen; ze hoopt spoedig weer terug te kunnen zijn; ze ziet erg op tegen de verre reis….

Van: Spetter, Barend, Leo en moeder Aan: Spetter, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-15 Onderwerp: Barend: nog een paar woorden. Hij gelooft niet dat ze lang zullen blijven;&nbsp;het is in het kamp geen Eldorado; hij hoopt op een spoedig weerzien… Leo: nog enkele woorden, misschien wel voor de laatste keer; er verlaten twee transporten per week het kamp, op de maandag- en vrijdagochtend (naar Polen of Tsjechoslowakije); ze liggen (met mazzel) met z'n drieën op dezelfde zaal (stal). Dit kan elke dag weer veranderen: er bestaat een kans dat Leo alleen wordt doorgestuurd; alleen kinderen onder de 16 jaar worden als gezinslid beschouwd (Leo is 28 jaar oud); Leo is vrijwillig naar kamp Westerbork gegaan en zal er alles aan doen zo lang mogelijk bij hun te blijven; In Polen worden ze van elkaar gescheiden; graag levensmiddelen: brood, boter, kaas, koek, suiker en voor Leo ook sigaretten en voor vader shag of rooktabak; bonbons, pepermunt, elektrische zaklantaarn of anders batterijen voor zijn eigen lantaarn; gegevens voor het pakket!, adres barak 70; leven met 150 mensen in een barak, als ze mogen blijven, slaan ze er zich wel doorheen… Moeder: het spijt haar dat ze geen afscheid heeft kunnen nemen; ze hoopt spoedig weer terug te kunnen zijn; ze ziet erg op tegen de verre reis….

Brief van Barend, moeder en Leo Spetter aan J. Spetter en gezin vanuit kamp Westerbork

Van: Spetter, Leo Aan: Spetter, J, familie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-11-04 Onderwerp: sturen van een pakket; de Joodse Raad vindt het niet veilig; veel pakjes worden opengemaakt en er worden dingen uitgehaald, maar ook als dat gebeurd, blijft er voldoende inzitten: Leo geeft een voorbeeld van een pakketje dat Louis Bremer ontving van een oom en tante…; dus beter iets dan niets…; nu is er kans dat ze het voor vrijdag (transportdag) niet ontvangen; stuur het per expresse, het adres is nog steeds hetzelfde.

Van: Spetter, Leo Aan: Spetter, J, familie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-11-04 Onderwerp: sturen van een pakket; de Joodse Raad vindt het niet veilig; veel pakjes worden opengemaakt en er worden dingen uitgehaald, maar ook als dat gebeurd, blijft er voldoende inzitten: Leo geeft een voorbeeld van een pakketje dat Louis Bremer ontving van een oom en tante…; dus beter iets dan niets…; nu is er kans dat ze het voor vrijdag (transportdag) niet ontvangen; stuur het per expresse, het adres is nog steeds hetzelfde.

Brief van Leo Spetter aan de familie J. Spetter vanuit kamp Westerbork

Van: Leo (Spetter) Aan: de familie Spetter Plaats: Westerbork, kamp/Assen Datum: 1942-10-30 Onderwerp: verzoek om met spoed zoveel mogelijk levensmiddelen en sigaretten toe te sturen; patiënt, barak 70 enz.&nbsp;

Van: Leo (Spetter) Aan: de familie Spetter Plaats: Westerbork, kamp/Assen Datum: 1942-10-30 Onderwerp: verzoek om met spoed zoveel mogelijk levensmiddelen en sigaretten toe te sturen; patiënt, barak 70 enz.&nbsp;

Telegram van Leo aan de familie Spetter vanuit kamp Westerbork/Assen

Van: Leo (Spetter) en zijn moeder Aan: Nel, Sjaak en Lenie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-25 Onderwerp: het is zondag, een brief ontvangen; het is te hopen dat zij de pakketten die worden opgestuurd nog op tijd zullen ontvangen; de kans is groot dat zij de volgende dag, maandag 26 oktober op transport gaan naar Birkenau en verder; ze zouden eigenlijk vrijdag al weggegaan zijn, maar vader (Barend) kreeg onderweg naar de trein een hartaanval; als ze maandag weg zouden zijn, zal het pakket onder de andere mensen verdeeld worden…mochten ze er nog zijn, dan zal hij schrijven, mocht Sjaak niets meer horen, dan hoeft hij niets meer te sturen; Moe ligt al vijf dagen op bed. Ze heeft buikloop en eet haast niet; zelf slaat hij zich er aardig doorheen; met Pa gaat het wel weer… Moeder: ze hoopt het pakket nog te ontvangen; ze hoopt het gezin van haar zoon nog eens weer te zien…; ‘Sera, Jopie en oude Boeki zijn ook hier aangekomen’; het adres is nog hetzelfde….

Van: Leo (Spetter) en zijn moeder Aan: Nel, Sjaak en Lenie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-25 Onderwerp: het is zondag, een brief ontvangen; het is te hopen dat zij de pakketten die worden opgestuurd nog op tijd zullen ontvangen; de kans is groot dat zij de volgende dag, maandag 26 oktober op transport gaan naar Birkenau en verder; ze zouden eigenlijk vrijdag al weggegaan zijn, maar vader (Barend) kreeg onderweg naar de trein een hartaanval; als ze maandag weg zouden zijn, zal het pakket onder de andere mensen verdeeld worden…mochten ze er nog zijn, dan zal hij schrijven, mocht Sjaak niets meer horen, dan hoeft hij niets meer te sturen; Moe ligt al vijf dagen op bed. Ze heeft buikloop en eet haast niet; zelf slaat hij zich er aardig doorheen; met Pa gaat het wel weer… Moeder: ze hoopt het pakket nog te ontvangen; ze hoopt het gezin van haar zoon nog eens weer te zien…; ‘Sera, Jopie en oude Boeki zijn ook hier aangekomen’; het adres is nog hetzelfde….

Brief van Leo en zijn moeder aan Nel, Sjaak en kleine Lenie vanuit kamp Westerbork

Van: Leo (Spetter) Aan: Jack, Nel en Lenie Plaats: Westerbork, kamp, barak 70, zaal A Datum: 1942-10-17 Onderwerp: brief van Jack ontvangen, hij heeft een vrijstelling ontvangen (als gemengd-gehuwde); pakketten nog niet ontvangen; naar barak 70 sturen; stuur zoveel mogelijk familieleden hun adres, misschien komt er dan iets binnen; het is hun onmogelijk iedereen terug te schrijven; behoefte aan een zaklantaarn en batterijen, brood, boter en jam; het is erg behelpen; instructie voor het goed verzenden van een pakket; laat Nel een bezoekvergunning aanvragen, bezoektijden op woensdag van 15.00 tot 18.00 uur; stuur zoveel mogelijk levensmiddelen zolang ze nog in Westerbork zijn…; adresseer duidelijk en volledig!

Van: Leo (Spetter) Aan: Jack, Nel en Lenie Plaats: Westerbork, kamp, barak 70, zaal A Datum: 1942-10-17 Onderwerp: brief van Jack ontvangen, hij heeft een vrijstelling ontvangen (als gemengd-gehuwde); pakketten nog niet ontvangen; naar barak 70 sturen; stuur zoveel mogelijk familieleden hun adres, misschien komt er dan iets binnen; het is hun onmogelijk iedereen terug te schrijven; behoefte aan een zaklantaarn en batterijen, brood, boter en jam; het is erg behelpen; instructie voor het goed verzenden van een pakket; laat Nel een bezoekvergunning aanvragen, bezoektijden op woensdag van 15.00 tot 18.00 uur; stuur zoveel mogelijk levensmiddelen zolang ze nog in Westerbork zijn…; adresseer duidelijk en volledig!

Brief van Leo aan Jack, Nel en kleine Lenie vanuit Kamp Westerbork

Van: Pa, Moe en Leo Aan: Spetter-de Visser, familie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-11-02 Onderwerp: nog steeds in Westerbork; alles is nog hetzelfde; ‘hebben jullie mijn brief van 30 oktober ontvangen? (toezending van pakketten)’; pakjes voor ziekenbarak 70 komen bijna altijd door; ze hebben totaal niets meer, ook aan andere berichten….

Van: Pa, Moe en Leo Aan: Spetter-de Visser, familie Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-11-02 Onderwerp: nog steeds in Westerbork; alles is nog hetzelfde; ‘hebben jullie mijn brief van 30 oktober ontvangen? (toezending van pakketten)’; pakjes voor ziekenbarak 70 komen bijna altijd door; ze hebben totaal niets meer, ook aan andere berichten….

Briefkaart van Pa, Moe en Leo aan de familie J. Spetter-de Visser

Van: Spetter, Leo Aan: Spetter, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-11-04 Onderwerp: direct alles toesturen naar barak 70. (mogelijk in verband met de dreiging van deportatie vanuit kamp Westerbork).

Van: Spetter, Leo Aan: Spetter, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-11-04 Onderwerp: direct alles toesturen naar barak 70. (mogelijk in verband met de dreiging van deportatie vanuit kamp Westerbork).

Telegram van Leo Spetter aan de familie J. Spetter vanuit kamp Westerbork

Van: Spetter, Barend Aan: Barend, J Plaats: Rotterdam Datum: 1942-10-09 Onderwerp: ze zijn nog steeds thuis, al zal dat waarschijnlijk niet lang meer duren; gisteravond zijn er weer verschillende gezinnen weggehaald; ‘het is een verschrikkelijk lot’; zoenen en groeten van moeder, Leo en jullie liefhebbende vader…&nbsp;

Van: Spetter, Barend Aan: Barend, J Plaats: Rotterdam Datum: 1942-10-09 Onderwerp: ze zijn nog steeds thuis, al zal dat waarschijnlijk niet lang meer duren; gisteravond zijn er weer verschillende gezinnen weggehaald; ‘het is een verschrikkelijk lot’; zoenen en groeten van moeder, Leo en jullie liefhebbende vader…&nbsp;

Brief van Barend Spetter aan zijn zoon, schoondochter en kleinkind vanuit Rotterdam

Van: Leo (Spetter) Aan: Nel, Sjaak en Lenie (Spetter) Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-19 Onderwerp: bedankt voor de pakketten, ook namens zijn ouders; ze hebben ieder nu een pakket ontvangen; ze liggen alle drie in de ziekenbarak 70; ze hoeven voorlopig nog niet op transport te gaan; moeder is niet erg lekker en ligt op bed; ook pa is naar bed gegaan, hij is erg moe; met het eten is het knudde, elke dag aardappel pap met kool of peen gestampt, en uitsluitend in water gekookt; ze doen er dan altijd een flink stuk boter in anders is het niet te bikken; ‘s morgen twee boterhammen zonder beleg en ’s avonds 3 of vier, waarvan twee zijn gesmeerd; wassen kunnen ze zich haast niet, een washok met 20 kranen, ijzerhoudend water. Ze moeten zich er wassen en de afwas doen; in het was lokaal is 1 WC voor 75 personen, een smerige boel en telkens verstopt en bevuild; ze liggen tussen mannen en vrouwen van 80 tot 96 jaar, die alles in bed doen, het stinkt er de hele dag vreselijk; 150 mensen liggen in de loods, het is een stoffige boel en de ramen mogen nauwelijks open, omdat het anders te veel tocht voor de oudjes; de dekens worden elke dag uitgeklopt; het is een rotzooi, tafels zijn er in het geheel niet, daar is geen ruimte voor vanwege de vele bedden die er staan; eten moeten ze op het bed klaarmaken en de voorraad in tassen bewaren; het is bijna niet uit te houden; het enige dat hun nog op de plek vasthoudt is het feit dat het nog Nederlands grondgebied is en dat ze pakketjes kunnen ontvangen; ze leven in een hel en hun lichaam hebben ze nog steeds niet kunnen wassen; allen mogelijk in dat vieze hok waar de stront en de etensresten op de grond liggen; er is een badhuis, dat echter meer gesloten dan open is; en als het open is is de wachttijd meer dan 2 uur; afwassen is met koud water; in het kamp is ook geen bestrating. Leo loop tot zijn enkels in de bagger; Leo is al verkouden vanaf het moment dat hij zich in hat kamp bevindt; 'Dit is nog maar een korte beschrijving; instructies voor het versturen van een pakket…

Van: Leo (Spetter) Aan: Nel, Sjaak en Lenie (Spetter) Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-19 Onderwerp: bedankt voor de pakketten, ook namens zijn ouders; ze hebben ieder nu een pakket ontvangen; ze liggen alle drie in de ziekenbarak 70; ze hoeven voorlopig nog niet op transport te gaan; moeder is niet erg lekker en ligt op bed; ook pa is naar bed gegaan, hij is erg moe; met het eten is het knudde, elke dag aardappel pap met kool of peen gestampt, en uitsluitend in water gekookt; ze doen er dan altijd een flink stuk boter in anders is het niet te bikken; ‘s morgen twee boterhammen zonder beleg en ’s avonds 3 of vier, waarvan twee zijn gesmeerd; wassen kunnen ze zich haast niet, een washok met 20 kranen, ijzerhoudend water. Ze moeten zich er wassen en de afwas doen; in het was lokaal is 1 WC voor 75 personen, een smerige boel en telkens verstopt en bevuild; ze liggen tussen mannen en vrouwen van 80 tot 96 jaar, die alles in bed doen, het stinkt er de hele dag vreselijk; 150 mensen liggen in de loods, het is een stoffige boel en de ramen mogen nauwelijks open, omdat het anders te veel tocht voor de oudjes; de dekens worden elke dag uitgeklopt; het is een rotzooi, tafels zijn er in het geheel niet, daar is geen ruimte voor vanwege de vele bedden die er staan; eten moeten ze op het bed klaarmaken en de voorraad in tassen bewaren; het is bijna niet uit te houden; het enige dat hun nog op de plek vasthoudt is het feit dat het nog Nederlands grondgebied is en dat ze pakketjes kunnen ontvangen; ze leven in een hel en hun lichaam hebben ze nog steeds niet kunnen wassen; allen mogelijk in dat vieze hok waar de stront en de etensresten op de grond liggen; er is een badhuis, dat echter meer gesloten dan open is; en als het open is is de wachttijd meer dan 2 uur; afwassen is met koud water; in het kamp is ook geen bestrating. Leo loop tot zijn enkels in de bagger; Leo is al verkouden vanaf het moment dat hij zich in hat kamp bevindt; 'Dit is nog maar een korte beschrijving; instructies voor het versturen van een pakket…

Brief van Leo aan Nel, Sjaak en kleine Lenie vanuit kamp Westerbork

Foto van Elly/Esther Rabbie

Bewijs van crematie Datum: 05-04-1943 Nr. 166 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van:&nbsp; Samehtini, Maurits geb. 09-12-63 overleden te Westerbork op 02-04-1943 op: 02-04-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 05-04-1943 Nr. 166 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van:&nbsp; Samehtini, Maurits geb. 09-12-63 overleden te Westerbork op 02-04-1943 op: 02-04-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Maurits Samehtini

Van: secretarie der gemeente Haarlem, Burgerlijke Stand Aan: Adelaar, J.M. Plaats: Haarlem Datum: 1943-10-23 Onderwerp: verzoek om door te geven waar familieleden woonachtig zijn.

Van: secretarie der gemeente Haarlem, Burgerlijke Stand Aan: Adelaar, J.M. Plaats: Haarlem Datum: 1943-10-23 Onderwerp: verzoek om door te geven waar familieleden woonachtig zijn.

Verzoek secretarie der gemeente Haarlem, Burgerlijke Stand aan J. M. Adelaar

Calendarium kamp Westerbork

1939

December 1939

November 1939

Oktober 1939

September 1939

Augustus 1939

Juli 1939

Juni 1939

Mei 1939

April 1939

Maart 1939

Februari 1939

Januari 1939

Salomon ging, toen hij hoorde dat zijn ouders waren gearresteerd, naar de Hollandse / Joodse Schouwburg om te proberen vrij te krijgen c.q. vrij te kopen. Dit lukte niet, en ook hij moest mee. Vervolgens schijnt hij uit de trein (naar Westerbork) te zijn gesprongen en kwam hij een aantal dagen later, weliswaar beschadigd, weer thuis. Salomon werd uiteindelijk op 6 juli 1943 naar kamp Westerbork overgebracht, samen met zijn vrouw. Beiden werden op 13 juli 1943 naar Sobibor gedeporteerd. Hun zoontje overleefde in onderduik.

Brief van Dieny aan familie Pekel vanuit Kaalheide