In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Dit verhaal, geschreven door conservator Guido Abuys, werd in 2018 als column gepubliceerd op de website van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Een houten beeldje van een jongen van een jaar of twaalf, gekleed in een blouse, korte broek, hoge sokken en wandelschoenen. Op het voetstuk zijn de initialen E.B. ingekrast en is het jaar 1941 duidelijk zichtbaar. Het beeldje zou geschonken zijn aan Jacques Schol, directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.&nbsp;

Een jongen vereeuwigd in hout

In juni 2025 verscheen Sprekende stenen. Stolpersteine in Zwolle, een publicatie waarin de verhalen van Joodse inwoners van Zwolle worden belicht. Ook voor het gezin Caneel, dat voor hun deportatie aan de Vispoortenplas 10 woonde, zijn struikelstenen gelegd.&nbsp;

Carolina Caneel-Bamberg, haar man Salomon Caneel en hun zoontje Mozes “Max” Caneel werden begin oktober 1942 vanuit Zwolle naar kamp Westerbork gebracht. Het was in die dagen overvol in het kamp: door de ontruiming van de Joodse werkkampen en de razzia’s waarbij de familieleden van de Joodse dwangarbeiders werden opgehaald, kwamen er zo’n 12.000 personen naar het kamp. In een brief aan vriendin Janny Bosman schrijft Carolina over de chaotische situatie en de onwetendheid over hun verdere lot. Ook vraagt ze om een paar hoge schoenen of laarsjes in maat 26 voor zoontje Max en een stel dekens, want die zijn ze inmiddels kwijtgeraakt.&nbsp;

"Onze Max is een reuzelieve schat..."

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Foto van administratiebarak, baraknummer 33

Foto van administratiebarak, baraknummer 33

Van: de Commissie voor Oorlogspleegkinderen Aan: Levit. M. Plaats: Amsterdam Datum: 1945-12-04 Onderwerp: het verzoek van Mozes om als voogd voor zijn nichtje Sonja Dresden te worden erkend is in behandeling genomen.

Van: de Commissie voor Oorlogspleegkinderen Aan: Levit. M. Plaats: Amsterdam Datum: 1945-12-04 Onderwerp: het verzoek van Mozes om als voogd voor zijn nichtje Sonja Dresden te worden erkend is in behandeling genomen.

Brief van de Commissie voor Oorlogspleegkinderen aan Mozes Levit vanuit Amsterdam

Van: Afdeling In- en Verkoop ( P. Bömer) Aan: Slachthuis Assen Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-10-30 Onderwerp: 60 liter bouillon aan het kamp is reeds geleverd, de Afdeling stuurt nog een ontvangst bon naar het Slachthuis Assen; reeds betaald.

Van: Afdeling In- en Verkoop ( P. Bömer) Aan: Slachthuis Assen Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-10-30 Onderwerp: 60 liter bouillon aan het kamp is reeds geleverd, de Afdeling stuurt nog een ontvangst bon naar het Slachthuis Assen; reeds betaald.

Bon voor het leveren van 60 liter bouillon aan Interneringskamp Westerbork

Van: Cohen, David Anton en tante Be Aan: Cohen, Nathan (zoon) en Jetty (schoondochter) Plaats: Rijswijk Datum: 1942-11 Onderwerp: 'worden vandaag gehaald of anders morgen.'&nbsp;

Van: Cohen, David Anton en tante Be Aan: Cohen, Nathan (zoon) en Jetty (schoondochter) Plaats: Rijswijk Datum: 1942-11 Onderwerp: 'worden vandaag gehaald of anders morgen.'&nbsp;

Briefkaart van David Anton Cohen aan zijn zoon Nathan Cohen vanuit Rijswijk

Van: de Joodse Raad voor Amsterdam, Bureau Den Haag Aan: de Leve, J. Plaats: Den Haag Datum: 1942-10-31 Onderwerp: sturen van een pakketje naar Jaap Levie, barak 5 in het ziekenhuis van kamp Westerbork. Fruitsoorten, behalve harde appelen achterwege laten…

Van: de Joodse Raad voor Amsterdam, Bureau Den Haag Aan: de Leve, J. Plaats: Den Haag Datum: 1942-10-31 Onderwerp: sturen van een pakketje naar Jaap Levie, barak 5 in het ziekenhuis van kamp Westerbork. Fruitsoorten, behalve harde appelen achterwege laten…

Brief van de Joodse Raad voor Amsterdam aan J. de Leve met het verzoek een pakketje te sturen naar kamp Westerbork

Van: het Departement van Binnenlandse Zaken Aan: Cohen-Haaff, H.C. Plaats: Amsterdam Datum: 1942-1943 Onderwerp: op de enveloppe onder andere een aantekening: Expositur met een tweetal getallen

Van: het Departement van Binnenlandse Zaken Aan: Cohen-Haaff, H.C. Plaats: Amsterdam Datum: 1942-1943 Onderwerp: op de enveloppe onder andere een aantekening: Expositur met een tweetal getallen

Enveloppe van het Departement van Binnenlandse Zaken aan H.C. Cohen-Haaff

Van: Hakker, Ab Aan: Jansje, Reina en Pietje Plaats: Amsterdam Datum: 1942-07 Onderwerp: plotselinge razzia; er worden 4000 Joden opgeroepen voor werkkampen in Duistsland; Op het kantoor van Ab worden personeel en bezoekers opgepakt; personeel wordt later vrijgelaten; uiteindelijk worden alleen de Joden die geen ster droegen vastgehouden; evacuatie deel van Scheveningen; lange werktijden; Joden die worden opgepakt gaan naar de Joodse Schouwburg voor een verblijf van 24 uur om vervolgens te worden doorgestuurd; gezinnen worden uit elkaar gerukt; Ab zit in een geïmproviseerd kantoortje in de nok van de Schouwburg; beneden staat de SS en overal staan en zitten mensen; Ab is dankzij zijn baan bij de Joodse Raad voorlopig vrijgesteld van deportatie, iedere dag is een dag winst en dichterbij de vrede; de bezetter is begonnen met het inpikken van fietsen…

Van: Hakker, Ab Aan: Jansje, Reina en Pietje Plaats: Amsterdam Datum: 1942-07 Onderwerp: plotselinge razzia; er worden 4000 Joden opgeroepen voor werkkampen in Duistsland; Op het kantoor van Ab worden personeel en bezoekers opgepakt; personeel wordt later vrijgelaten; uiteindelijk worden alleen de Joden die geen ster droegen vastgehouden; evacuatie deel van Scheveningen; lange werktijden; Joden die worden opgepakt gaan naar de Joodse Schouwburg voor een verblijf van 24 uur om vervolgens te worden doorgestuurd; gezinnen worden uit elkaar gerukt; Ab zit in een geïmproviseerd kantoortje in de nok van de Schouwburg; beneden staat de SS en overal staan en zitten mensen; Ab is dankzij zijn baan bij de Joodse Raad voorlopig vrijgesteld van deportatie, iedere dag is een dag winst en dichterbij de vrede; de bezetter is begonnen met het inpikken van fietsen…

Brief van Ab Hakker aan Jansje, Reina en Pietje vanuit Amsterdam

Foto van Jankiel (Jacob) Edelsztein&nbsp; Plaats: Amsterdam Datum: 1942-07 Onderwerp: foto is gemaakt op de dag van zijn vertrek naar kamp Westerbork.

Foto van Jankiel (Jacob) Edelsztein&nbsp; Plaats: Amsterdam Datum: 1942-07 Onderwerp: foto is gemaakt op de dag van zijn vertrek naar kamp Westerbork.

Foto van Jankiel (Jacob) Edelsztein op de dag van zijn vetrek naar kamp Westerbork

Bericht van gesloten huwelijken Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-04 Onderwerp: een drietal gesloten huwelijken.

Bericht van gesloten huwelijken Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-04 Onderwerp: een drietal gesloten huwelijken.

Bericht van een drietal gesloten huwelijken in kamp Westerbork

Kampleven Westerbork

Barakleven kamp Westerbork

Van: Mouw, Saar Aan:&nbsp;Wieger Plaats: Amsterdam Datum:&nbsp;1939-09-03 Onderwerp: het is zondagavond, haar gewoonte om naar Wieger te schrijven; groeiende verhouding; over hun vriendschap, grenzen; over andere vriendinnen van Wieger; er is oorlog gekomen, hoop dat Nederland er buiten blijft…; over hamsteraars in Groningen…

Van: Mouw, Saar Aan:&nbsp;Wieger Plaats: Amsterdam Datum:&nbsp;1939-09-03 Onderwerp: het is zondagavond, haar gewoonte om naar Wieger te schrijven; groeiende verhouding; over hun vriendschap, grenzen; over andere vriendinnen van Wieger; er is oorlog gekomen, hoop dat Nederland er buiten blijft…; over hamsteraars in Groningen…

Brief van Saar Mouw aan Wieger vanuit Amsterdam

De Westerborker Nieuws uit het Kamp Westerbork No. 7, 1945-04-24

De Westerborker Nieuws uit het Kamp Westerbork No. 7, 1945-04-24

Kampkrant

Van: Moser, M. (Joodse Raad, Afdeling Tilburg) Aan: Vogel, Kurt Plaats: Tilburg Datum: 1942-05-05 Onderwerp: vragenlijsten klaargemaakt en naar Amsterdam verzonden; raadplegen van allerlei documenten; geboortebewijzen uit Duitsland moeten rechtstreeks door Kurt zelf worden aangevraagd; instructies…&nbsp;

Van: Moser, M. (Joodse Raad, Afdeling Tilburg) Aan: Vogel, Kurt Plaats: Tilburg Datum: 1942-05-05 Onderwerp: vragenlijsten klaargemaakt en naar Amsterdam verzonden; raadplegen van allerlei documenten; geboortebewijzen uit Duitsland moeten rechtstreeks door Kurt zelf worden aangevraagd; instructies…&nbsp;

Brief van de heer M. Moser van de Joodse Raad aan Kurt Vogel vanuit Tilburg

Van: van Nierop, I. Aan: medekampgevangenen Plaats: Westerbork, kamp datum: 1945-03 Onderwerp: dodelijke verveling, vermaak; het spel met de vriendinnen….; kampleven.

Van: van Nierop, I. Aan: medekampgevangenen Plaats: Westerbork, kamp datum: 1945-03 Onderwerp: dodelijke verveling, vermaak; het spel met de vriendinnen….; kampleven.

Lied met als titel ' Vriendinnetje' geschreven door waarschijnlijk I. van Nierop in kamp Westerbork

Van: van Koppelen-Bannet, Mathilda Aan: de familie Smit-Koppelen Plaats: Rotterdam Datum: 1942-05-02 Onderwerp: brieven worden niet ontvangen; verlangend naar een weerzien; brief aan het Rode Kruis geschreven; van Peer nog niets gehoord; met haar gezondheid gaat het redelijk. ze slaapt slecht. Er gaat van alles door haar hoofd heen…

Van: van Koppelen-Bannet, Mathilda Aan: de familie Smit-Koppelen Plaats: Rotterdam Datum: 1942-05-02 Onderwerp: brieven worden niet ontvangen; verlangend naar een weerzien; brief aan het Rode Kruis geschreven; van Peer nog niets gehoord; met haar gezondheid gaat het redelijk. ze slaapt slecht. Er gaat van alles door haar hoofd heen…

Brief van Mathilda van Koppelen-Bannet aan het gezin Smit-van Koppelen vanuit Rotterdam

Onderwerp: op de kaft van het notitieboekje/dagboek staat: ‘ Krank Urlaub Polikliniek’ ; over het eten; verhuizing; verhuizing gaat niet door; ‘ik eet alles op, nog nooit gebeurd’; kaartschetsen omgeving; organiseren van voedsel; terugblikken, arrestatie, fatale 3 november 1944; stemming; werken in de bosploeg; Zielke; voedselvoorziening; eetlust; drie peukjes gevonden; Stodel op bezoek;&nbsp; Vanaf 19 april 1945 &nbsp;tot zijn vertrek uit kamp Westerbork is het meer een dagboek:&nbsp; komst NSB'ers en aftuigen van NSB'ers, excuus aanbieden, twee personen zijn voor dood weggebracht; David Gudema; pap van Frau Fried….; reisvergunning via de NBS; ontslagpapieren aangevraagd en gekregen; organiseren van voedsel en andere voor het dagelijkse leven noodzakelijke artikelen; kampleven…..

Onderwerp: op de kaft van het notitieboekje/dagboek staat: ‘ Krank Urlaub Polikliniek’ ; over het eten; verhuizing; verhuizing gaat niet door; ‘ik eet alles op, nog nooit gebeurd’; kaartschetsen omgeving; organiseren van voedsel; terugblikken, arrestatie, fatale 3 november 1944; stemming; werken in de bosploeg; Zielke; voedselvoorziening; eetlust; drie peukjes gevonden; Stodel op bezoek;&nbsp; Vanaf 19 april 1945 &nbsp;tot zijn vertrek uit kamp Westerbork is het meer een dagboek:&nbsp; komst NSB'ers en aftuigen van NSB'ers, excuus aanbieden, twee personen zijn voor dood weggebracht; David Gudema; pap van Frau Fried….; reisvergunning via de NBS; ontslagpapieren aangevraagd en gekregen; organiseren van voedsel en andere voor het dagelijkse leven noodzakelijke artikelen; kampleven…..

Notitieboek en dagboek van Abraham Querido in kamp Westerbork

Van: van Koppelen Bannet, Mathilda Aan: de familie Smit-Koppelen Plaats: Rotterdam Datum: 1942-07-03 Onderwerp: antwoord op brief nummer 16; kleindochter Ellen is jarig. Mathilda heeft haar al lang niet meer gezien; de vrouwen hebben elkaar weinig nieuws te vertellen; het leven is eentonig; de zomer laat zich niet echt zien; groente is er in overvloed en er is ook divers fruit…De prijzen zijn echter hoog.

Van: van Koppelen Bannet, Mathilda Aan: de familie Smit-Koppelen Plaats: Rotterdam Datum: 1942-07-03 Onderwerp: antwoord op brief nummer 16; kleindochter Ellen is jarig. Mathilda heeft haar al lang niet meer gezien; de vrouwen hebben elkaar weinig nieuws te vertellen; het leven is eentonig; de zomer laat zich niet echt zien; groente is er in overvloed en er is ook divers fruit…De prijzen zijn echter hoog.

Bewijs van aanmelding van Ras-Batavier, M. bij de Joodse raad te Amsterdam.&nbsp; Datum: 1941-03-21

Bewijs van aanmelding van Ras-Batavier, M. bij de Joodse raad te Amsterdam.&nbsp; Datum: 1941-03-21

Bewijs van aanmelding van M. Ras-Batavier

Van:&nbsp;Ans Aan: Mien, Benny en allen&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-09-06&nbsp; Onderwerp: pakketten; schrijfdag; omstandigheden.

Van:&nbsp;Ans Aan: Mien, Benny en allen&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-09-06&nbsp; Onderwerp: pakketten; schrijfdag; omstandigheden.

Brief van Ans aan Mien en Benny Lackrooy vanuit kamp Westerbork

Karton met opdruk transportnummer 62

Nummer voor een transport vanuit Theresienstadt

Van: Cohen, Simon&nbsp; Aan: Mulder, de heer Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1942-11-13&nbsp; Onderwerp: lenen van geld; omstandigheden

Van: Cohen, Simon&nbsp; Aan: Mulder, de heer Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1942-11-13&nbsp; Onderwerp: lenen van geld; omstandigheden

Brief van Simon Cohen aan de heer Mulder vanuit kamp Westerbork

Van: Vecht, C. Aan: Blaauw Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-08 Onderwerp: beschrijving situatie in kamp Westerbork. Hij vergist zich mogelijk met het adres en verwart kamp Westerbork met het Joodse werkkamp de Wit(t)e Peal. Mogelijk is hij hier voor zijn komst naar kamp Westerbork geweest.

Van: Vecht, C. Aan: Blaauw Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942-10-08 Onderwerp: beschrijving situatie in kamp Westerbork. Hij vergist zich mogelijk met het adres en verwart kamp Westerbork met het Joodse werkkamp de Wit(t)e Peal. Mogelijk is hij hier voor zijn komst naar kamp Westerbork geweest.

Brief van Charles Vecht aan den heer Blauw vanuit kamp Westerbork

Maker: Breslauer, W.R. Still uit de Westerborkfilm Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944 Onderwerp: aanvoer van bouwmaterialen via het spoor.

Maker: Breslauer, W.R. Still uit de Westerborkfilm Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944 Onderwerp: aanvoer van bouwmaterialen via het spoor.

Foto van een still uit de Westerborkfilm

Van: Popken, Aaltje Aan: wie het betreft Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945/1946 Onderwerp: 'we zitten hier in Westerbork gevangen in het kamp; opstaan en appel; bewakers; kaalscheren…;werken; eten;…

Van: Popken, Aaltje Aan: wie het betreft Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945/1946 Onderwerp: 'we zitten hier in Westerbork gevangen in het kamp; opstaan en appel; bewakers; kaalscheren…;werken; eten;…

Gedicht van Aaltje Popken over de oorlog en het leven in Interneringskamp Westerbork

Van: Enthoven-van Lier; H.S.C.C. Aan: Enthoven-Croll, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08-10 Onderwerp: gisteren kwam er een brief binnen, die ze nu mooi kan beantwoorden; ze feliciteert haar kleinkind en hoopt dat zij naar de Kees Boeken school kan gaan; Carla woont in de naastliggende barak; hun ramen vlak tegenover elkaar; ze hebben veel gezelligheid aan elkaar. Ze is hoofdverpleegster…; ze eet droog geroosterd brood, ze heeft niets meer; gelukkig veel tomaten en komkommers te krijgen; het is al tien dagen mooi weer; doop- en trouwcontracten liggen in Nederlands-Indië; haar ouders zijn in 1864 in Zaltbommel getrouwd; haar vader en Henriette zijn gelijktijdig in 1903 gedoopt te Deli; ook nog andere gegevens die kunnen helpen…

Van: Enthoven-van Lier; H.S.C.C. Aan: Enthoven-Croll, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08-10 Onderwerp: gisteren kwam er een brief binnen, die ze nu mooi kan beantwoorden; ze feliciteert haar kleinkind en hoopt dat zij naar de Kees Boeken school kan gaan; Carla woont in de naastliggende barak; hun ramen vlak tegenover elkaar; ze hebben veel gezelligheid aan elkaar. Ze is hoofdverpleegster…; ze eet droog geroosterd brood, ze heeft niets meer; gelukkig veel tomaten en komkommers te krijgen; het is al tien dagen mooi weer; doop- en trouwcontracten liggen in Nederlands-Indië; haar ouders zijn in 1864 in Zaltbommel getrouwd; haar vader en Henriette zijn gelijktijdig in 1903 gedoopt te Deli; ook nog andere gegevens die kunnen helpen…

Brief van Henriette Enthoven-van Lier aan de familie Enthoven-Croll vanuit kamp Westerbork

Van: Mr. Brand, A. Aan: Oudshoorn-Braun, O. Plaats: Amsterdam Datum: 1947-02-12 Onderwerp: Aankondiging hoger beroep in voogdijzaak (25 maart 1947) en verklaring van getuige mevrouw A.L.R. Drilling-Leoni over de verzorging van Ruth Heller in haar pleeggezin.

Van: Mr. Brand, A. Aan: Oudshoorn-Braun, O. Plaats: Amsterdam Datum: 1947-02-12 Onderwerp: Aankondiging hoger beroep in voogdijzaak (25 maart 1947) en verklaring van getuige mevrouw A.L.R. Drilling-Leoni over de verzorging van Ruth Heller in haar pleeggezin.

Brief van Mr. Brand te Amsterdam aan mevrouw Oudshoorn