In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Dit verhaal, geschreven door conservator Guido Abuys, werd in 2018 als column gepubliceerd op de website van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Een houten beeldje van een jongen van een jaar of twaalf, gekleed in een blouse, korte broek, hoge sokken en wandelschoenen. Op het voetstuk zijn de initialen E.B. ingekrast en is het jaar 1941 duidelijk zichtbaar. Het beeldje zou geschonken zijn aan Jacques Schol, directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.&nbsp;

Een jongen vereeuwigd in hout

In juni 2025 verscheen Sprekende stenen. Stolpersteine in Zwolle, een publicatie waarin de verhalen van Joodse inwoners van Zwolle worden belicht. Ook voor het gezin Caneel, dat voor hun deportatie aan de Vispoortenplas 10 woonde, zijn struikelstenen gelegd.&nbsp;

Carolina Caneel-Bamberg, haar man Salomon Caneel en hun zoontje Mozes “Max” Caneel werden begin oktober 1942 vanuit Zwolle naar kamp Westerbork gebracht. Het was in die dagen overvol in het kamp: door de ontruiming van de Joodse werkkampen en de razzia’s waarbij de familieleden van de Joodse dwangarbeiders werden opgehaald, kwamen er zo’n 12.000 personen naar het kamp. In een brief aan vriendin Janny Bosman schrijft Carolina over de chaotische situatie en de onwetendheid over hun verdere lot. Ook vraagt ze om een paar hoge schoenen of laarsjes in maat 26 voor zoontje Max en een stel dekens, want die zijn ze inmiddels kwijtgeraakt.&nbsp;

"Onze Max is een reuzelieve schat..."

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Van: het Rode Kruis, Informatiebureau Aan: wie het betreft Plaats: Den Haag Datum: 1959-05-30 Onderwerp: kampverleden; kamp Westerbork; Bergen-Belsen; Tröbitz.

Van: het Rode Kruis, Informatiebureau Aan: wie het betreft Plaats: Den Haag Datum: 1959-05-30 Onderwerp: kampverleden; kamp Westerbork; Bergen-Belsen; Tröbitz.

Verklaring van het Rode Kruis over het kampverleden van H.C. Cohen-Haaff

Van: de Haaff, Clara, Elvira Aan: Cohen-de Haaff, echtpaar Plaats: Westerbork, kamp, barak 81 A (ziekenhuis) Datum: 1943-04 Onderwerp: je mag elke zaterdag schrijven; bedankt voor de pakketjes; terwijl ze in het ziekenhuis lag, kreeg ze griep; ze mocht een paar keer opstaan; kreeg weer last van de keel; onderzoek dokter, vervolgens weer bed houden; in het ziekenhuis wordt je goed verzorgt; mevrouw Cohen ligt onder haar….

Van: de Haaff, Clara, Elvira Aan: Cohen-de Haaff, echtpaar Plaats: Westerbork, kamp, barak 81 A (ziekenhuis) Datum: 1943-04 Onderwerp: je mag elke zaterdag schrijven; bedankt voor de pakketjes; terwijl ze in het ziekenhuis lag, kreeg ze griep; ze mocht een paar keer opstaan; kreeg weer last van de keel; onderzoek dokter, vervolgens weer bed houden; in het ziekenhuis wordt je goed verzorgt; mevrouw Cohen ligt onder haar….

Brief van Clara Elvira de Haaff aan het echtpaar N. Cohen-de Haaff vanuit kamp Westerbork

Van: Aan: Cohen-Haaff Plaats: Kirchhain Datum: 1945-06 Onderwerp: repatriëring.

Van: Aan: Cohen-Haaff Plaats: Kirchhain Datum: 1945-06 Onderwerp: repatriëring.

Bewijs van repatriëring met een stempel van de Stadt Kirchhain van J.C. Cohen-Haaff

Van: de hulpsecretarie gemeente Westerbork Aan: Cohen-de Haaff Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-01-03 Onderwerp: uittreksel van het persoonsbewijs van H.C. Cohen-de Haaff met pasfoto, ondertekend door B.T. Donselaar.

Van: de hulpsecretarie gemeente Westerbork Aan: Cohen-de Haaff Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-01-03 Onderwerp: uittreksel van het persoonsbewijs van H.C. Cohen-de Haaff met pasfoto, ondertekend door B.T. Donselaar.

Persoonsbewijs van H.C. Cohen-de Haaff in kamp Westerbork

Van: Cohen-de Haaff, H.C. en Nathan Aan: Heymans, A. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-12-16 Onderwerp: de veertien dagen zijn weer om (om weer te schrijven); mogen geen pakketjes meer ontvangen zonder pakketzegel; been van de schrijfster niet goed, bij de dokter geweest, krijgt rus en het been moet 2x per dag verbonden worden; ze zit er vijf maanden mee; zondag een half jaar in het kamp; in het kamp is het eentonig, behoefte aan verandering; zou er weer een krant gestuurd kunnen worden…

Van: Cohen-de Haaff, H.C. en Nathan Aan: Heymans, A. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-12-16 Onderwerp: de veertien dagen zijn weer om (om weer te schrijven); mogen geen pakketjes meer ontvangen zonder pakketzegel; been van de schrijfster niet goed, bij de dokter geweest, krijgt rus en het been moet 2x per dag verbonden worden; ze zit er vijf maanden mee; zondag een half jaar in het kamp; in het kamp is het eentonig, behoefte aan verandering; zou er weer een krant gestuurd kunnen worden…

Brief van H.C. Cohen-de Haaff aan de heer A. Heymans vanuit kamp Westerbork

Van: de Inspectie van Repatriëring Amsterdam Aan: Cohen-de Haaff, H.C. Plaats: Amsterdam Datum: 1945-06-28 Onderwerp: repatriëringskaart.

Van: de Inspectie van Repatriëring Amsterdam Aan: Cohen-de Haaff, H.C. Plaats: Amsterdam Datum: 1945-06-28 Onderwerp: repatriëringskaart.

Kaart van aanmelding in verband met de repatriëring van H.C. Cohen-de Haaff

Van: de stadt Kirchhain Aan: wie het betreft Plaats: Kirchhain Datum: 1945-05 Onderwerp: repatriating van H.C. Cohen-de Haaff.

Van: de stadt Kirchhain Aan: wie het betreft Plaats: Kirchhain Datum: 1945-05 Onderwerp: repatriating van H.C. Cohen-de Haaff.

Bewijs van repatriating van H.C. Cohen-De Haaff

Van: A.E.F. &nbsp;D.P. Registration Record Aan: Cohen-Haaff, H.C. Plaats: Bergen-Belsen Onderwerp: repatriëring van Bergen-Belsen naar Amsterdam.

Van: A.E.F. &nbsp;D.P. Registration Record Aan: Cohen-Haaff, H.C. Plaats: Bergen-Belsen Onderwerp: repatriëring van Bergen-Belsen naar Amsterdam.

Identiteitskaart van Henriette Cohen-Haaff gekregen voor haar repatriating naar Nederland

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth (via van Rooien) Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-04-22 Onderwerp: moeder was gisteren bij de dokter, hartaandoening, omdat ze zo nerveus is; op klaarlichte dag viel ze over een aardappel; vaders blaas wordt gespiegeld; moeder gaat verhuizen naar de 82 en wij (vier vrouwen die graag bij elkaar willen blijven) naar de 82 (ook onderdeel van het ziekenhuis): mevrouw Waterman, Fikri (Mundji-Roos), vrouw van de vroegere Turkse gezant, een een jonge gediplomeerde verpleegster, wiens man in Velp zit en gisteren plotseling een paar uur hier was; ze krijgt een extra pakketzegel; ze maakt zich zorgen; ze denkt aan mooie tijden vroeger…

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth (via van Rooien) Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-04-22 Onderwerp: moeder was gisteren bij de dokter, hartaandoening, omdat ze zo nerveus is; op klaarlichte dag viel ze over een aardappel; vaders blaas wordt gespiegeld; moeder gaat verhuizen naar de 82 en wij (vier vrouwen die graag bij elkaar willen blijven) naar de 82 (ook onderdeel van het ziekenhuis): mevrouw Waterman, Fikri (Mundji-Roos), vrouw van de vroegere Turkse gezant, een een jonge gediplomeerde verpleegster, wiens man in Velp zit en gisteren plotseling een paar uur hier was; ze krijgt een extra pakketzegel; ze maakt zich zorgen; ze denkt aan mooie tijden vroeger…

Brief van Lotte Ruth-Feldman-Kan (via Van Rooien) aan T. Feldman vanuit kamp Westerbork

Van: Rüdelsheim, R. Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum:&nbsp;1944-04-13 Onderwerp: personen zijn vertrokken; het krijgen van een nieuw persoonsbewijs duurt 10 dagen; gisteravond kreeg moeder haar pakketje…

Van: Rüdelsheim, R. Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum:&nbsp;1944-04-13 Onderwerp: personen zijn vertrokken; het krijgen van een nieuw persoonsbewijs duurt 10 dagen; gisteravond kreeg moeder haar pakketje…

Brief van Lotte Ruth Feldman-Kan (via R. Rüdelsheim) aan T. Feldman vanuit kamp Westerbork

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth (via Vos, B.) Aan: Schouten, Meij. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-07 Onderwerp: ….

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth (via Vos, B.) Aan: Schouten, Meij. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-07 Onderwerp: ….

Brief van Johanna Kan-Kaufmann (via Bertha Vos) aan mej. G. Schouten vanuit kamp Westerbork

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth (via Vos, B.) Aan: Schouten, Meij. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-07 Onderwerp: …

Van: Feldman-Kan, Lotte Ruth (via Vos, B.) Aan: Schouten, Meij. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-07 Onderwerp: …

Brief van Johanna Kan-Kaufmann (via B. Vos) aan meij. Schouten vanuit kamp Westerbork

Van: Kan-Kaufmann, Johanna Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08-26 Onderwerp: met haar gezondheid gaat het niet goed, al vier weken volgt ze en dieet; pakketpost…

Van: Kan-Kaufmann, Johanna Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08-26 Onderwerp: met haar gezondheid gaat het niet goed, al vier weken volgt ze en dieet; pakketpost…

Brief van Johanna Kan-Kaufmann aan haar schoonzoon vanuit kamp Westerbork

Inentingskaart Van: Gerzon, Sigbert Plaats: Theresienstadt Datum: 1944-1945

Inentingskaart Van: Gerzon, Sigbert Plaats: Theresienstadt Datum: 1944-1945

Inentingskaart van Sigbert Gerzon in Theresienstadt

Van: de Vries, Iwan Aan: Enuma, Reinder Plaats: Westerbork, kamp, barak 35 Datum: 1943-08 Onderwerp: 'Je zult opkijken als je weer een briefkaart van mij krijgt. Ik ben hier in het weeshuis Het valt hier best mee in het weeshuis het menu bestaat 's morgens uit brood (4 boterhammen met koffie) 's middags warm eten, meestal stampot en 's avonds vier boterhammen met pap en thee Wij mogen 4 uur in de week vrij door het kamp rondlopen Ik slaap op een 3 hoog bed, daar overal behalve in het ziekenhuis 3 bedden boven elkaar staan. Ook hier is school. 6 klassen in 1 lokaal Ik was hier tweemaal al ziek: samen 3 weken. Ook hier is mijn liefde voor Nederland en zijn kolonie niet bekoeld (ik bedoel de (postzegels ervan) Doe de groeten aan alle jongens en een stevige poot voor jou van Iwan'.

Van: de Vries, Iwan Aan: Enuma, Reinder Plaats: Westerbork, kamp, barak 35 Datum: 1943-08 Onderwerp: 'Je zult opkijken als je weer een briefkaart van mij krijgt. Ik ben hier in het weeshuis Het valt hier best mee in het weeshuis het menu bestaat 's morgens uit brood (4 boterhammen met koffie) 's middags warm eten, meestal stampot en 's avonds vier boterhammen met pap en thee Wij mogen 4 uur in de week vrij door het kamp rondlopen Ik slaap op een 3 hoog bed, daar overal behalve in het ziekenhuis 3 bedden boven elkaar staan. Ook hier is school. 6 klassen in 1 lokaal Ik was hier tweemaal al ziek: samen 3 weken. Ook hier is mijn liefde voor Nederland en zijn kolonie niet bekoeld (ik bedoel de (postzegels ervan) Doe de groeten aan alle jongens en een stevige poot voor jou van Iwan'.

Briefkaart van Iwan de Vries aan R. Enuma vanuit kamp Westerbork

Inentingskaart/Impfkarte Van: Gerzon-Falk, Nora Plaats: Theresienstadt Datum: 1944-1945&nbsp;

Inentingskaart/Impfkarte Van: Gerzon-Falk, Nora Plaats: Theresienstadt Datum: 1944-1945&nbsp;

Inentingskaart van Nora Gerzon-Falk in Theresienstadt

Bambie figuur uit hout gesneden met opschildering. Gemaakt door meneer Zadek of Zadick. &nbsp;

Bambie figuur uit hout gesneden met opschildering. Gemaakt door meneer Zadek of Zadick. &nbsp;

Bambie figuur uit hout gesneden

Van: Spier, Frits&nbsp; Aan: Blazer, Fam.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-01-18&nbsp; Onderwerp: werken; omstandigheden; vrijlating J. Blazer; verhuizing&nbsp;van een werkplaats naar barak 60. Sjouwen van zware tafels, opwarmen bij een kachel in de zaal van zijn barak. Kapper Lipinski heeft zijn haar geknipt. na het opruimen van zijn koffer moest de schoonmaakploeg van de barak in actie komen. Zijn broer Eduard (notaris)gaat voor een paar dagen naar Amsterdam en kan daar bij zijn familie zijn verjaardag vieren. + bijbehorende enveloppe (5492-01-1) waarop stempel van Joodsche Raad afd. Westerbork.

Van: Spier, Frits&nbsp; Aan: Blazer, Fam.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-01-18&nbsp; Onderwerp: werken; omstandigheden; vrijlating J. Blazer; verhuizing&nbsp;van een werkplaats naar barak 60. Sjouwen van zware tafels, opwarmen bij een kachel in de zaal van zijn barak. Kapper Lipinski heeft zijn haar geknipt. na het opruimen van zijn koffer moest de schoonmaakploeg van de barak in actie komen. Zijn broer Eduard (notaris)gaat voor een paar dagen naar Amsterdam en kan daar bij zijn familie zijn verjaardag vieren. + bijbehorende enveloppe (5492-01-1) waarop stempel van Joodsche Raad afd. Westerbork.

Brief van Frits Spier aan J. Blazer vanuit kamp Westerbork

Van: Kortoef, J. Aan: Polak-Kortoef, A. Geboren: 1919-03-10 Datum: december 1942 Plaats: Westerbork, kamp Onderwerp: enveloppe retour naar afzender vanwege: 'Op transport"

Van: Kortoef, J. Aan: Polak-Kortoef, A. Geboren: 1919-03-10 Datum: december 1942 Plaats: Westerbork, kamp Onderwerp: enveloppe retour naar afzender vanwege: 'Op transport"

Enveloppe behorende bij een brief geschreven door J. Kortoef aan A. Kortoef-Polak in kamp Westerbork

Broche&nbsp; Door Rita (Lensink) Bosman illegaal in kamp Westerbork gemaakt.&nbsp; Een vierkante broche met gekleurde letters erop.

Broche&nbsp; Door Rita (Lensink) Bosman illegaal in kamp Westerbork gemaakt.&nbsp; Een vierkante broche met gekleurde letters erop.

Beschilderde broche van hout

Broche Driehoekig afbeelding Fluitspeler in de bergen Westerbork, kamp, 1943-1944

Broche Driehoekig afbeelding Fluitspeler in de bergen Westerbork, kamp, 1943-1944

Een beschilderde broche van hout

Van: Hakker, Ab Aan:&nbsp;Reina Plaats: Amsterdam Datum:&nbsp;1942-01-04 Onderwerp: hoe is het in Wolvega; viering van oud en nieuw; Ab is bij Sal Metzelaar en zijn familie geweest; daar was het rustig, Monopoly gespeeld en gegokt; in sommige delen van de stad was de beer los (Wilhelmus werd gezongen, de Internationale en Oranje Boven); de koude is nog niet in Amsterdam doorgedrongen; met kerst hebben ze met tien man gewandeld en een vier gangen-menu gehad; over ingesloten foto', er staat onder andere een jongen op die op 16 mei 1940 zelfmoord heeft gepleegd (doormiddel van gas); na de oorlog gaat Ab een motor kopen, dan zal Reina hun vaker zien….

Van: Hakker, Ab Aan:&nbsp;Reina Plaats: Amsterdam Datum:&nbsp;1942-01-04 Onderwerp: hoe is het in Wolvega; viering van oud en nieuw; Ab is bij Sal Metzelaar en zijn familie geweest; daar was het rustig, Monopoly gespeeld en gegokt; in sommige delen van de stad was de beer los (Wilhelmus werd gezongen, de Internationale en Oranje Boven); de koude is nog niet in Amsterdam doorgedrongen; met kerst hebben ze met tien man gewandeld en een vier gangen-menu gehad; over ingesloten foto', er staat onder andere een jongen op die op 16 mei 1940 zelfmoord heeft gepleegd (doormiddel van gas); na de oorlog gaat Ab een motor kopen, dan zal Reina hun vaker zien….

Brief van Ab Hakker aan Reina vanuit Amsterdam

Afzender: Kortoef, J. Aan: Polak-Kortoef, A. Datum: 1942 Onderwerp: o p de enveloppe werd het voormalig adres van Anna in Amsterdam en vervolgens het adres in kamp Westerbork, barak 65, opgeschreven. Tevens is met potlood op de voor- en achterkant geschreven: ‘Transport’.

Afzender: Kortoef, J. Aan: Polak-Kortoef, A. Datum: 1942 Onderwerp: op de enveloppe werd het voormalig adres van Anna in Amsterdam en vervolgens het adres in kamp Westerbork, barak 65, opgeschreven. Tevens is met potlood op de voor- en achterkant geschreven: ‘Transport’.

Enveloppe behorende bij een brief verzonden aan A. Polak-Kortoef in kamp Westerbork

Afzender: Kortoef, J. Aan: Polak-Korthoef, Anna Datum: 1942 Onderwerp: op de enveloppe werd het voormalig adres van Anna in Amsterdam en vervolgens het adres in kamp Westerbork, barak 65, opgeschreven. Tevens is met potlood geschreven: 'Op transport' en ‘terug afzender Amsterdam’. &nbsp;

Afzender: Kortoef, J. Aan: Polak-Korthoef, Anna Datum: 1942 Onderwerp: op de enveloppe werd het voormalig adres van Anna in Amsterdam en vervolgens het adres in kamp Westerbork, barak 65, opgeschreven. Tevens is met potlood geschreven: 'Op transport' en ‘terug afzender Amsterdam’. &nbsp;

Enveloppe behorende bij een brief verzonden door J. Kortoef aan Anna Polak-Kortoef in kamp Westerbork

Van: Kortoef, J. en Truus Aan: Polak-Kortoef, Anna Datum: 1942-12-09 Plaats: Amsterdam Onderwerp: briefkaart van Mam uit Westerbork ontvangen, na twee weken niets meer gehoord te hebben. Er is behoefte aan dekens en andere zaken tegen de kou in de barakken. Het een en ander zal worden toegestuurd. Als het dekkende spul wordt ondertussen ingepakt. Het bakken van flensjes zal een dag worden uitgesteld en de volgende dag met begeleidende brief worden toegestuurd… (Brief is waarschijnlijk retour gestuurd, omdat Anna al was doorgestuurd naar Auschwitz op 8 december 1942)

Van: Kortoef, J. en Truus Aan: Polak-Kortoef, Anna Datum: 1942-12-09 Plaats: Amsterdam Onderwerp: briefkaart van Mam uit Westerbork ontvangen, na twee weken niets meer gehoord te hebben. Er is behoefte aan dekens en andere zaken tegen de kou in de barakken. Het een en ander zal worden toegestuurd. Als het dekkende spul wordt ondertussen ingepakt. Het bakken van flensjes zal een dag worden uitgesteld en de volgende dag met begeleidende brief worden toegestuurd… (Brief is waarschijnlijk retour gestuurd, omdat Anna al was doorgestuurd naar Auschwitz op 8 december 1942)

Brief van J. Kortoef en Truus Piket aan Anna Polak-Kortoef in kamp Westerbork vanuit Amsterdam

Van: Polak, L. (tante van Jopie) Aan: Jopie (Kortoef) Datum: 1943-09-16 Plaats: Amsterdam Onderwerp: Ik vind het erg dat je Pa en Ma misgelopen hebt. Ze waren net drie dagen weg toen jij kwam. (Jopie kwam op 12 september 1943 vanuit kamp Vught in kamp Westerbork terecht. Zijn ouders waren op de 7de doorgestuurd naar Auschwitz. Jopie zou de 14de volgen) Een troost is dat je naar dezelfde plaats gaat als zij. Misschien spreek je ze daar…Probeer je in de trein een brief aan iemand mee te geven, dat hebben Pa en Ma ook gedaan. Als je niet doorgestuurd wordt, zend dan dinsdagmorgen meteen een telegram als het mag aan Liese Polak, p.a de Groot…. (De brief is waarschijnlijk retour gekomen, omdat Jopie al was doorgestuurd.)

Van: Polak, L. (tante van Jopie) Aan: Jopie (Kortoef) Datum: 1943-09-16 Plaats: Amsterdam Onderwerp: Ik vind het erg dat je Pa en Ma misgelopen hebt. Ze waren net drie dagen weg toen jij kwam. (Jopie kwam op 12 september 1943 vanuit kamp Vught in kamp Westerbork terecht. Zijn ouders waren op de 7de doorgestuurd naar Auschwitz. Jopie zou de 14de volgen) Een troost is dat je naar dezelfde plaats gaat als zij. Misschien spreek je ze daar…Probeer je in de trein een brief aan iemand mee te geven, dat hebben Pa en Ma ook gedaan. Als je niet doorgestuurd wordt, zend dan dinsdagmorgen meteen een telegram als het mag aan Liese Polak, p.a de Groot…. (De brief is waarschijnlijk retour gekomen, omdat Jopie al was doorgestuurd.)

Brief van L. Polak aan Jopie in kamp Westerbork vanuit Amsterdam

Van: Boas, S. en Boas-Prins, S. Aan: Fam. Spier Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-06-14 Onderwerp: met Esthertje gaat het goed. Ze hoeft niet meer bij de dokter terug te komen en brengt overdag de dag door in de crêche (barak 96), waar Seraphien sinds enige dagen ook werkt en mede toezicht op haar houdt.&nbsp;

Van: Boas, S. en Boas-Prins, S. Aan: Fam. Spier Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-06-14 Onderwerp: met Esthertje gaat het goed. Ze hoeft niet meer bij de dokter terug te komen en brengt overdag de dag door in de crêche (barak 96), waar Seraphien sinds enige dagen ook werkt en mede toezicht op haar houdt.&nbsp;

Brief het echtpaar Boas aan de familie Spier vanuit kamp Westerbork

Broche Door Rita (Lensink) Bosman illegaal in kamp Westerbork gemaakt. Ronde broche met een gekleurd tafereeltje voorstellende een zeilboot erop.&nbsp;Rita werkt op de speelgoedmakerij. Aan achterzijde een speld.

Broche Door Rita (Lensink) Bosman illegaal in kamp Westerbork gemaakt. Ronde broche met een gekleurd tafereeltje voorstellende een zeilboot erop.&nbsp;Rita werkt op de speelgoedmakerij. Aan achterzijde een speld.

Van: Grevelink, J. Aan: Buijvoets, J.G. Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945-08-03 Onderwerp: defileren

Van: Grevelink, J. Aan: Buijvoets, J.G. Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945-08-03 Onderwerp: defileren

Verzoek van J. Grevelink aan J. Buijvoets over defileren

Joodse gemeenten in Overijssel

Joodse gemeente Deventer

Van: het Nederlandse Beheersinstituut, Bureau Den Haag Aan: van Cleef-Hilversum, mevrouw Plaats: Den Haag Datum: 1946-11-09 Onderwerp: benoeming tot bewindvoerder over Meijer van Cleef (echtgenoot).

Van: het Nederlandse Beheersinstituut, Bureau Den Haag Aan: van Cleef-Hilversum, mevrouw Plaats: Den Haag Datum: 1946-11-09 Onderwerp: benoeming tot bewindvoerder over Meijer van Cleef (echtgenoot).

Brief van het Nederlandse Beheersinstituut in verband van het benoemen van een bewindvoerder

Van: het Nederlandse Beheersinstituut, Afdeling Den Haag Aan: Van Cleef-Hilversum, mevrouw Plaats: Den Haag Datum: 1949-09-19 Onderwerp: beëindiging van de bewindvoering over Meijer van Cleef, in verband met het opmaken van een akte van overlijden.

Van: het Nederlandse Beheersinstituut, Afdeling Den Haag Aan: Van Cleef-Hilversum, mevrouw Plaats: Den Haag Datum: 1949-09-19 Onderwerp: beëindiging van de bewindvoering over Meijer van Cleef, in verband met het opmaken van een akte van overlijden.

Brief van het Nederlandse Beheersinstituut aan mevrouw van Cleef-Hilversum

Van: Walg, M Aan: Reens, A. Datum: 1944-01 Plaats: Bergen-Belsen, blok 11 Onderwerp: het gaat goed met ons. Groeten van de familie Walg.

Van: Walg, M Aan: Reens, A. Datum: 1944-01 Plaats: Bergen-Belsen, blok 11 Onderwerp: het gaat goed met ons. Groeten van de familie Walg.

Briefkaart van M. Walg aan A. Reens vanuit Bergen-Belsen

Van: Kortoef, J. en Truus Aan: Polak-Kortoef, Anna,&nbsp; Adres: Westerbork, kamp, barak 65 Datum: 1942-12-08 Plaats: Amsterdam Onderwerp: De schrijver hoopt dat zijn zus voorlopig in Westerbork mag blijven. Het is beter in Westerbork te zitten dan ergens in Polen of wie weet waar. ‘Daar kunnen we je niets sturen’. Truus: ‘Ik kan me helemaal niet voorstellen hoe jullie daar nu allemaal leven. Bij alles denk ik bijna: hoe zal dat nu op Westerbork gaan en wat zouden ze daar nu doen? Of wat zouden ze daar voor eten krijgen?'… (Brief is waarschijnlijk retour gestuurd, omdat Anna al was doorgestuurd naar Auschwitz op 8 december 1942)

Van: Kortoef, J. en Truus Aan: Polak-Kortoef, Anna,&nbsp; Adres: Westerbork, kamp, barak 65 Datum: 1942-12-08 Plaats: Amsterdam Onderwerp: De schrijver hoopt dat zijn zus voorlopig in Westerbork mag blijven. Het is beter in Westerbork te zitten dan ergens in Polen of wie weet waar. ‘Daar kunnen we je niets sturen’. Truus: ‘Ik kan me helemaal niet voorstellen hoe jullie daar nu allemaal leven. Bij alles denk ik bijna: hoe zal dat nu op Westerbork gaan en wat zouden ze daar nu doen? Of wat zouden ze daar voor eten krijgen?'… (Brief is waarschijnlijk retour gestuurd, omdat Anna al was doorgestuurd naar Auschwitz op 8 december 1942)

Brief van J. Kortoef en Truus Piket aan Anna Polak-Kortoef

Van: Piket, Truus Aan: Kortoef, Willem en Kortoef-Leijden van Amstel, Sara (schoonouders). Datum: 1942-08-16&nbsp; Plaats: Amsterdam Onderwerp: Truus heeft weer een pakje voor haar schoonouders in kamp Westerbork weggebracht. Als ze vrijdag vis kan kopen, zal ze dat ook toesturen. Ze is met een haar van een van haar schoonouders naar Janse (waarzegster?) gegaan. Pa was mager en Ma was ouder geworden. Tante Bep blijkt weg te zijn. Janse zal informeren of ze weggebracht of verhuisd zijn. Truus was er de laatste weken niet meer geweest, sinds die razzia op zondag. Amsterdam is Amsterdam niet meer. Vele huizen zijn toegetakeld en een speelterrein voor kinderen geworden. ‘Je ziet hier nu heel weinig Joden en jonge mensen’…

Van: Piket, Truus Aan: Kortoef, Willem en Kortoef-Leijden van Amstel, Sara (schoonouders). Datum: 1942-08-16&nbsp; Plaats: Amsterdam Onderwerp: Truus heeft weer een pakje voor haar schoonouders in kamp Westerbork weggebracht. Als ze vrijdag vis kan kopen, zal ze dat ook toesturen. Ze is met een haar van een van haar schoonouders naar Janse (waarzegster?) gegaan. Pa was mager en Ma was ouder geworden. Tante Bep blijkt weg te zijn. Janse zal informeren of ze weggebracht of verhuisd zijn. Truus was er de laatste weken niet meer geweest, sinds die razzia op zondag. Amsterdam is Amsterdam niet meer. Vele huizen zijn toegetakeld en een speelterrein voor kinderen geworden. ‘Je ziet hier nu heel weinig Joden en jonge mensen’…

Brief van Truus Piket aan haar schoonouders in kamp Westerbork

Van: Inlichtingendienst voor burgers van het Nederlandsche Roode Kruis Aan: Cohen, Jules en familie Plaats: Amsterdam Datum: 1943-11-16 Onderwerp: Mededeling dat het Jewish Agency in Palestina bericht heeft gezonden van de plaatsing van Jules Cohen en familie op de uitwisselingslijst voor Palestina.

Van: Inlichtingendienst voor burgers van het Nederlandsche Roode Kruis Aan: Cohen, Jules en familie Plaats: Amsterdam Datum: 1943-11-16 Onderwerp: Mededeling dat het Jewish Agency in Palestina bericht heeft gezonden van de plaatsing van Jules Cohen en familie op de uitwisselingslijst voor Palestina.

Brief

Foto van Salomon Stodel op zijn werkplek met als bijschrift: ‘Zou er in Kremboong soms een toestel gedaald zijn?’ Plaats: Kremboong, Joods werkkamp Datum: 1942&nbsp;

Foto van Salomon Stodel op zijn werkplek met als bijschrift: ‘Zou er in Kremboong soms een toestel gedaald zijn?’ Plaats: Kremboong, Joods werkkamp Datum: 1942&nbsp;

Salomon Stodel op zijn werkplek in de buurt van het Joodse werkkamp Kremboong

Internationale Rode Kruis&nbsp; Van: Jewish Agency Aan: Emmering, Siegfried Plaats: Jerusalem Datum: 1944-01-20 Onderwerp: plaatsing op de 7th veteran zionist lijst voor immigratie naar Palestina.

Internationale Rode Kruis&nbsp; Van: Jewish Agency Aan: Emmering, Siegfried Plaats: Jerusalem Datum: 1944-01-20 Onderwerp: plaatsing op de 7th veteran zionist lijst voor immigratie naar Palestina.

Brief van Jewish Agency aan Siegfried Emmering

Foto van Salomon Stodel met als bijschrift: ‘een brief aan haar!’&nbsp; Plaats: Kremboong, Joods werkkamp Datum: 1942

Foto van Salomon Stodel met als bijschrift: ‘een brief aan haar!’&nbsp; Plaats: Kremboong, Joods werkkamp Datum: 1942

Salomon Stodel schrijft een brief aan Chelly de Wilde vanuit het Joodse werkkamp Kremboong

Van: Meijer, Leo Aan: Lieve oetepoetie Plaats: Westerbork, kamp Datum: Onderwerp: ziek geweest, opsomming van temperatuur

Van: Meijer, Leo Aan: Lieve oetepoetie Plaats: Westerbork, kamp Datum: Onderwerp: ziek geweest, opsomming van temperatuur

Brief van Leo Meijer aan 'oetepoetie' vanuit kamp Westerbork

Van: Meijer, Leo Aan: Lieve allen Plaats: Westerbork, kamp Datum: Onderwerp: bedankje voor alle cadeautjes en dingen die zijn gestuurd;

Van: Meijer, Leo Aan: Lieve allen Plaats: Westerbork, kamp Datum: Onderwerp: bedankje voor alle cadeautjes en dingen die zijn gestuurd;

Brief van Leo Meijer aan Walter en anderen vanuit kamp Westerbork

Van: Bed, G. Aan: Wesseldijk, familie Plaats: Westerbork, kamp/Interneringskamp Datum: 1945-04-29 Onderwerp: dank voor wat zij tot nu toe voor zijn zoon Harry hebben gedaan en nog doen; hoopt persoonlijk met zijn vrouw hun te kunnen bedanken; bevrijding; lenen van een fiets, waardoor een bezoek aan kamp Westerbork mogelijk was…&nbsp;

Van: Bed, G. Aan: Wesseldijk, familie Plaats: Westerbork, kamp/Interneringskamp Datum: 1945-04-29 Onderwerp: dank voor wat zij tot nu toe voor zijn zoon Harry hebben gedaan en nog doen; hoopt persoonlijk met zijn vrouw hun te kunnen bedanken; bevrijding; lenen van een fiets, waardoor een bezoek aan kamp Westerbork mogelijk was…&nbsp;

Brief van G. Bed aan de familie Wesseldijk vanuit het ziekenhuis van kamp Westerbork

Van: Leo Meijer Aan: Sint en Piet&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-12-04 Onderwerp: brief aan Sinterklaas, bedankt voor de pepermunt; omstandigheden in het kamp; kinderverlamming. De school is gesloten. De schrijver krijgt les van zijn vader. Hij heeft een vrouw geholpen met verhuizen. Het leven in het kamp is naar.

Van: Leo Meijer Aan: Sint en Piet&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-12-04 Onderwerp: brief aan Sinterklaas, bedankt voor de pepermunt; omstandigheden in het kamp; kinderverlamming. De school is gesloten. De schrijver krijgt les van zijn vader. Hij heeft een vrouw geholpen met verhuizen. Het leven in het kamp is naar.

Brief van Leo Meijer aan Sint en Piet vanuit kamp Westerbork

Van: Rode Kruis Nederland&nbsp; Aan: Lindeman, H.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-04-27&nbsp; Onderwerp: uitwisseling Palestina, aanvraag in het Engels.

Van: Rode Kruis Nederland&nbsp; Aan: Lindeman, H.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-04-27&nbsp; Onderwerp: uitwisseling Palestina, aanvraag in het Engels.

Brief Rode Kruis Nederland aan H. Lindeman

Van: Rode Kruis&nbsp; Aan: Schrijver, H.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-06-22&nbsp; Onderwerp: telegraferen van certificaatnummer in verband met Palestinapapieren.

Van: Rode Kruis&nbsp; Aan: Schrijver, H.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-06-22&nbsp; Onderwerp: telegraferen van certificaatnummer in verband met Palestinapapieren.

Brief van Rode Kruis aan H. Schrijver inzake Palestinalijst

Van: Rode Kruis&nbsp; Aan: Schrijver, H.&nbsp; Plaats: Jeruzalem&nbsp; Datum: 1943-09-30&nbsp; Onderwerp: Ontvangen van een certificaatnummer voor uitwisseling naar Palestina en bevestiging dat Hans Schrijver op de Palestinalijst staat.

Van: Rode Kruis&nbsp; Aan: Schrijver, H.&nbsp; Plaats: Jeruzalem&nbsp; Datum: 1943-09-30&nbsp; Onderwerp: Ontvangen van een certificaatnummer voor uitwisseling naar Palestina en bevestiging dat Hans Schrijver op de Palestinalijst staat.

Van: Rode Kruis Aan: Schrijver, H. Plaats: Jeruzalem Datum: 1943-10-23 Onderwerp: Inschrijving op lijst van Palestina veteranen

Van: Rode Kruis Aan: Schrijver, H. Plaats: Jeruzalem Datum: 1943-10-23 Onderwerp: Inschrijving op lijst van Palestina veteranen

Brief van Rode Kruis aan H. Schrijver inzake inschrijving op de Palestinalijst

Van: Rode Kruis Aan: Schrijver, H. Plaats: Jeruzalem Datum: 1943-10-19 Onderwerp: Inschrijving op lijst van 'Veterans sionistes'

Van: Rode Kruis Aan: Schrijver, H. Plaats: Jeruzalem Datum: 1943-10-19 Onderwerp: Inschrijving op lijst van 'Veterans sionistes'

Brief van Rode Kruis aan H. Schrijver inzake inschrijving op de Veteranenlijst (Zionisten) staat

Van: Het Nederlandsche Rode Kruis, informatiebureau Datum: 1949-02-23 Onderwerp: het vertrek van Ellen Margrit Heymann (1931) naar Auschwitz vanuit Theresienstadt en haar overlijden. Vertrekdatum van Westerbork naar Theresienstadt moet zijn 18 januari 1944.

Van: Het Nederlandsche Rode Kruis, informatiebureau Datum: 1949-02-23 Onderwerp: het vertrek van Ellen Margrit Heymann (1931) naar Auschwitz vanuit Theresienstadt en haar overlijden. Vertrekdatum van Westerbork naar Theresienstadt moet zijn 18 januari 1944.

Verklaring van het Rode Kruis over Ellen Margrit Heymann

Van: Langstadt, Sara&nbsp; Plaats: Theresienstadt&nbsp; Distributiekaart 1943-1945

Van: Langstadt, Sara&nbsp; Plaats: Theresienstadt&nbsp; Distributiekaart 1943-1945

Distributiebonnen van Sara Langstadt in Theresienstadt

Bewijs van deelname Van: Hedeman, Judith H. Afgegeven: 1945-07-05 's-Gravenhage Betreft bewijs van deelname van het internaat van het Prinses Beatrix Lyceum van 1945-04-27 tot 1945-08-19

Bewijs van deelname Van: Hedeman, Judith H. Afgegeven: 1945-07-05 's-Gravenhage Betreft bewijs van deelname van het internaat van het Prinses Beatrix Lyceum van 1945-04-27 tot 1945-08-19

Deelnamebewijs Prinses Beatrix Lyceum van Judith Hedeman

Onderwerp: blanco-waslijst van het Prinses Beatrix Lyceum in Glion (Zwitserland)

Onderwerp: blanco-waslijst van het Prinses Beatrix Lyceum in Glion (Zwitserland)

Waslijst Prinses Beatrix Lyceum

Van: Het Prinses Beatrix Lyceum Plaats: Glion, Zwitserland.

Van: Het Prinses Beatrix Lyceum Plaats: Glion, Zwitserland.

Prinses Beatrix Lyceum in Zwitserland

Datum: 1947-04-27 Plaats: Den Haag Onderwerp: toegangskaart voor een reünie van oud-leerlingen van de Prinses Beatrix Lyceum (Glion, Zwitserland).

Datum: 1947-04-27 Plaats: Den Haag Onderwerp: toegangskaart voor een reünie van oud-leerlingen van de Prinses Beatrix Lyceum (Glion, Zwitserland).

JosephHaim

Joseph
Haim