In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Militair Kampement Westerbork.&nbsp; Datum: 1949 Vier militairen op bezoek: ‘Bij de sergeant van de week’.&nbsp;

Militair Kampement Westerbork.&nbsp; Datum: 1949 Vier militairen op bezoek: ‘Bij de sergeant van de week’.&nbsp;

Foto van militairen in het Militair kampement Westerbork

Sonder-Ausweis&nbsp; Poons, Hartog, 1-4-01, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonder-Ausweis&nbsp; Poons, Hartog, 1-4-01, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonderausweis van Hartog Poons

Van: Nabarro, Jaap&nbsp; Aan: Philips, Arthur&nbsp; Plaats: Hoogeveen&nbsp; Datum: 1942-11 Onderwerp: ouders zijn naar Westerbork vertrokken ondanks een 'gespert' stempel.&nbsp;Er wordt door de Joodse Raad ervan uit gegaan dat Jaap' zijn vader in kamp Westerbork als timmerman aan het werk kan gaan. Jaap zit zelf met het dilemma wel of niet naar kamp Westerbork te gaan. Het feit dat zijn ouders mogelijk een vrijstelling van transport zullen krijgen, weerhoudt hem naar Westerbork te gaan en nog in het ziekenhuis te blijven. Doorsturen van brieven van vader van geadresseerde.&nbsp;

Van: Nabarro, Jaap&nbsp; Aan: Philips, Arthur&nbsp; Plaats: Hoogeveen&nbsp; Datum: 1942-11 Onderwerp: ouders zijn naar Westerbork vertrokken ondanks een 'gespert' stempel.&nbsp;Er wordt door de Joodse Raad ervan uit gegaan dat Jaap' zijn vader in kamp Westerbork als timmerman aan het werk kan gaan. Jaap zit zelf met het dilemma wel of niet naar kamp Westerbork te gaan. Het feit dat zijn ouders mogelijk een vrijstelling van transport zullen krijgen, weerhoudt hem naar Westerbork te gaan en nog in het ziekenhuis te blijven. Doorsturen van brieven van vader van geadresseerde.&nbsp;

Brief van Jaap Nabarro aan Arthur Philips vanuit het ziekenhuis in Hoogeveen

Joodse gemeenten in Friesland

Joodse gemeente Mieden

Breslauer, W.R. Portretfoto van baby Kamp Westerbork, 1943-1944 Er zijn verschillende baby's door Breslauer gefotografeerd.

Breslauer, W.R. Portretfoto van baby Kamp Westerbork, 1943-1944 Er zijn verschillende baby's door Breslauer gefotografeerd.

Portret van een baby in kamp Westerbork

Dagvaarding van getuigen à Décharge ter Terechtzitting. Het Bijzonder Gerechtshof te Leeuwarden dagvaart Mevr. Schönland-van Weerden om te getuigen in de zaak tegen Bertrand Herman Paridaen. Deze was marechaussee in Kamp Westerbork. Datum: 1947-05-22

Dagvaarding van getuigen à Décharge ter Terechtzitting. Het Bijzonder Gerechtshof te Leeuwarden dagvaart Mevr. Schönland-van Weerden om te getuigen in de zaak tegen Bertrand Herman Paridaen. Deze was marechaussee in Kamp Westerbork. Datum: 1947-05-22

Dagvaarding om te getuigen in de zaak van Bertrand Paridaen

Bewijs van crematie Datum: 12-04-1943 Nr. 164 De Ambtenaar van den Burgerlijke Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Pakter, Hillel geb. 13-04-70 overleden 02-04-1943 te Westerbork op: 09-04-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 12-04-1943 Nr. 164 De Ambtenaar van den Burgerlijke Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Pakter, Hillel geb. 13-04-70 overleden 02-04-1943 te Westerbork op: 09-04-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Hillel Pakter

Vrijstellingen van deportatie vanuit kamp Westerbork

Vrijstelling wegens ziekte

Van: Frankenhuis, Cato (Johanna Kan-Kaufmann, maakt gebruik van de schrijfmogelijkheid van Cato)&nbsp; Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943/1944 Onderwerp: weer patiënt in het ziekenhuis; ze krijgt de heer Oberländer maar niet te pakken; je moet maar steeds achter iedereen aanzitten. Er is maar een belang in het kamp: de maag!

Van: Frankenhuis, Cato (Johanna Kan-Kaufmann, maakt gebruik van de schrijfmogelijkheid van Cato)&nbsp; Aan: Feldman, T. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943/1944 Onderwerp: weer patiënt in het ziekenhuis; ze krijgt de heer Oberländer maar niet te pakken; je moet maar steeds achter iedereen aanzitten. Er is maar een belang in het kamp: de maag!

Brief van Cato Frankenhuis aan T. Feldman vanuit kamp Westerbork

Westerbork in vogelvlucht&nbsp; Van: Hartogh, A. V. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08&nbsp; Perspectieftekening van A. V. Hartogh, architect in Kamp Westerbork.

Westerbork in vogelvlucht&nbsp; Van: Hartogh, A. V. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-08&nbsp; Perspectieftekening van A. V. Hartogh, architect in Kamp Westerbork.

Foto van een perspectieftekening van kamp Westerbork

Sonder-Ausweis Oesterreicher, Lisbeth, 27-2-02, B41 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: Haus Winne, Obersturmfuhrer Arbeiten zu verrichten. Gültig bis: Auf Weiteres Winne was de architect van het kamp. Hij woonde (huis 1) naast kampcommandant Gemmeker.

Sonder-Ausweis Oesterreicher, Lisbeth, 27-2-02, B41 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: Haus Winne, Obersturmfuhrer Arbeiten zu verrichten. Gültig bis: Auf Weiteres Winne was de architect van het kamp. Hij woonde (huis 1) naast kampcommandant Gemmeker.

Sonderausweis van Lisbeth (Alzbeta) Oesterreicher

Van: moeder Aan: beste mensen Plaats: Trein Datum: 1942-10-23 Onderwerp: laatste groet, pas goed op de kinderen. De schrijfster was eerst vrijgesteld. Er waren echter te weinig mensen voor het transport, waardoor zij alsnog voor transport in aanmerking kwamen. Zie ook het interview van Jetta Leget-Lezer

Van: moeder Aan: beste mensen Plaats: Trein Datum: 1942-10-23 Onderwerp: laatste groet, pas goed op de kinderen. De schrijfster was eerst vrijgesteld. Er waren echter te weinig mensen voor het transport, waardoor zij alsnog voor transport in aanmerking kwamen. Zie ook het interview van Jetta Leget-Lezer

Brief van mevrouw Lezer aan haar familie vanuit de trein

Van: Annie&nbsp; Aan: Rudi Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-18/20 Onderwerp: Op transport gaan, beschrijving situatie in kamp, heeft een voorlopige vrijstelling gekregen volgens haar groepsleider. Ze werkt bij boeren in de omgeving. Ze bezocht een cabaretuitvoering van de Bunter Abend, waarin tal van prominenten als Ehrlich, Rosen en Chaja Goldstein speelden. (Sel)Fried (Fuchs) zat naast haar. Hij was haar tegengevallen toen ze op transport moest. Hij had barakdienst en wilde haar niet helpen met het dragen van haar bagage. Hij was druk in gesprek. Moeder dankt voor het toegestuurde goed. Ze was het hare kwijtgeraakt toe ze op het laatste moment uit de trein werden gezet, pakketpost, voedselpakketten en met Loes gaat het goed. De vraag is wat haar toekomst zal zijn. De Palestina-lijst waar zij opstaat is vervallen… &nbsp;

Van: Annie&nbsp; Aan: Rudi Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-18/20 Onderwerp: Op transport gaan, beschrijving situatie in kamp, heeft een voorlopige vrijstelling gekregen volgens haar groepsleider. Ze werkt bij boeren in de omgeving. Ze bezocht een cabaretuitvoering van de Bunter Abend, waarin tal van prominenten als Ehrlich, Rosen en Chaja Goldstein speelden. (Sel)Fried (Fuchs) zat naast haar. Hij was haar tegengevallen toen ze op transport moest. Hij had barakdienst en wilde haar niet helpen met het dragen van haar bagage. Hij was druk in gesprek. Moeder dankt voor het toegestuurde goed. Ze was het hare kwijtgeraakt toe ze op het laatste moment uit de trein werden gezet, pakketpost, voedselpakketten en met Loes gaat het goed. De vraag is wat haar toekomst zal zijn. De Palestina-lijst waar zij opstaat is vervallen… &nbsp;

Brief van Annie aan Rudi vanuit kamp Westerbork

Van: Burgerlijke Stand, register van overlijden Aan: de aanvrager Plaats: Amsterdam Datum: 1951-04-25 Onderwerp: overlijden van Samuel Gans.

Van: Burgerlijke Stand, register van overlijden Aan: de aanvrager Plaats: Amsterdam Datum: 1951-04-25 Onderwerp: overlijden van Samuel Gans.

Uittreksel van overlijden van Samuel Gans

Plaatsen in kamp Westerbork

Spoorlijn kamp Westerbork

Smalspoor kamp Westerbork

Briefkaart Van: Asscher, A. Aan: Tollenaar, D.L. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-11-20 Onderwerp: Bram vraagt of zijn moeder ivm de kou warme kleding wil opsturen voor de heer en mevrouw Lek en voor hemzelf. Ook vraagt hij of ze Trees en haar zusters, die in Vught zitten, brood en boter wil sturen.&nbsp;

Briefkaart Van: Asscher, A. Aan: Tollenaar, D.L. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-11-20 Onderwerp: Bram vraagt of zijn moeder ivm de kou warme kleding wil opsturen voor de heer en mevrouw Lek en voor hemzelf. Ook vraagt hij of ze Trees en haar zusters, die in Vught zitten, brood en boter wil sturen.&nbsp;

Briefkaart van Bram Asscher aan D.L. Tollenaar vanuit kamp Westerbork

Van: Afwik. Bur. Conc.kampen Ned. Rode Kruis Aan: Matteman, Joseph Plaats: 's Gravenhage Datum: 1946-01-12 Onderwerp: enveloppe

Van: Afwik. Bur. Conc.kampen Ned. Rode Kruis Aan: Matteman, Joseph Plaats: 's Gravenhage Datum: 1946-01-12 Onderwerp: enveloppe

Enveloppe van het Afwikkelingsbureau Rode Kruis aan Joseph Matteman

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-10-12, No. 51 Inhoud: Verplichting tot groeten; nieuwe regeling bij het verlaten van het kamp. Blz.: 2

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-10-12, No. 51 Inhoud: Verplichting tot groeten; nieuwe regeling bij het verlaten van het kamp. Blz.: 2

Lagerbefehl No. 51

Militair Kampement Westerbork Datum: 1949 Tien militairen poseren voor de foto op de grond voor een voormalige woonbarak. "Even uitrusten'

Militair Kampement Westerbork Datum: 1949 Tien militairen poseren voor de foto op de grond voor een voormalige woonbarak. "Even uitrusten'

Foto van militairen bij een barak in Militair kampement Westerbork

Onderwerp: mogen geen bezoek ontvangen; aardappel rooien, last van de knieën de eerste dagen; met redelijk weer zal het wel te doorstaan zijn; alleen op de zondagen mogen de mannen brieven schrijven… Op briefpapier van de eigen zaak. De brief wordt door Meijer ondertekend met ‘je baas’.

Onderwerp: mogen geen bezoek ontvangen; aardappel rooien, last van de knieën de eerste dagen; met redelijk weer zal het wel te doorstaan zijn; alleen op de zondagen mogen de mannen brieven schrijven… Op briefpapier van de eigen zaak. De brief wordt door Meijer ondertekend met ‘je baas’.

Brief van Meijer de Lange aan de heer Middel vanuit het Joodse werkkamp Kloosterhaar

Van: Stichting 1940-1945&nbsp; Aan: Coelingh-Barnstijn, A.&nbsp; Plaats: Den Haag&nbsp; Datum: 1947-07-26&nbsp; Onderwerp: vraag om woonadres van schoonzuster in verband met het zoeken van contact.

Van: Stichting 1940-1945&nbsp; Aan: Coelingh-Barnstijn, A.&nbsp; Plaats: Den Haag&nbsp; Datum: 1947-07-26&nbsp; Onderwerp: vraag om woonadres van schoonzuster in verband met het zoeken van contact.

Brief van Stichting 1940-1945 aan A. Coelingh-Barnstijn

Van: Mr. Brand, A. Aan: Oudshoorn-Braun, O Plaats: Amsterdam Datum: 1947-01-29 Onderwerp: Voogdij Ruth Heller.

Van: Mr. Brand, A. Aan: Oudshoorn-Braun, O Plaats: Amsterdam Datum: 1947-01-29 Onderwerp: Voogdij Ruth Heller.

Brief van Mr. Brand aan mevrouw Oudshoorn

Volksliederen van de Verenigde Naties: Het Wilhelmus; God save the King; Marseillaise; Internationale; Hatikwah Nederlandsche Volksliederen: Merck toch, hoe sterck; Wilt heden nu treden; Vlaggelied; Marschlied

Volksliederen van de Verenigde Naties: Het Wilhelmus; God save the King; Marseillaise; Internationale; Hatikwah Nederlandsche Volksliederen: Merck toch, hoe sterck; Wilt heden nu treden; Vlaggelied; Marschlied

Volksliederen van de Verenigde Naties

Van: Piet (Eliazer Duizend) Aan: Trien&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum:&nbsp;1943-08 Onderwerp: In de gevangenis heeft hij vijf weken in &nbsp;dezelfde kleren gelopen. Beschrijving ervaringen in het kamp met de mededeling dat hij toch op transport moet, terwijl er mandagavond nog gezegd werd dat hij niet hoefde te gaan.&nbsp; Alleen de bladzijden 5 t/m 8 aanwezig.

Van: Piet (Eliazer Duizend) Aan: Trien&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum:&nbsp;1943-08 Onderwerp: In de gevangenis heeft hij vijf weken in &nbsp;dezelfde kleren gelopen. Beschrijving ervaringen in het kamp met de mededeling dat hij toch op transport moet, terwijl er mandagavond nog gezegd werd dat hij niet hoefde te gaan.&nbsp; Alleen de bladzijden 5 t/m 8 aanwezig.

Brief van Eliazer Duizend aan Trien vanuit kamp Westerbork

Van: Annie Aan: Rudi en Roel Plaats: Trein naar Westerbork Datum: 1943-05-26 Onderwerp: beschrijving situatie; Annie is met haar ouders toch nog opgepakt. Ze zit in de trein met bekenden op weg naar kamp Westerbork. De briefkaart is in de buurt van Weesp uit de trein gegooid.

Van: Annie Aan: Rudi en Roel Plaats: Trein naar Westerbork Datum: 1943-05-26 Onderwerp: beschrijving situatie; Annie is met haar ouders toch nog opgepakt. Ze zit in de trein met bekenden op weg naar kamp Westerbork. De briefkaart is in de buurt van Weesp uit de trein gegooid.

Briefkaart van Annie aan Rudi en Roel op weg naar kamp Westerbork

Van: Cahen, J.&nbsp; Aan: Beste allemaal.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp ('Ergens in Nederland') Datum: 1942-11-01&nbsp; Onderwerp: Kampomstandigheden in kamp Westerbork.&nbsp;Terugblik op begin oktober 1942. Schetsjes gemaakt door Leo Kok.&nbsp; Blz. 14 van 14. Inventarisnummers 3022 t/m 3035

Van: Cahen, J.&nbsp; Aan: Beste allemaal.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp ('Ergens in Nederland') Datum: 1942-11-01&nbsp; Onderwerp: Kampomstandigheden in kamp Westerbork.&nbsp;Terugblik op begin oktober 1942. Schetsjes gemaakt door Leo Kok.&nbsp; Blz. 14 van 14. Inventarisnummers 3022 t/m 3035

Foto van de brief 'Ergens in Nederland' van J. Cahen aan bekenden vanuit kamp Westerbork

Foto is gemaakt door Breslauer, Werner Rudolf Interieur van de woning van de kampcommandant A.K. Gemmeker.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-1944 Onderwerp: de aanleiding van de foto is niet duidelijk…, misschien gaat het om cadeaus.

Foto is gemaakt door Breslauer, Werner Rudolf Interieur van de woning van de kampcommandant A.K. Gemmeker.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-1944 Onderwerp: de aanleiding van de foto is niet duidelijk…, misschien gaat het om cadeaus.

Foto mogelijk gemaakt in de woning van de kamcommandant

Van: Reens, A.&nbsp; Aan: Rudi, Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-08 Onderwerp: beschrijving situatie; als ongestempelde kan ze de ontvangst van pakketten niet bevestigen. Ze werkt op de tuinkwekerij. Het werk bevalt haar goed,. Ze zit in een leuk groepje met soms ervaren mensen. Het eten in het kamp is redelijk goed, maar te weinig voor mensen die de hele dag buiten werken. In ieder geval geniet ze van de werkomstandigheden. Met de groep gaat ze 3 x in de week naar het badhuis; de komende 3 tot 6 weken zullen er geen uitgaande transporten plaatsvinden. ‘E. en E. zijn buitengewoon aardig en mogen we hen nooit vergeten’ (Erich en Erna Zielke) ‘Loes A. werk nu sinds zaterdag in mijn groep mee’ (Louise Abas) ‘Fried laat jullie ook groeten’ (Selfried Fuchs) &nbsp;

Van: Reens, A.&nbsp; Aan: Rudi, Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-08 Onderwerp: beschrijving situatie; als ongestempelde kan ze de ontvangst van pakketten niet bevestigen. Ze werkt op de tuinkwekerij. Het werk bevalt haar goed,. Ze zit in een leuk groepje met soms ervaren mensen. Het eten in het kamp is redelijk goed, maar te weinig voor mensen die de hele dag buiten werken. In ieder geval geniet ze van de werkomstandigheden. Met de groep gaat ze 3 x in de week naar het badhuis; de komende 3 tot 6 weken zullen er geen uitgaande transporten plaatsvinden. ‘E. en E. zijn buitengewoon aardig en mogen we hen nooit vergeten’ (Erich en Erna Zielke) ‘Loes A. werk nu sinds zaterdag in mijn groep mee’ (Louise Abas) ‘Fried laat jullie ook groeten’ (Selfried Fuchs) &nbsp;

Brief van Annie Reens aan Rudi vanuit kamp Westerbork

Van: Abas, L.R. Aan: Haan, de, H.C. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-10 Onderwerp: beschrijving situatie, bedankje voor pakketten en vraag om div. goederen, ze werkt buiten, ze woont in een barak voor 700 vrouwen, zondags is de groep van de tuinkwekerij vrij, ze mogen 3x in de week naar het badhuis, een tante heeft in het ziekenhuis gelegen. het eten is te weinig voor de werkende groep gevangenen.

Van: Abas, L.R. Aan: Haan, de, H.C. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-10 Onderwerp: beschrijving situatie, bedankje voor pakketten en vraag om div. goederen, ze werkt buiten, ze woont in een barak voor 700 vrouwen, zondags is de groep van de tuinkwekerij vrij, ze mogen 3x in de week naar het badhuis, een tante heeft in het ziekenhuis gelegen. het eten is te weinig voor de werkende groep gevangenen.

Briefkaart van L. R. Abas aan H.C. de Haan vanuit kamp Westerbork

Anti-Joodse maatregelen

Joodse Raden

Ariërverklaring

Verboden voor Joden

Joden ontslagen

Davidster

Einsatzstab Reichsleiter Rosenberg

Het Joodsche Weekblad

Organisatie van de Jodenvervolging

Anti-Joodse propaganda

Persoonsbewijzen van Joden voorzien van een J

Ontzegging lidmaatschap verenigingen voor Joden

Bewegingsvrijheid voor Joden beperkt

Openbaar onderwijs voor Joden verboden

Registratie van Joodse inwoners

Represaille razzia's

Invoering Neurenberger Wetten in Nederland

Gewelddadigheden tegen Joden

Lippmann, Rosenthal & Co.

Reactie op de anti-Joodse maatregelen

Van: &nbsp;(Reens), Annie en Loes (Louise) Aan: Rudi&nbsp; Plaats: Westerbork kamp Datum: 1943-06-30 Onderwerp: bedankje en vraag om goederen, levensmiddelen, de schrijfster bedankt voor de planten en zij is in het bezit gekomen van een werkstempel. Ze kan daardoor de ontvangst van pakketjes bevestigen.

Van: &nbsp;(Reens), Annie en Loes (Louise) Aan: Rudi&nbsp; Plaats: Westerbork kamp Datum: 1943-06-30 Onderwerp: bedankje en vraag om goederen, levensmiddelen, de schrijfster bedankt voor de planten en zij is in het bezit gekomen van een werkstempel. Ze kan daardoor de ontvangst van pakketjes bevestigen.

Briefkaart van Annie en Loes aan Rudi vanuit kamp Westerbork

Van: Annie&nbsp; Aan: Rudi, Roel enz. Plaats: Westerbork kamp Datum: 1943-07-15/28 Onderwerp: De werkstempels zijn vervallen. Annie heeft nog een Palestinacertificaat. Vorige week dinsdag zat zij met haar ouders een uur in de wagon. Ze konden eruit. Afgelopen dinsdag zat ze alleen in de wagon. Dankzij hulp in het kamp is ze er weer uitgekomen (Erich Zielke). Naast de personen met een Palestina Austausch mogen 1623 personen, die opnieuw zullen worden gestempeld, blijven. Annie's vader is door zijn baas van de schilderwerkplaats op de lijst gezet. Of het gaat lukken is onduidelijk. Annie heeft over haar eigen toekomst weinig illusies. Mien van Thijn was als strafgeval in het kamp. Annie heeft haar nog gesproken, maar ging uiteindelijk niet met haar mee naar het Oosten. Max is niet in Westerbork terecht gekomen. Annie heeft in de gevangenis en de strafbarrakken geïnformeerd. Via Verdoner heeft ze gehoord dat Max in Amersfoort is gesignaleerd. De briefkaart werd niet afgemaakt, omdat het niet kon worden meegenomen. Op 28-7 schrijft Annie dat zij en Loes een Sperre hebben gekregen en naar een andere barak zullen gaan verhuizen. Mogelijk mist ze daardoor een schrijfbeurt. Ze moet gaan werken bij een boer. &nbsp;

Van: Annie&nbsp; Aan: Rudi, Roel enz. Plaats: Westerbork kamp Datum: 1943-07-15/28 Onderwerp: De werkstempels zijn vervallen. Annie heeft nog een Palestinacertificaat. Vorige week dinsdag zat zij met haar ouders een uur in de wagon. Ze konden eruit. Afgelopen dinsdag zat ze alleen in de wagon. Dankzij hulp in het kamp is ze er weer uitgekomen (Erich Zielke). Naast de personen met een Palestina Austausch mogen 1623 personen, die opnieuw zullen worden gestempeld, blijven. Annie's vader is door zijn baas van de schilderwerkplaats op de lijst gezet. Of het gaat lukken is onduidelijk. Annie heeft over haar eigen toekomst weinig illusies. Mien van Thijn was als strafgeval in het kamp. Annie heeft haar nog gesproken, maar ging uiteindelijk niet met haar mee naar het Oosten. Max is niet in Westerbork terecht gekomen. Annie heeft in de gevangenis en de strafbarrakken geïnformeerd. Via Verdoner heeft ze gehoord dat Max in Amersfoort is gesignaleerd. De briefkaart werd niet afgemaakt, omdat het niet kon worden meegenomen. Op 28-7 schrijft Annie dat zij en Loes een Sperre hebben gekregen en naar een andere barak zullen gaan verhuizen. Mogelijk mist ze daardoor een schrijfbeurt. Ze moet gaan werken bij een boer. &nbsp;

Van: Leeraar, Emile Aan: de Vos, P., de heer&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1944-02-07 Onderwerp: aan de vooravond van vertrek naar het oosten nog een hartelijke groet; omstandigheden; de uitrusting is uitstekend verzorgd hetgeen een prettig en veilig gevoel geeft

Van: Leeraar, Emile Aan: de Vos, P., de heer&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1944-02-07 Onderwerp: aan de vooravond van vertrek naar het oosten nog een hartelijke groet; omstandigheden; de uitrusting is uitstekend verzorgd hetgeen een prettig en veilig gevoel geeft

Briefkaart van E. Leeraar aan P. de Vos vanuit kamp Westerbork

Van: Burgemeester van Leiden&nbsp; Aan: Vries, de, J.S.&nbsp; Plaats: Leiden&nbsp; Datum: 1941-11-27&nbsp; Onderwerp: vordering van het huis waar J.S. Vries woonachtig is, Zoeterwoudsche Singel nummer 64. Ze is daardoor gedwongen naar een kamer op 69 te verhuizen.

Van: Burgemeester van Leiden&nbsp; Aan: Vries, de, J.S.&nbsp; Plaats: Leiden&nbsp; Datum: 1941-11-27&nbsp; Onderwerp: vordering van het huis waar J.S. Vries woonachtig is, Zoeterwoudsche Singel nummer 64. Ze is daardoor gedwongen naar een kamer op 69 te verhuizen.

IdaRitmeester-Sperber

Ida
Ritmeester-Sperber