In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd geschreven door Guido Abuys, conservator in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Tijdens het ontsluiten van de originele dagboeken en de rest van collectie van Dina van der Geld, een niet-Joodse vrouw, die aan de Kapelweg in Amersfoort als hulp in de huishouden verantwoordelijk was voor de zorg van de op dit adres ondergedoken Joodse kinderen en volwassenen, kwam ik twee foto’s tegen.

Het verhaal van twee foto's

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Alisa Cuuna is nu als medewerker Educatie, Participatie en Publiekswerk werkzaam bij de Leidsche Schouwburg. Hier houdt ze zich bezig met theater en jongeren. De foto's bij dit verhaal werden gemaakt bij de uitvoering van Lieve Settela in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork in de zomer van 2024.&nbsp;

Alisa Cuuna behoort tot de groep van Sinti en Roma die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland terechtkwam. Met horten en stoten wist ze voor zichzelf een plekje in de Nederlandse samenleving te veroveren. Tegenwoordig vertelt Alisa op verschillende manieren over de strijd die ze hiervoor heeft moeten leveren, waarbij ze vaak een parallel trekt met de gebeurtenissen tijdens de oorlogsjaren. Een biografische schets van de hand van Yvonne Vos.&nbsp;&nbsp;

Lieve Settela

Dit verhaal werd geschreven door Yvonne Vos in het kader van het Nationaal Programma Herdenking Vervolging Sinti &amp; Roma.&nbsp;&nbsp; Foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei&nbsp;

Magdalena Berger werd samen met haar gezinsleden vanuit Den Haag op 16 mei 1944 naar kamp Westerbork overgebracht. Drie dagen later volgde deportatie naar Auschwitz-Birkenau. Tegenwoordig herinnert een monument in onze Hofstad aan hun lot.

Het verhaal van Magdalena Berger

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Maker: Breslauer, W.R. Still uit de Westerborkfilm Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944 Onderwerp: kampgevangenen aan het werk in het Asserbos.

Maker: Breslauer, W.R. Still uit de Westerborkfilm Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944 Onderwerp: kampgevangenen aan het werk in het Asserbos.

Foto van een still uit de Westerborkfim

Breslauer, Werner Rudolf Korenmijt voor de kampboerderij.&nbsp; Kamp Westerbork, 1943-1944

Breslauer, Werner Rudolf Korenmijt voor de kampboerderij.&nbsp; Kamp Westerbork, 1943-1944

Korenmijt voor de kampboerderij bij kamp Westerbork

Van: van der Hoeden-Bonn, Eliazer en Betty Aan: Sem en Co (Bonn) Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-11-14 Onderwerp: beste wensen met hun 15 jarig huwelijk; de pakketten zijn goed en komen goed aan; Jo Spier tegengekomen; Betty loopt op klompen vanwege het slechte weer, het gaat moeilijk maar het is beter dan dat haar schoenen wegrotten; elke week een keer onder de douche, vanmorgen heeft ze haar haar gewassen; ze heeft maar één paar sokken en ze is haar katoenen zomerjurken vergeten mee te nemen; in Gouda kunnen ze daar niets meer aan doen; graag naast een pakket een extra brood; ze willen zo lang mogelijk fit blijven; ook een verzoek om een mes, ze zijn er een kwijt en hebben er nu maar één; ook graag een zaklantaarn en een notitieboekje…

Van: van der Hoeden-Bonn, Eliazer en Betty Aan: Sem en Co (Bonn) Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-11-14 Onderwerp: beste wensen met hun 15 jarig huwelijk; de pakketten zijn goed en komen goed aan; Jo Spier tegengekomen; Betty loopt op klompen vanwege het slechte weer, het gaat moeilijk maar het is beter dan dat haar schoenen wegrotten; elke week een keer onder de douche, vanmorgen heeft ze haar haar gewassen; ze heeft maar één paar sokken en ze is haar katoenen zomerjurken vergeten mee te nemen; in Gouda kunnen ze daar niets meer aan doen; graag naast een pakket een extra brood; ze willen zo lang mogelijk fit blijven; ook een verzoek om een mes, ze zijn er een kwijt en hebben er nu maar één; ook graag een zaklantaarn en een notitieboekje…

Brief van Eliazer en Betty van der Hoeden-Bonn aan Sem en Co vanuit kamp Westerbork

Van: Simmeren, familie Aan: Knap, familie Plaats: Norg, Joods werkkamp De Fledders Datum: 1942 Onderwerp: hoop er doorheen te komen, hoop op een weerzien; ontmoeting gehad met de familie (vrouw en dochter)…het was een mooie dag…

Van: Simmeren, familie Aan: Knap, familie Plaats: Norg, Joods werkkamp De Fledders Datum: 1942 Onderwerp: hoop er doorheen te komen, hoop op een weerzien; ontmoeting gehad met de familie (vrouw en dochter)…het was een mooie dag…

Brief van Bernhard Simmeren aan de familie Knap vanuit het Joodse werkkamp De Fledders

Van: van der Hoeden-Bonn, Eliazer en Betty Aan: Sem, Co en Joep (Bonn) Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-10-19 Onderwerp: ze leven nog en bedanken voor het pakket…, ook de kleerhangers kwamen van pas; met het wollen hoofdoekje was Betty het meest in haar sas; bedankt voor de foto's van vader en moeder. Ze had niks ervan meegenomen uit Gouda; post adresseren naar barak 63 en niet naar 67; verzoek aan Sem om een aantal briefjes te schrijven naar verschillende personen (de inhoud staat in de brief)…

Van: van der Hoeden-Bonn, Eliazer en Betty Aan: Sem, Co en Joep (Bonn) Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-10-19 Onderwerp: ze leven nog en bedanken voor het pakket…, ook de kleerhangers kwamen van pas; met het wollen hoofdoekje was Betty het meest in haar sas; bedankt voor de foto's van vader en moeder. Ze had niks ervan meegenomen uit Gouda; post adresseren naar barak 63 en niet naar 67; verzoek aan Sem om een aantal briefjes te schrijven naar verschillende personen (de inhoud staat in de brief)…

Brief van Eliazer en Betty van der Hoeden-Bonn aan Sem, Co en Joep vanuit kamp Westerbork

Van: Lubbers, W.H en Dragt, A.J. notarissen Aan: van Dam, Joseph Plaats: Amsterdam Datum: 1955-08-08 Onderwerp: nalatenschap van het echtpaar Van Kollem.

Van: Lubbers, W.H en Dragt, A.J. notarissen Aan: van Dam, Joseph Plaats: Amsterdam Datum: 1955-08-08 Onderwerp: nalatenschap van het echtpaar Van Kollem.

Brief van de notaris in verband met boedelvolmacht van de nalatenschappen van het echtpaar van Kollem

Van: Lakmaker-Trijtel, Rebecca Aan: Wijngaarden, de heer Plaats: Amsterdam Datum: 1944-02-04 Onderwerp: Transport naar Westerbork vanuit de gevangenis aan de Weteringschans.

Van: Lakmaker-Trijtel, Rebecca Aan: Wijngaarden, de heer Plaats: Amsterdam Datum: 1944-02-04 Onderwerp: Transport naar Westerbork vanuit de gevangenis aan de Weteringschans.

Briefkaart van Rebecca Lakmaker-Trijtel aan de heer Wijngaarden op weg naar kamp Westerbork

Van: Aussen, Herta&nbsp; Aan: Renès, N.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-08-03&nbsp; Onderwerp: Werken; omstandigheden; pakketten. Herta werkt nu bij een boer op grote afstand van het kamp. Ze moet twee en een halfuur lopen, heen en weer &nbsp;

Van: Aussen, Herta&nbsp; Aan: Renès, N.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-08-03&nbsp; Onderwerp: Werken; omstandigheden; pakketten. Herta werkt nu bij een boer op grote afstand van het kamp. Ze moet twee en een halfuur lopen, heen en weer &nbsp;

Briefkaart van Herta Aussen aan Netty vanuit kamp Westerbork

Van: Leefsma-Hammelburg, Anna Aan: Hammelburg, S, familie Plaats: de trein (poststempel Groningen) Datum: 1943-07-13 Onderwerp: 'Zoo je ziet is het onverhoopte gebeurd. De spanning was onverdraaglijk. We gaan nu naar het onbekende… (weinig vertrouwen in de toekomst) Op de kantlijn: 'We zitten in de trein, nachtmerrie. Op de achterkant: ‘Vinder gelieve te posten’&nbsp;

Van: Leefsma-Hammelburg, Anna Aan: Hammelburg, S, familie Plaats: de trein (poststempel Groningen) Datum: 1943-07-13 Onderwerp: 'Zoo je ziet is het onverhoopte gebeurd. De spanning was onverdraaglijk. We gaan nu naar het onbekende… (weinig vertrouwen in de toekomst) Op de kantlijn: 'We zitten in de trein, nachtmerrie. Op de achterkant: ‘Vinder gelieve te posten’&nbsp;

Briefkaart van Anna Leefsma-Hammelburg aan de familie S. Hammelburg vanuit de trein gegooid

Van: Nederlandse Beheersinstituut Aan: de bewindvoerders Plaats: Amsterdam Datum: 1951-09-07 Onderwerp: beëindiging bewindvoering.

Van: Nederlandse Beheersinstituut Aan: de bewindvoerders Plaats: Amsterdam Datum: 1951-09-07 Onderwerp: beëindiging bewindvoering.

Brief van het Nederlandse Beheersinstituut over beëindiging bewindvoering naar inschrijving van overlijden

Kampboerderij Dochter van Gepko Huisman, Marianne, op paard voor de kampboerderij.&nbsp; Kamp Westerbork, 1944.&nbsp; (Zij staat ook op de Westerborkfilm.)

Kampboerderij Dochter van Gepko Huisman, Marianne, op paard voor de kampboerderij.&nbsp; Kamp Westerbork, 1944.&nbsp; (Zij staat ook op de Westerborkfilm.)

Marianne Huisman voor de kampboerderij bij kamp Westerbork

Sonder-Ausweis&nbsp; Feldheim, Egon, 24-12-06, b7, ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten. Gültig bis auf Weiteres

Sonder-Ausweis&nbsp; Feldheim, Egon, 24-12-06, b7, ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten. Gültig bis auf Weiteres

Sonderausweis van Egon Feldheim

Vrijstelling Van: Cohen, Jules Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-11-17 Zijn Palestina-vrijstelling is opgeheven.

Vrijstelling Van: Cohen, Jules Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-11-17 Zijn Palestina-vrijstelling is opgeheven.

Vrijstelling voor Jules Cohen

Sonder-Ausweis&nbsp; Kruijer, David, 7-1-92, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung.

Sonder-Ausweis&nbsp; Kruijer, David, 7-1-92, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung.

Sonderausweis van David Kruijer

Van: Leo Meijer Plaats: Westerbork Datum: Onbekend Tekening van een circus met op de voorgrond een olifant Kleuren: oranje, zwart wit, rood en groen Op de achterkant tekst van Leo: 'Aan Neeltje, van Leo'.

Van: Leo Meijer Plaats: Westerbork Datum: Onbekend Tekening van een circus met op de voorgrond een olifant Kleuren: oranje, zwart wit, rood en groen Op de achterkant tekst van Leo: 'Aan Neeltje, van Leo'.

Tekening van een circus door Leo Meijer

Van: Bevollmachtige Aan: Hoofd Rijksrecherchecentrale Plaats: Datum: 1942-07-21 Onderwerp: Overname van het Vreemdelingenkamp te Westerbork; Veranderingen betreffende de Marechaussee.

Van: Bevollmachtige Aan: Hoofd Rijksrecherchecentrale Plaats: Datum: 1942-07-21 Onderwerp: Overname van het Vreemdelingenkamp te Westerbork; Veranderingen betreffende de Marechaussee.

Brief van de bevolmachtigde aan het hoofd van de Rijksrecherchecentrale

Oproep Aan: Cohen, Jules Datum: 1943-1944 Plaats: Westerbork, kamp Hij moet zich melden bij de Registratuur.

Oproep Aan: Cohen, Jules Datum: 1943-1944 Plaats: Westerbork, kamp Hij moet zich melden bij de Registratuur.

Oproep aan Jules Cohen

Van: Rode Kruis Nederland&nbsp; Aan: Lindeman, H.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-04-27&nbsp; Onderwerp: uitwisseling Palestina, aanvraag in het Engels.

Van: Rode Kruis Nederland&nbsp; Aan: Lindeman, H.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1943-04-27&nbsp; Onderwerp: uitwisseling Palestina, aanvraag in het Engels.

Brief Rode Kruis Nederland aan H. Lindeman

Van: Snoek, Hermine Aan: In 't Veld, Nel Plaats: Westerbork, kamp, barak 61 Datum: 1943-01-28 Onderwerp: dank voor twee pakketten

Van: Snoek, Hermine Aan: In 't Veld, Nel Plaats: Westerbork, kamp, barak 61 Datum: 1943-01-28 Onderwerp: dank voor twee pakketten

Briefkaart van Hermine Snoek aan Nel in 't Veld vanuit kamp Westerbork

Mededeling&nbsp; Datum: 1943-11-19&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Onderwerp: degenen die a.s. dinsdag op transport gaan mogen geld meenemen en wel guldens of Rijksmarken.&nbsp; Vermeld wordt verder het bedrag. Het transport van dinsdag 23 november ging uiteindelijk niet door.

Mededeling&nbsp; Datum: 1943-11-19&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Onderwerp: degenen die a.s. dinsdag op transport gaan mogen geld meenemen en wel guldens of Rijksmarken.&nbsp; Vermeld wordt verder het bedrag. Het transport van dinsdag 23 november ging uiteindelijk niet door.

Mededeling over meenemen van geld in verband met het uitgaande transport.

Van: tante Alie&nbsp;(Bromet-Zurel)&nbsp; Aan: lieve Chel Plaats: trein Datum: 1943-09-14 Onderwerp: dank voor de goede zorgen; laatste groet, gevoel over kamp Westerbork; eenzaamheid, naar buiten gaan&nbsp;om tranen te verbergen. Het vertrek uit kamp Westerbork naar Polen is voor haar de zwaarste dag sinds 2 jaar (samen met haar zoon). Haar man Jacob is niet bij haar (in onderduik); gooi de rommel (in Westerbork achtergelaten) maar weg, de schorten voor het Krankenhaus… De oorspronkelijk met potlood geschreven briefkaart is door nabestaanden met pen overgeschreven. De briefkaart is gericht aan haar schoonzus, die op dat moment in kamp Westerbork verbleef.

Van: tante Alie&nbsp;(Bromet-Zurel)&nbsp; Aan: lieve Chel Plaats: trein Datum: 1943-09-14 Onderwerp: dank voor de goede zorgen; laatste groet, gevoel over kamp Westerbork; eenzaamheid, naar buiten gaan&nbsp;om tranen te verbergen. Het vertrek uit kamp Westerbork naar Polen is voor haar de zwaarste dag sinds 2 jaar (samen met haar zoon). Haar man Jacob is niet bij haar (in onderduik); gooi de rommel (in Westerbork achtergelaten) maar weg, de schorten voor het Krankenhaus… De oorspronkelijk met potlood geschreven briefkaart is door nabestaanden met pen overgeschreven. De briefkaart is gericht aan haar schoonzus, die op dat moment in kamp Westerbork verbleef.

Brief van Alie Bromet-Zurel aan haar schoonzus Chel (Granaat-Bromet) vanuit de trein gegooid

Houtvesterij Assen Weekstaat Kas bij de Boschwachters. Datum: 1939-09-08 Alleen een vermelding van de uitgaven voor het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.

Houtvesterij Assen Weekstaat Kas bij de Boschwachters. Datum: 1939-09-08 Alleen een vermelding van de uitgaven voor het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.

Weekstaat Houtvesterij Assen/Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork

SocketError

Enveloppe met stempel Lager Westerbork.&nbsp; Datum: 1943-03-31 (poststempel)

Enveloppe met stempel Lager Westerbork.&nbsp; Datum: 1943-03-31 (poststempel)

Enveloppe met stempel lager Westerbork

Van: Dijkstra, E. Aan: Kledingmagazijn Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945-05-21 Onderwerp: handgeschreven verzoek om kleding uit te lenen voor een paar dagen.

Van: Dijkstra, E. Aan: Kledingmagazijn Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1945-05-21 Onderwerp: handgeschreven verzoek om kleding uit te lenen voor een paar dagen.

Verzoek van E. Dijkstra aan het kledingmagazijn voor het lenen van kledingstukken aan twee bewakers

Onderduikplaatsen

Onderduik in Zuid-West Friesland

Van: Valk, Gaaltje Aan: Henny Plaats: Wildervank, (de Mulo) Datum: 1942-11-12 Onderwerp: ‘als je deze briefkaart ontvangt zijn we vertrokken naar Westerbork’; woensdagavond om 20.00 uur kwam de veldwachter langs om te vertellen dat ze mee moesten gaan; het is nu vijf uur in de morgen (in het gebouw van de Mulo)…; ze zal later vanuit Westerbork schrijven; ook de groeten van haar moeder, zus en broer…

Van: Valk, Gaaltje Aan: Henny Plaats: Wildervank, (de Mulo) Datum: 1942-11-12 Onderwerp: ‘als je deze briefkaart ontvangt zijn we vertrokken naar Westerbork’; woensdagavond om 20.00 uur kwam de veldwachter langs om te vertellen dat ze mee moesten gaan; het is nu vijf uur in de morgen (in het gebouw van de Mulo)…; ze zal later vanuit Westerbork schrijven; ook de groeten van haar moeder, zus en broer…

Brief van Gaaltje Valk aan Henny vanuit de Mulo in Wildervank

Vergunning van de Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening.&nbsp; Van: Meijer-Verduin, R.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1944-03-30&nbsp; Onderwerp: het verstrekken van eten uit de Centrale Keukens voor twee personen.

Vergunning van de Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening.&nbsp; Van: Meijer-Verduin, R.&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1944-03-30&nbsp; Onderwerp: het verstrekken van eten uit de Centrale Keukens voor twee personen.

Bewijs van de Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening van R. Meijer-Verduin

Van: Emden, van, L.&nbsp; Aan: Coelingh-Barnstijn, A.&nbsp; Plaats: Schiedam&nbsp; Datum: 1943-04-02&nbsp; Onderwerp: informatie omtrent moeder van geadresseerde (Sientje) via de moeder van de schrijver (Louise); achtergrond informatie over Sita (Sientje). Ze is met een grote groep uit leiden binnengekomen. Louise was heel blij haar te zien; Sientje heeft de pakketjes ontvangen. Haar barak is niet zo fijn. Ze gaat elke dag op bezoek bij Louise. Via haar wordt ook medegedeeld dat Sientje met het transport van 29 maart is vertrokken; contact opnemen met de Antragstelle, de heer Eckmann voor meer informatie.

Van: Emden, van, L.&nbsp; Aan: Coelingh-Barnstijn, A.&nbsp; Plaats: Schiedam&nbsp; Datum: 1943-04-02&nbsp; Onderwerp: informatie omtrent moeder van geadresseerde (Sientje) via de moeder van de schrijver (Louise); achtergrond informatie over Sita (Sientje). Ze is met een grote groep uit leiden binnengekomen. Louise was heel blij haar te zien; Sientje heeft de pakketjes ontvangen. Haar barak is niet zo fijn. Ze gaat elke dag op bezoek bij Louise. Via haar wordt ook medegedeeld dat Sientje met het transport van 29 maart is vertrokken; contact opnemen met de Antragstelle, de heer Eckmann voor meer informatie.

Brief van L. van Emden aan A. Coeling-Barnstijn vanuit Schiedam.

Sonder-Ausweis Milecki, Joseph, 9-4-98, B18 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: Heidelager, Klaeranlage, Bauernhof Arbeiten zu verrichten (DB 7).&nbsp; Gültig bis: Auf Weiteres

Sonder-Ausweis Milecki, Joseph, 9-4-98, B18 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: Heidelager, Klaeranlage, Bauernhof Arbeiten zu verrichten (DB 7).&nbsp; Gültig bis: Auf Weiteres

Sonderausweis van Joseph Milecki

Van: Aussen, Herta&nbsp; Aan: Renès, N.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-07-20&nbsp; Onderwerp: Werken; omstandigheden. Ze werkt met een aantal jongeren bij een boer. Ze moeten onder andere schoffelen en hooien. &nbsp;

Van: Aussen, Herta&nbsp; Aan: Renès, N.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-07-20&nbsp; Onderwerp: Werken; omstandigheden. Ze werkt met een aantal jongeren bij een boer. Ze moeten onder andere schoffelen en hooien. &nbsp;

Geschreven door: verschillende voormalige kampgevangenen kort na de bevrijding van het kamp. Onderwerp: Westerbork, kamp van oprichting vluchtelingenkamp t/m bevrijding.

Geschreven door: verschillende voormalige kampgevangenen kort na de bevrijding van het kamp. Onderwerp: Westerbork, kamp van oprichting vluchtelingenkamp t/m bevrijding.

Manuscript over de oprichting van kamp Westerbork tot en met de bevrijding

Toelichting over verschillende collectiestukken die in het bezit van Aad van As waren: Oranje sjerp; prenttekening; fotoalbum Humor und Melodie en de&nbsp;De Westerborker.

Toelichting over verschillende collectiestukken die in het bezit van Aad van As waren: Oranje sjerp; prenttekening; fotoalbum Humor und Melodie en de&nbsp;De Westerborker.

Verslag van Aad van As over verschillende collectiestukken

Horloge Het gaat om een eigendom van dominee M. Enker.&nbsp; Achterop het horloge staat de volgende inscriptie: 'Aan Ds. M. Enker van de noodgemeente Westerbork, barak 73, 10-8-1943.

Horloge Het gaat om een eigendom van dominee M. Enker.&nbsp; Achterop het horloge staat de volgende inscriptie: 'Aan Ds. M. Enker van de noodgemeente Westerbork, barak 73, 10-8-1943.

Het horloge van dominee Max Enker met inscriptie

Van: Buijvoets, J.G. Aan: D.G.B.R. afdeling III te Den Haag Plaats: Westerbork, 1946-08-30 Onderwerp: het afbreken en weer opbouwen in de Betuwe van het Heidekamp. Bezwaar in verband met het feit dat de buitenbewaking in het Heidelager is ondergebracht.

Van: Buijvoets, J.G. Aan: D.G.B.R. afdeling III te Den Haag Plaats: Westerbork, 1946-08-30 Onderwerp: het afbreken en weer opbouwen in de Betuwe van het Heidekamp. Bezwaar in verband met het feit dat de buitenbewaking in het Heidelager is ondergebracht.

Telegram van J.G. Buijvoets over bezwaar tegen de sloop van het Heidelager/Heidekamp

Sonder-Ausweis Kautsky, Edith, 20-2-25, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2).&nbsp; Gültig bis: nur in O.D. Begleitung

Sonder-Ausweis Kautsky, Edith, 20-2-25, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2).&nbsp; Gültig bis: nur in O.D. Begleitung

Sonderausweis van Edith Kautsky

Operette Operette kamp Westerbork Centraal Vluchtelingenkamp Datum: 1942 Voorstelling: 'Der fidele Bauer'. &nbsp;

Operette Operette kamp Westerbork Centraal Vluchtelingenkamp Datum: 1942 Voorstelling: 'Der fidele Bauer'. &nbsp;

Decor en spelers operette 'Der fidele Bauer'

Van: Zomerplaag, Morris Aan: fam. A. van Ossenbrugge Plaats: uit de trein gegooid Datum: 1944-02-01 Onderwerp: vandaag vertrokken naar Zelle Met aantekening: Gevonden 's avonds 10 uur 1 februari 1944 te Onnen/(Haren) bij Groningen door Spoorwegbeambte.

Van: Zomerplaag, Morris Aan: fam. A. van Ossenbrugge Plaats: uit de trein gegooid Datum: 1944-02-01 Onderwerp: vandaag vertrokken naar Zelle Met aantekening: Gevonden 's avonds 10 uur 1 februari 1944 te Onnen/(Haren) bij Groningen door Spoorwegbeambte.

Briefkaart van Morris Zomerplaag aan familie A. van Ossenbrugge

Van: van een persoon van de Joodse Raad in kamp Westerbork&nbsp; Aan: Coelingh, L. (A. Coelingh-Barnstijn) Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-03-31&nbsp; Onderwerp: bevestiging van schrijven, te laat.

Van: van een persoon van de Joodse Raad in kamp Westerbork&nbsp; Aan: Coelingh, L. (A. Coelingh-Barnstijn) Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-03-31&nbsp; Onderwerp: bevestiging van schrijven, te laat.

Briefkaart van een persoon van de Joodse Raad in kamp Westerbork aan A. Coeling-Barnstijn

Van: Turksma-Cohen, S.&nbsp; Aan: Lackrooy, Mevr.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-07-12&nbsp; Onderwerp: haast geen bagage mee kunnen nemen; pakketten; dochter getrouwd met oud-kampbewoner Heinz Feigenbaum, waardoor Sperre, hoop op langer te kunnen blijven.

Van: Turksma-Cohen, S.&nbsp; Aan: Lackrooy, Mevr.&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp&nbsp; Datum: 1943-07-12&nbsp; Onderwerp: haast geen bagage mee kunnen nemen; pakketten; dochter getrouwd met oud-kampbewoner Heinz Feigenbaum, waardoor Sperre, hoop op langer te kunnen blijven.

Briefkaart van S. Turksma-Cohen aan mevrouw Lackrooy vanuit kamp Westerbork

Van: Spanier, Dr. Aan: Buijvoets, Jan Plaats: Westerbork, kamp/Interneringskamp Datum: 1945-06 Onderwerp: microscoop, eigendom van dr. A. Vedder uit Amsterdam, is aan de zorgen van dr. Nijkerk toevertrouwd. Bl.2: verzoek &nbsp;van Dr. Nijkerk om de microscoop onder berusting te mogen houden.

Van: Spanier, Dr. Aan: Buijvoets, Jan Plaats: Westerbork, kamp/Interneringskamp Datum: 1945-06 Onderwerp: microscoop, eigendom van dr. A. Vedder uit Amsterdam, is aan de zorgen van dr. Nijkerk toevertrouwd. Bl.2: verzoek &nbsp;van Dr. Nijkerk om de microscoop onder berusting te mogen houden.

Verklaring van Dr. Fritz Spanier en een verzoek van Dr. M. Nijkerk betreffende de microscoop van Dr. A. Vedder

Van: Snoek, Hermine Aan: In' t Veld, Nel Plaats: Westerbork, kamp, barak 71 Datum: 1942-12-11 Onderwerp: pakketje via spoorwegen dd. 4/12 heden ontvangen, hartelijk dank.

Van: Snoek, Hermine Aan: In' t Veld, Nel Plaats: Westerbork, kamp, barak 71 Datum: 1942-12-11 Onderwerp: pakketje via spoorwegen dd. 4/12 heden ontvangen, hartelijk dank.

Briefkaart van Hermine Snoek aan Nel in' t Veld vanuit kamp Westerbork

Breslauer, W.R. De brandweer.&nbsp; Kamp Westerbork, jaartal onbekend.&nbsp; De kampbrandweer aan het oefenen bij de brandweer garages (barak 31). Op de achtergrond de centrale keuken.

Breslauer, W.R. De brandweer.&nbsp; Kamp Westerbork, jaartal onbekend.&nbsp; De kampbrandweer aan het oefenen bij de brandweer garages (barak 31). Op de achtergrond de centrale keuken.

Een brandweeroefening in het kamp

Sonder-Ausweis Katz, Werner, 26-1-22, B19 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2).&nbsp; Gültig bis: Auf Weiteres

Sonder-Ausweis Katz, Werner, 26-1-22, B19 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2).&nbsp; Gültig bis: Auf Weiteres

Sonderausweis van Werner Katz

Verslag van een overlevende uit Theresienstadt en Auschwitz.

Verslag van een overlevende uit Theresienstadt en Auschwitz.

Verslag van een overlevende van Theresienstadt en Auschwitz

Sonder-Ausweis&nbsp; Bak, Joseph, 14-12-93, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: Abfallgrube, Kartoffelkeller Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig bis: Auf Weiteres

Sonder-Ausweis&nbsp; Bak, Joseph, 14-12-93, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: Abfallgrube, Kartoffelkeller Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig bis: Auf Weiteres

Sonderausweis van Joseph Bak

Van: Theo (Heijmans) Aan: de Jong van Lier, Fam. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-06-30 Onderwerp: onderwijs, werktijden, nachtdienst

Van: Theo (Heijmans) Aan: de Jong van Lier, Fam. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1944-06-30 Onderwerp: onderwijs, werktijden, nachtdienst

Brief van Theo Heijmans aan de familie de Jong van Lier vanuit kamp Westerbork

Reisverslag transport&nbsp; Briefjes werden in het geheim geschreven. Ze werden verstopt in een luchtrooster in een wagon. Bij terugkeer van de trein werden de verslagen uit de trein gehaald, waarna ze werden overgeschreven of getypt (o.a. door Cahen). De kopieën (en originelen?) zijn daarna uit het kamp gesmokkeld. Het transport is in een derde klas rijtuig naar Auschwitz. Uiterlijke datum 23 februari 1943. &nbsp;

Reisverslag transport&nbsp; Briefjes werden in het geheim geschreven. Ze werden verstopt in een luchtrooster in een wagon. Bij terugkeer van de trein werden de verslagen uit de trein gehaald, waarna ze werden overgeschreven of getypt (o.a. door Cahen). De kopieën (en originelen?) zijn daarna uit het kamp gesmokkeld. Het transport is in een derde klas rijtuig naar Auschwitz. Uiterlijke datum 23 februari 1943. &nbsp;

Transport van Westerbork naar Auschwitz 1942/1943

Van: Kruls, H.J., Mr. (chef Militair Gezag) Aan: onder andere Buijvoets, J.G. Plaats: Den Haag Datum: 1945-06-06 Onderwerp: instructie voor tewerkstelling van gedetineerden. Alle die daartoe instaat zijn moeten worden ingezet voor landbouw- en oogstwerkzaamheden.

Van: Kruls, H.J., Mr. (chef Militair Gezag) Aan: onder andere Buijvoets, J.G. Plaats: Den Haag Datum: 1945-06-06 Onderwerp: instructie voor tewerkstelling van gedetineerden. Alle die daartoe instaat zijn moeten worden ingezet voor landbouw- en oogstwerkzaamheden.

Instructie van Mr. H.J. Kruls aan ondere ander de kampcommandanten

Kampgeld Lager Westerbork 10 cent, Serie BB No. 9865

Kampgeld Lager Westerbork 10 cent, Serie BB No. 9865

Kampgeld Lager Westerbork 10 cent

Appel van personeel (bewakers en overig personeel) voor de Kommandantur Plaats: Interneringskamp Westerbork Datum: 1946 Het is onbekend om wat voor gelegenheid het gaat. Rechts op de foto is nog een klein gedeelte van de woning van commandant Buijvoets te zien

Appel van personeel (bewakers en overig personeel) voor de Kommandantur Plaats: Interneringskamp Westerbork Datum: 1946 Het is onbekend om wat voor gelegenheid het gaat. Rechts op de foto is nog een klein gedeelte van de woning van commandant Buijvoets te zien

Foto van appel van bewakers en overig personeel voor de Kommandantur

Bewijs van crematie&nbsp; Datum: 30-06-1943 Nr. 391 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Wertheim, Paul Friedrich geb. 06-05-43 overleden te Westerbork op 26-06-1943 op 28-06-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie&nbsp; Datum: 30-06-1943 Nr. 391 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Wertheim, Paul Friedrich geb. 06-05-43 overleden te Westerbork op 26-06-1943 op 28-06-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Paul Friedrich Wertheim

Ontvangstbewijs Voor een aangetekende zending Naam geadresseerde: Snoek, Mej. Datum: 1943-08-04

Ontvangstbewijs Voor een aangetekende zending Naam geadresseerde: Snoek, Mej. Datum: 1943-08-04

Ontvangstbewijs voor een zending aan mej. Snoek

Van: Kerkeraad der Ned. Herv. Gemeente te Den Haag&nbsp; Aan: Tabaksblatt, S.&nbsp; Plaats: Den Haag&nbsp; Datum: 1942-09-01&nbsp; Onderwerp: Benoeming tot hulp van wijkpredikant in de geestelijke bearbeiding per 1 februari 1942.

Van: Kerkeraad der Ned. Herv. Gemeente te Den Haag&nbsp; Aan: Tabaksblatt, S.&nbsp; Plaats: Den Haag&nbsp; Datum: 1942-09-01&nbsp; Onderwerp: Benoeming tot hulp van wijkpredikant in de geestelijke bearbeiding per 1 februari 1942.

EugenPinto

Eugen
Pinto