In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd geschreven door Guido Abuys, conservator in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Tijdens het ontsluiten van de originele dagboeken en de rest van collectie van Dina van der Geld, een niet-Joodse vrouw, die aan de Kapelweg in Amersfoort als hulp in de huishouden verantwoordelijk was voor de zorg van de op dit adres ondergedoken Joodse kinderen en volwassenen, kwam ik twee foto’s tegen.

Het verhaal van twee foto's

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Alisa Cuuna is nu als medewerker Educatie, Participatie en Publiekswerk werkzaam bij de Leidsche Schouwburg. Hier houdt ze zich bezig met theater en jongeren. De foto's bij dit verhaal werden gemaakt bij de uitvoering van Lieve Settela in het Herinneringscentrum Kamp Westerbork in de zomer van 2024.&nbsp;

Alisa Cuuna behoort tot de groep van Sinti en Roma die na de Tweede Wereldoorlog in Nederland terechtkwam. Met horten en stoten wist ze voor zichzelf een plekje in de Nederlandse samenleving te veroveren. Tegenwoordig vertelt Alisa op verschillende manieren over de strijd die ze hiervoor heeft moeten leveren, waarbij ze vaak een parallel trekt met de gebeurtenissen tijdens de oorlogsjaren. Een biografische schets van de hand van Yvonne Vos.&nbsp;&nbsp;

Lieve Settela

Dit verhaal werd geschreven door Yvonne Vos in het kader van het Nationaal Programma Herdenking Vervolging Sinti &amp; Roma.&nbsp;&nbsp; Foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei&nbsp;

Magdalena Berger werd samen met haar gezinsleden vanuit Den Haag op 16 mei 1944 naar kamp Westerbork overgebracht. Drie dagen later volgde deportatie naar Auschwitz-Birkenau. Tegenwoordig herinnert een monument in onze Hofstad aan hun lot.

Het verhaal van Magdalena Berger

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Gedeelte uit interview met Lewi, Arno en Lotte&nbsp;(Lewi)-Sielmann Interview afgenomen door Mirjam Pinkhof-Waterman Arno kwam in het Joodse werkkamp De Bruine Enk terecht. Na de opheffing van dit kamp volgde een verblijf in kamp Westerbork. Arno werkte korte tijd als tandtechnicus, Lotte in het ziekenhuis, de aardappelkeuken en de wasserette. In een brief verstopt in een teruggekeerde wagon stond geschreven dat een transport naar Riga ging (mogelijk is dit de oorzaak van de geruchten ten aanzien van de bestemming van de Sobibortransporten). In verband met represaillemaatregelen wilden ze niet vluchten. Een ontsnappingspoging van de hele groep mislukte; een poging om Kurt Hannemann en Harald Simon van het transport van 19-10-1943 ter redden mislukte ook; een bevriende relatie slaagde erin Lotte's naam op een Palestina certificaat van iemand anders te krijgen, waardoor beiden voor het transport van 11 januari 1944 naar Bergen-Belsen is aanmerking kwamen. Uiteindelijk zijn beiden in Tröbitz bevrijd.

Gedeelte uit interview met Lewi, Arno en Lotte&nbsp;(Lewi)-Sielmann Interview afgenomen door Mirjam Pinkhof-Waterman Arno kwam in het Joodse werkkamp De Bruine Enk terecht. Na de opheffing van dit kamp volgde een verblijf in kamp Westerbork. Arno werkte korte tijd als tandtechnicus, Lotte in het ziekenhuis, de aardappelkeuken en de wasserette. In een brief verstopt in een teruggekeerde wagon stond geschreven dat een transport naar Riga ging (mogelijk is dit de oorzaak van de geruchten ten aanzien van de bestemming van de Sobibortransporten). In verband met represaillemaatregelen wilden ze niet vluchten. Een ontsnappingspoging van de hele groep mislukte; een poging om Kurt Hannemann en Harald Simon van het transport van 19-10-1943 ter redden mislukte ook; een bevriende relatie slaagde erin Lotte's naam op een Palestina certificaat van iemand anders te krijgen, waardoor beiden voor het transport van 11 januari 1944 naar Bergen-Belsen is aanmerking kwamen. Uiteindelijk zijn beiden in Tröbitz bevrijd.

Interview van Aro lewi en Lotte Lewi-Sielmann

In memoriam over Creveld, van, I.&nbsp; De Waarheid, mei 1945

In memoriam over Creveld, van, I.&nbsp; De Waarheid, mei 1945

In memoriam over Ies van Creveld in De Waarheid

Van: Grootkerk, Bep Aan: Drogisterij In den ouden gaper, Den Haag Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-01-12 Onderwerp: Vraag om diverse goederen, geld wordt opgestuurd. Bijbehorende enveloppe (8508-07-1)

Van: Grootkerk, Bep Aan: Drogisterij In den ouden gaper, Den Haag Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-01-12 Onderwerp: Vraag om diverse goederen, geld wordt opgestuurd. Bijbehorende enveloppe (8508-07-1)

Brief van Bep Grootkerk aan een drogist in Den Haag vanuit kamp Westerbork

Van: Mientje Aan: familie Matteman Plaats: Westerbork, kamp, (waarschijnlijk de trein tussen kamp Westerbork en Assen) Datum: 1943-09-21 Onderwerp: ‘We zijn op weg naar het grote onbekende, tot nu toe valt het nog mee’ (…) Het transport waarmee Mietje kwam was 's nachts in kamp Westerbork vanuit kamp Vught gearriveerd. Bijna de hele groep werd vervolgens doorgestuurd naar Auschwitz. &nbsp; Poststempel Assen 1943-09-27

Van: Mientje Aan: familie Matteman Plaats: Westerbork, kamp, (waarschijnlijk de trein tussen kamp Westerbork en Assen) Datum: 1943-09-21 Onderwerp: ‘We zijn op weg naar het grote onbekende, tot nu toe valt het nog mee’ (…) Het transport waarmee Mietje kwam was 's nachts in kamp Westerbork vanuit kamp Vught gearriveerd. Bijna de hele groep werd vervolgens doorgestuurd naar Auschwitz. &nbsp; Poststempel Assen 1943-09-27

Briefkaart van Mientje aan de familie Matteman vanuit de trein

Van: Cohen. L.A.A. , onbezoldigd rijksveldwachter Aan:&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1945-04-13 Onderwerp: proces-verbaal van diefstal uit barak 59. Dhr. Gerhard Frank, belast met leiding van de reparatiewerkplaatsen, deed de aangifte.

Van: Cohen. L.A.A. , onbezoldigd rijksveldwachter Aan:&nbsp; Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1945-04-13 Onderwerp: proces-verbaal van diefstal uit barak 59. Dhr. Gerhard Frank, belast met leiding van de reparatiewerkplaatsen, deed de aangifte.

Brief/Procesverbaal van L.A.A Cohen over een diefstal uit barak 59 in kamp Westerbork

Onderduikplaatsen

Onderduik bij de Psychiatrische Inrichting Beileroord

Van: Nederlandsche Roode Kruis Afwikkelingsbureau Concentratiekampen Aan: Matteman, L. Plaats: 's-Gravenhage Datum: 1946-07-10 Onderwerp: overlijden de heer Ludwig Swaab, geb. 15-06-1922 te Amsterdam op 21 september 1942 te Auschwitz + bijbehorende enveloppe

Van: Nederlandsche Roode Kruis Afwikkelingsbureau Concentratiekampen Aan: Matteman, L. Plaats: 's-Gravenhage Datum: 1946-07-10 Onderwerp: overlijden de heer Ludwig Swaab, geb. 15-06-1922 te Amsterdam op 21 september 1942 te Auschwitz + bijbehorende enveloppe

Brief van Nederlandsche Roode Kruis aan L. Matteman

Van: Weisz, Josef&nbsp; Aan: Nederlands-Israëlitische Hoofdsynagoge&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1945-12-27&nbsp; Onderwerp: persoonlijke ervaringen in Kamp Westerbork (en Bergen-Belsen) t.b.v. vervolging oorlogsmisdadigers en van collaboratie verdachte personen.

Van: Weisz, Josef&nbsp; Aan: Nederlands-Israëlitische Hoofdsynagoge&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1945-12-27&nbsp; Onderwerp: persoonlijke ervaringen in Kamp Westerbork (en Bergen-Belsen) t.b.v. vervolging oorlogsmisdadigers en van collaboratie verdachte personen.

Verslag van Josef Weisz over zijn kampervaringen in het teken van collaboratie met de Duitse bezetter

Van: Blumenthal, Walter J. Aan: Buursink, Fam. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-01-21 Onderwerp: ontvangen van pakketten; ziekte van oudste kind

Van: Blumenthal, Walter J. Aan: Buursink, Fam. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-01-21 Onderwerp: ontvangen van pakketten; ziekte van oudste kind

Briefkaart van W.J. Blumenthal aan Fam. Buursink vanuit kamp Westerbork

Van: Hoofd telefoondistrict&nbsp; Aan: Houtvester Assen&nbsp; Plaats: Zwolle&nbsp; Datum: 1939-05-04&nbsp; Onderwerp: aanleg telefoonlijn naar vluchtelingenkamp.

Van: Hoofd telefoondistrict&nbsp; Aan: Houtvester Assen&nbsp; Plaats: Zwolle&nbsp; Datum: 1939-05-04&nbsp; Onderwerp: aanleg telefoonlijn naar vluchtelingenkamp.

Brief van het hoofd telefoondistrict aan Houtvester Assen

Foto van een insigne van het Regiment South Saskatchewan, afkomstig van H. Gordon Walker, als geestelijk verzorger betrokken bij de van kamp Westerbork in 1945.

Foto van een insigne van het Regiment South Saskatchewan, afkomstig van H. Gordon Walker, als geestelijk verzorger betrokken bij de van kamp Westerbork in 1945.

Foto van een Insigne van het Regiment South Saskatchewan

Van: de Leeuw, J. Aan: van As, kampintendant Plaats: Westerbork, Interneringskamp, barak 38 L Datum: 1945-06-01 Onderwerp: opsomming van kappersgereedschappen die dhr. de Leeuw heeft meegebracht naar het kamp.

Van: de Leeuw, J. Aan: van As, kampintendant Plaats: Westerbork, Interneringskamp, barak 38 L Datum: 1945-06-01 Onderwerp: opsomming van kappersgereedschappen die dhr. de Leeuw heeft meegebracht naar het kamp.

Lijst met een opsomming van kappersgereedschappen die dhr. de Leeuw heeft meegebracht naar het kamp.

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-10-12, No. 51 Inhoud: Verplichting tot groeten; nieuwe regeling bij het verlaten van het kamp. Blz.: 2

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-10-12, No. 51 Inhoud: Verplichting tot groeten; nieuwe regeling bij het verlaten van het kamp. Blz.: 2

Lagerbefehl No. 51

Rugzak van politieke gevangene mevrouw Merlijn-Op de Weegh.&nbsp; In de collectie zijn verschillende van deze plunjezakken gemaakt van parachutestof terug te vinden. Echter deze is bijzonder omdat verschillende vrouwen, tijdens hun gedwongen voettocht van Westerbork naar Visvliet en Grijpskerk, hun naam op de zak hebben geborduurd. Bovenaan de zak borduurde mevrouw Hermanides bijvoorbeeld: ‘ KL Westerbork Blockalteste Hermanides’.&nbsp;

Rugzak van politieke gevangene mevrouw Merlijn-Op de Weegh.&nbsp; In de collectie zijn verschillende van deze plunjezakken gemaakt van parachutestof terug te vinden. Echter deze is bijzonder omdat verschillende vrouwen, tijdens hun gedwongen voettocht van Westerbork naar Visvliet en Grijpskerk, hun naam op de zak hebben geborduurd. Bovenaan de zak borduurde mevrouw Hermanides bijvoorbeeld: ‘ KL Westerbork Blockalteste Hermanides’.&nbsp;

Rugzak van een politieke gevangene

Lagerbefehl No. 6 Datum: 1943-02-14 Uitschrijven van vergunningen; groetplicht

Lagerbefehl No. 6 Datum: 1943-02-14 Uitschrijven van vergunningen; groetplicht

Lagerbefehl No. 6

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-03-04, No. 21 Inhoud: Fahrbereitschaft; benoeming van groepsleiders; boeken uit de voormalige bibliotheek. Blz.: 2

Lagerbefehl Westerbork, kamp 1943-03-04, No. 21 Inhoud: Fahrbereitschaft; benoeming van groepsleiders; boeken uit de voormalige bibliotheek. Blz.: 2

Lagerbefehl No. 21

Van: Polak-van Gelder, Vera en Polak, Sal Aan: Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942/10/16 Onderwerp: het is een rotzooi in het kamp. Ze zitten in dezelfde barak, zaal voor mannen en een zaal voor vrouwen. Iets wat niet gebruikelijk is. Dankzij de goedheid van de barakleider kunnen ze elkaar op bepaalde momenten ontmoeten. Tijdens een transportnacht moesten zij als vrijgestelden naar een aparte barak met hun rugzakken tot de middag wachten, totdat het transport was vertrokken, zonder eten en drinken. Waarschijnlijk blijft het echtpaar voorlopig in Westerbork. Sal heeft een stempel in zijn persoonsbewijs gekregen. Of ze terug kunnen naar Amsterdam is onduidelijk. De brieven en pakketten maken het leven in het kamp dragelijk. Vera viert haar verjaardag. Sal heeft een verassende ontmoeting en een cadeau voor haar verjaardag weten te regelen.

Van: Polak-van Gelder, Vera en Polak, Sal Aan: Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1942/10/16 Onderwerp: het is een rotzooi in het kamp. Ze zitten in dezelfde barak, zaal voor mannen en een zaal voor vrouwen. Iets wat niet gebruikelijk is. Dankzij de goedheid van de barakleider kunnen ze elkaar op bepaalde momenten ontmoeten. Tijdens een transportnacht moesten zij als vrijgestelden naar een aparte barak met hun rugzakken tot de middag wachten, totdat het transport was vertrokken, zonder eten en drinken. Waarschijnlijk blijft het echtpaar voorlopig in Westerbork. Sal heeft een stempel in zijn persoonsbewijs gekregen. Of ze terug kunnen naar Amsterdam is onduidelijk. De brieven en pakketten maken het leven in het kamp dragelijk. Vera viert haar verjaardag. Sal heeft een verassende ontmoeting en een cadeau voor haar verjaardag weten te regelen.

Brief

Medisch rapport uit de ziekenbarak van Buchenwald Opgemaakt na de bevrijding, deze hingen bij het bed. Van: Stad, Meijer

Medisch rapport uit de ziekenbarak van Buchenwald Opgemaakt na de bevrijding, deze hingen bij het bed. Van: Stad, Meijer

Medisch rapport van Meijer Stad uit Buchenwald

Vragenlijst&nbsp; Van: Vereniging ter bevordering van de belangen des boekhandels&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1941-01-28&nbsp; Onderwerp: betreft lijst voor zaken die zich geheel of gedeeltelijk in Joods bezit bevinden, door Joden worden geleid of waarin Joden op enigerlei wijze betrokken zijn.&nbsp;

Vragenlijst&nbsp; Van: Vereniging ter bevordering van de belangen des boekhandels&nbsp; Plaats: Amsterdam&nbsp; Datum: 1941-01-28&nbsp; Onderwerp: betreft lijst voor zaken die zich geheel of gedeeltelijk in Joods bezit bevinden, door Joden worden geleid of waarin Joden op enigerlei wijze betrokken zijn.&nbsp;

Vragenlijst over boekhandels die zich in geheel of gedeeltelijke Joodse handen bevinden

Van: Aan: Plaats:&nbsp;Westerbork, kamp Datum: 1945-04-07 Onderwerp: Opgave over de per 7 april 1945 voorradige grondstoffen, sloopgoed en machines.

Van: Aan: Plaats:&nbsp;Westerbork, kamp Datum: 1945-04-07 Onderwerp: Opgave over de per 7 april 1945 voorradige grondstoffen, sloopgoed en machines.

Lijst met overzichten van in kamp Westerbork aanwezige goederen, grondstoffen en machines

Groepsfoto.&nbsp; Groep joodse mannen in kamp Schaarshoek, 1942.&nbsp; De persoon links is Sallie van Brakel.

Groepsfoto.&nbsp; Groep joodse mannen in kamp Schaarshoek, 1942.&nbsp; De persoon links is Sallie van Brakel.

Groep dwangarbeiders in de buurt van het Joodse werkkamp Schaarshoek

Gasten aan de hoofdtafel van het Joelfeest, waaronder commandant Gemmeker. Kamp Westerbork, 1942-12-19&nbsp; Naast hem zit Frau Hassel. Helemaal links zit architect Winne.

Gasten aan de hoofdtafel van het Joelfeest, waaronder commandant Gemmeker. Kamp Westerbork, 1942-12-19&nbsp; Naast hem zit Frau Hassel. Helemaal links zit architect Winne.

Gasten aan de hoofdtafel tijdens het Joelfeest van 1942 in kamp Westerbork

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Kamp Datum: 1943-04-08/10 Onderwerp: Werner is nagenoeg hersteld, urine, nieren, zoutloos eten en veel drinken. De vruchtensap uit het verjaardagspakket was een welkome aanvulling voor het genezingsproces. Hij krijgt alleen nog wat hoogtezonbestraling; verdrietig was het vertrek van een goede vriend, de man van Cleo. Eerst kwam hij in Amersfoort terecht, vervolgens in kamp Vught. Hij kreeg een longontsteking. Bij aankomst in kamp Westerbork hebben Werner en anderen er van alles aan gedaan om hem niet te laten doorsturen en hem in het ziekenhuis te laten opnemen. Het was gelukt, echter 20 zieke kampgevangenen moesten als represaille maatregel vanwege de ontvluchting van 2 gevangenen uit dezelfde barak met het transport van 2000 personen mee. Ook een andere vriend van Werner werd hier het slachtoffer van; ontmoeting gehad met een collega van Stella (Mathilda Spitz). Werner was voor haar een luisterend oor. Ze was aan het transport van dinsdag ontkomen en ze probeert als leerkracht vrijstelling te krijgen. Echter de school is vanwege de drukte van binnenkomende transporten gesloten. Ze verblijft in barak 62. Werner heeft 's avonds een ontmoeting met haar. De kans dat ze een baan als leerkracht krijgt en dus vrijstelling van transport acht hij klein, ook al kent ze verschillende personen in het kamp. Nu schilt ze aardappelen in de aardappelkeuken; Zou het niet beter zijn als Stella naar Westerbork komt, wat als ze een oproep voor Vught krijgt; brief van zijn broer en schoonzus gekregen.&nbsp;

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Kamp Datum: 1943-04-08/10 Onderwerp: Werner is nagenoeg hersteld, urine, nieren, zoutloos eten en veel drinken. De vruchtensap uit het verjaardagspakket was een welkome aanvulling voor het genezingsproces. Hij krijgt alleen nog wat hoogtezonbestraling; verdrietig was het vertrek van een goede vriend, de man van Cleo. Eerst kwam hij in Amersfoort terecht, vervolgens in kamp Vught. Hij kreeg een longontsteking. Bij aankomst in kamp Westerbork hebben Werner en anderen er van alles aan gedaan om hem niet te laten doorsturen en hem in het ziekenhuis te laten opnemen. Het was gelukt, echter 20 zieke kampgevangenen moesten als represaille maatregel vanwege de ontvluchting van 2 gevangenen uit dezelfde barak met het transport van 2000 personen mee. Ook een andere vriend van Werner werd hier het slachtoffer van; ontmoeting gehad met een collega van Stella (Mathilda Spitz). Werner was voor haar een luisterend oor. Ze was aan het transport van dinsdag ontkomen en ze probeert als leerkracht vrijstelling te krijgen. Echter de school is vanwege de drukte van binnenkomende transporten gesloten. Ze verblijft in barak 62. Werner heeft 's avonds een ontmoeting met haar. De kans dat ze een baan als leerkracht krijgt en dus vrijstelling van transport acht hij klein, ook al kent ze verschillende personen in het kamp. Nu schilt ze aardappelen in de aardappelkeuken; Zou het niet beter zijn als Stella naar Westerbork komt, wat als ze een oproep voor Vught krijgt; brief van zijn broer en schoonzus gekregen.&nbsp;

Brief van Werner Stertzenbach aan Stella Pach vanuit kamp Westerbork

Omstanders kamp Westerbork

Werk bewoners buiten kamp Westerbork

Landarbeiders kamp Westerbork

Revisie bliksemafleider installatie machinegebouw (ketelhuis) en het badhuis&nbsp; Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork Schaal: 1:250

Revisie bliksemafleider installatie machinegebouw (ketelhuis) en het badhuis&nbsp; Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork Schaal: 1:250

Bouwtekening van een bliksemafleider bij het ketelhuis en het badhuis van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork

Van: C.V. Locospoor, Walter Hoene Aan: Buijvoets, J.G. Plaats: Den Haag Datum: 1945-07-25 Onderwerp: huur dan wel koop materiaal (smalspoor dwarsliggers en ander materieel). Een deel (dwarsliggers normaalspoor) wil het bedrijf weer terug hebben.

Van: C.V. Locospoor, Walter Hoene Aan: Buijvoets, J.G. Plaats: Den Haag Datum: 1945-07-25 Onderwerp: huur dan wel koop materiaal (smalspoor dwarsliggers en ander materieel). Een deel (dwarsliggers normaalspoor) wil het bedrijf weer terug hebben.

Brief C.V. Locospoor, Walter Hoene aan de directie van kamp Westerbork

Van: Hoorn, van, B. Aan: Medema, mej. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-03-10 Onderwerp: beschrijving situatie, oma is net gearriveerd. Betsy heeft haat nog niet gezien, omdat ze gelijk van de trein naar het ziekenhuis ging. De zuster van oma ligt ook in het ziekenhuis. Betsy zal vanmiddag op bezoek gaan. Ze verwacht dat haar oma de volgende dinsdag (17 maart) op transport zal gaan. Betsy en Henriette hebben een ‘Z’ &nbsp;op hun Ausweiskarte gekregen en hebben dus voorlopig uitstel van transport. Er zijn veel bekenden (Groningers). Henriette kan niet schrijven vanwege een zweer op haar vinger.

Van: Hoorn, van, B. Aan: Medema, mej. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-03-10 Onderwerp: beschrijving situatie, oma is net gearriveerd. Betsy heeft haat nog niet gezien, omdat ze gelijk van de trein naar het ziekenhuis ging. De zuster van oma ligt ook in het ziekenhuis. Betsy zal vanmiddag op bezoek gaan. Ze verwacht dat haar oma de volgende dinsdag (17 maart) op transport zal gaan. Betsy en Henriette hebben een ‘Z’ &nbsp;op hun Ausweiskarte gekregen en hebben dus voorlopig uitstel van transport. Er zijn veel bekenden (Groningers). Henriette kan niet schrijven vanwege een zweer op haar vinger.

Brief van Betsy van Hoorn aan mej. Medema vanuit kamp Westerbork

Van: Reens, Annie Aan: Haan, de, fam. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-06 Onderwerp: Bedankje voor een pakket

Van: Reens, Annie Aan: Haan, de, fam. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-07-06 Onderwerp: Bedankje voor een pakket

Briefkaart van Annie Reens aan Rudie de Haan vanuit kamp Westerbork

Foto's van militairen Plaats: Westerbork, kamp, militair Datum: 1949-03/09

Foto's van militairen Plaats: Westerbork, kamp, militair Datum: 1949-03/09

SophieIsraël-Schaap

Sophie
Israël-Schaap