In het Herinneringscentrum Kamp Westerbork vertellen we de verhalen van meer dan honderdduizend Joden en Sinti en Roma die vanuit Nederland naar vernietigings- en concentratiekampen werden gedeporteerd. Ook de naoorlogse functies van de historische plek komen aan bod.

Kamp Westerbork bestaat sinds 1939 en heeft door de jaren heen verschillende functies gehad. Ontdek hieronder welke dit waren.

Vanaf 1942 begonnen de nazi’s met de deportaties van voornamelijk Joden uit heel Europa naar vernietigingskampen in het Oosten. Dit had gevolgen voor kamp Westerbork. Het werd uitgebreid met een groot aantal barakken en kleinere gebouwen. Op 1 juli werd het kamp aangewezen als Polizeiliches Judendurchgangslager. Er werden prikkeldraadomheiningen en zeven wachttorens geplaatst. 

Door&shy;gangs&shy;kamp

Doorgangskamp

Toen vanaf 1938 de situatie voor Joden in Duitsland steeds gevaarlijker werd, vluchtten velen van hen naar Nederland. Om deze stroom mensen te reguleren, besloot de regering een centraal vluchtelingenkamp op te richten. Een stuk braakliggend terrein aan de rand van Westerbork bleek een geschikte locatie.  In augustus 1939 werd begonnen met de bouw van de barakken, in oktober van datzelfde jaar kwamen de eerste bewoners aan. 

Vluch&shy;te&shy;lin&shy;gen&shy;kamp

Vluchtelingenkamp

Tussen 24 april 1945 en 1 december 1948 was kamp Westerbork een interneringskamp voor NSB’ers, SS’ers en andere personen, die van samenwerking met de nazi’s werden verdacht. Op het moment dat de eerste geïnterneerden het kamp betraden, werd Westerbork nog door ongeveer 850 bevrijde Joden bewoond.  

In&shy;ter&shy;ne&shy;rings&shy;kamp

Interneringskamp

In 1949 nam het Ministerie van Oorlog kamp Westerbork tijdelijk over. De dekolonisatieoorlog in het voormalige Nederlands-Indië was in volle gang, met als gevolg een groot gebrek aan militaire kampementen in Nederland. Westerbork werd een opleidingskamp voor soldaten, die onder meer naar Nederlands-Indië zouden vertrekken.  

Mi&shy;li&shy;tair kamp

Militair kamp

De meeste Indische Nederlanders hadden de oorlog in Japanse interneringskampen doorgebracht.  Velen van hen voelden zich na de bevrijding niet meer veilig en besloten noodgedwongen naar Nederland te vertrekken. Als opvanglocaties werd gekozen voor een aantal kampen die in de oorlog door de nazi’s waren gebruikt, zoals kamp Westerbork. De locaties werden anders genoemd: voortaan waren het ‘woonoorden’ en ‘opvangcentra’. Westerbork werd ‘De Schattenberg’ genoemd.   

Re&shy;pa&shy;tri&shy;ë&shy;rings&shy;kamp

Repatriëringskamp

Vanaf 1951 werd het voormalige kamp een woonoord voor enkele duizenden Molukkers. KNIL-militairen en hun gezinnen zouden hier tijdelijk gehuisvest worden, omdat de situatie voor hen door de onafhankelijkheidsstrijd op de Molukken gevaarlijk werd. De laatste bewoners vertrokken uiteindelijk in 1971.   

Schat&shy;ten&shy;berg

Schattenberg

Hoe ervaar je iets dat niet meer bestaat? Het terrein van het voormalige kamp Westerbork heeft sinds het begin van de jaren zeventig verschillende aanpassingen ondergaan om de historische plek herkenbaarder te maken. In 1983 opende koningin Beatrix officieel het Herinneringscentrum.   

Plek van her&shy;in&shy;ne&shy;ring

Plek van herinnering

Het kamp door de jaren heen

Dit verhaal werd opgetekend door conservator Guido Abuys. Meer over de familie Enthoven is te vinden in het boek Kroniek van het geslacht Enthoven (Zutphen 1991).&nbsp;

Het is 23 mei 1945. Henriette Enthoven-van Lier schrijft vanuit Mont Pèlerin in Zwitserland een brief aan haar familie, waarin ze terugkijkt naar het transport van kamp Westerbork naar Theresienstadt en haar aankomst in dit getto.

"Ik werd met enige kennissen in een bananenwagen gestopt..."

Gerdien Verschoor was tussen 2019 en 2022 de directeur van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Dit verhaal publiceerde zij op haar <a href="https://gerdienverschoor.wordpress.com/2019/02/07/het-treinbord/#more-3294">eigen website</a>.

Het moet ergens in de jaren negentig geweest zijn: het was na de Wende en ik werkte bij de Nederlandse Ambassade in Warschau. Alles in Polen veranderde. Als attaché voor pers- en culturele zaken richtte ik me niet alleen op pers en cultuur, maar ook op de historische en maatschappelijke onderwerpen die in die periode actueel waren. Vele musea en historische instituten maakten een transitie door: nu Polen het communisme van zich had afgeschud, konden vele verhalen eindelijk op een andere manier verteld worden.

Het treinbord

Dit verhaal, geschreven door conservator Guido Abuys, werd in 2018 als column gepubliceerd op de website van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork.&nbsp;

Een houten beeldje van een jongen van een jaar of twaalf, gekleed in een blouse, korte broek, hoge sokken en wandelschoenen. Op het voetstuk zijn de initialen E.B. ingekrast en is het jaar 1941 duidelijk zichtbaar. Het beeldje zou geschonken zijn aan Jacques Schol, directeur van het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork.&nbsp;

Een jongen vereeuwigd in hout

In juni 2025 verscheen Sprekende stenen. Stolpersteine in Zwolle, een publicatie waarin de verhalen van Joodse inwoners van Zwolle worden belicht. Ook voor het gezin Caneel, dat voor hun deportatie aan de Vispoortenplas 10 woonde, zijn struikelstenen gelegd.&nbsp;

Carolina Caneel-Bamberg, haar man Salomon Caneel en hun zoontje Mozes “Max” Caneel werden begin oktober 1942 vanuit Zwolle naar kamp Westerbork gebracht. Het was in die dagen overvol in het kamp: door de ontruiming van de Joodse werkkampen en de razzia’s waarbij de familieleden van de Joodse dwangarbeiders werden opgehaald, kwamen er zo’n 12.000 personen naar het kamp. In een brief aan vriendin Janny Bosman schrijft Carolina over de chaotische situatie en de onwetendheid over hun verdere lot. Ook vraagt ze om een paar hoge schoenen of laarsjes in maat 26 voor zoontje Max en een stel dekens, want die zijn ze inmiddels kwijtgeraakt.&nbsp;

"Onze Max is een reuzelieve schat..."

Onze collecties in beeld

Westerbork Digitaal

We zijn druk bezig met het toevoegen en aanvullen van informatie op deze website. We voegen dagelijks nieuwe collectiestukken toe en vullen persoonsgegevens aan, dus kom zeker nog eens terug!

Platform in ontwikkeling

Op deze pagina vind je een overzicht van verhalen over kamp Westerbork. Zo kun je meer te weten komen over personen die in het kamp gevangen zaten of over objecten uit onze collecties. Ook bieden we themaverhalen aan en laten we zien welke locaties in Nederland, direct of indirect, een verbinding hebben met kamp Westerbork. 

Verhalen

Van: de Generaal-Majoor Inspecteur Aan: Muller, J. Plaats: Den Haag Datum: 1915-05-04 Onderwerp: ongeschikt verklaard voor militaire dienst en om nog langer deel uit te maken van het bataljon Landweer Infanterie.

Van: de Generaal-Majoor Inspecteur Aan: Muller, J. Plaats: Den Haag Datum: 1915-05-04 Onderwerp: ongeschikt verklaard voor militaire dienst en om nog langer deel uit te maken van het bataljon Landweer Infanterie.

Brief van de Generaal-Majoor Inspecteur aan J. Muller vanuit Den Haag

Van: Het Nederlandsche Rode Kruis, Informatiebureau Aan: wie het betreft Plaats: Den Haag Datum: 1947-10-27 Onderwerp: lot van Helena Lam-Mulder Kanter, Karel Lam en Judith Lam-Mulder Kanter

Van: Het Nederlandsche Rode Kruis, Informatiebureau Aan: wie het betreft Plaats: Den Haag Datum: 1947-10-27 Onderwerp: lot van Helena Lam-Mulder Kanter, Karel Lam en Judith Lam-Mulder Kanter

Brief van het Rode Kruis over het toezenden van verklaringen

Van: Van Gelder, Leo en Martha Aan: Van Leer, M. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-05-07 Onderwerp: kwetsuren en lichamelijke klachten van de kinderen.

Van: Van Gelder, Leo en Martha Aan: Van Leer, M. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-05-07 Onderwerp: kwetsuren en lichamelijke klachten van de kinderen.

Briefkaart van Leo en Martha van Gelder aan M. van Leer vanuit kamp Westerbork

Foto van de voorkant van het kantine en ontspanningsgebouw van het werkverschaffingskamp De Beetse.

Foto van de voorkant van het kantine en ontspanningsgebouw van het werkverschaffingskamp De Beetse.

Foto van de voorkant van het kantine en ontspanningsgebouw van het werkverschaffingskamp De Beetse

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Kamp Datum: 1942-07-31 Onderwerp: de belangrijkste gebeurtenis van de week is dat medewerkers, schrijvers van de Joodse Raad en de Zentralstelle, men spreekt van 180 personen, verhuisd zijn naar kamp Westerbork. verhuizingen gaande. Werner is verhuisd naar een slaapzaal met ruim 40 mannen, waar ook gegeten wordt. Nog steeds 2 maal in de week een transport. Het arme slag van de Joodse bevolking komt binnen, ook prostitués. Ze zitten onder de luizen en vlooien. Velen van de nieuw gearriveerde worden kaalgeschoren. Onder de mannen die uit de werkkampen komen zitten criminele elementen. Ze stelen van anderen. Veel Duits-Joodse kampgevangenen moeten niets hebben van dit volk; verhouding Duitse en Nederlandse Joden in het kamp; binnenkomst van het eerste transport uit Rotterdam; nog geen berichten uit Auschwitz. Welke conclusie moet je hier uit trekken; Stella denkt dat zij in september zal worden doorgestuurd.

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Kamp Datum: 1942-07-31 Onderwerp: de belangrijkste gebeurtenis van de week is dat medewerkers, schrijvers van de Joodse Raad en de Zentralstelle, men spreekt van 180 personen, verhuisd zijn naar kamp Westerbork. verhuizingen gaande. Werner is verhuisd naar een slaapzaal met ruim 40 mannen, waar ook gegeten wordt. Nog steeds 2 maal in de week een transport. Het arme slag van de Joodse bevolking komt binnen, ook prostitués. Ze zitten onder de luizen en vlooien. Velen van de nieuw gearriveerde worden kaalgeschoren. Onder de mannen die uit de werkkampen komen zitten criminele elementen. Ze stelen van anderen. Veel Duits-Joodse kampgevangenen moeten niets hebben van dit volk; verhouding Duitse en Nederlandse Joden in het kamp; binnenkomst van het eerste transport uit Rotterdam; nog geen berichten uit Auschwitz. Welke conclusie moet je hier uit trekken; Stella denkt dat zij in september zal worden doorgestuurd.

Brief van Werner Stertzenbach aan Stella Pach vanuit kamp Westerbork

Van: Moerlands-Beckers, J. Aan: Registratiebureau Repatriëringsdienst Plaats: Oisterwijk Datum: 1945-10-12 Onderwerp: nog geen enkele bericht ontvangen over Kurt- en Gertrud Vogel-Loewenstein.&nbsp;

Van: Moerlands-Beckers, J. Aan: Registratiebureau Repatriëringsdienst Plaats: Oisterwijk Datum: 1945-10-12 Onderwerp: nog geen enkele bericht ontvangen over Kurt- en Gertrud Vogel-Loewenstein.&nbsp;

Brief van J. Moerlands-Beckers aan aan het Registratiebureau Repatriëringsdienst uit Oisterwijk

Van: de hoofdingenieur van de weg Aan: het N.V. Spoorwegbouwbedrijf&nbsp; Plaats: Groningen Datum: 1942-12-08 Onderwerp: klacht over het slecht bij liggen van het spoor op de hoogte van het kamp van de SS (Heidelager); de kans op ontsporing van de trein is groot…

Van: de hoofdingenieur van de weg Aan: het N.V. Spoorwegbouwbedrijf&nbsp; Plaats: Groningen Datum: 1942-12-08 Onderwerp: klacht over het slecht bij liggen van het spoor op de hoogte van het kamp van de SS (Heidelager); de kans op ontsporing van de trein is groot…

Brief van de hoofdingenieur van de weg aan het Spoorwegbouwbedrijf

&nbsp;Van: Enthoven-van Lier; H.S.C.C. Aan: Enthoven-Croll, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-01/03 Onderwerp: het giet buiten, ze blijft in de barak, temeer ook daar ze verkouden is; tocht in de barak; talloze verkouden mensen; ze slaapt wel goed, de lucht schijnt erg zwaar te zijn; ze kan soms haar ogen niet open houden; ze verbleef twee dagen in barak 64 en is toen overgeplaatst naar barak 73, de barak voor de gedoopte Joden; ze kreeg brieven binnen, waaronder een zonder haar baraknummer, kennelijk wordt dat in het kamp uitgezocht; graag haar baraknummer aan iedereen doorgeven; het is er ruimer dan in de vorige barak; ze zit aan een tafel vlak voor haar bed te schrijven; eens in de twee weken mag ze schrijven; ze heeft veel kennissen en familie in het kamp ontdekt; 3 juni, ze heeft twee dagen niet geschreven, omdat het in de barak zo druk was vanwege het slechte weer; de temperatuurverschillen zijn groot, ze heeft van alles aan om zich warm te houden; als het straks opdroogt en de wind blijft, dan komen de zandstormen, je kan dan niet met open ogen lopen; je hebt dan een goed afsluitende (stof) bril nodig. Ze heeft er geen; ze slaapt met een hoofddoek, omdat de kou uit het open bovenraam te erg is; voor warmere dagen heeft ze een dunne hoofddoek nodig; over de inhoud van een pakketje; ze ontmoet telkens kennissen en familieleden; in de barak zitten ook enkele Indische dames; alle gedoopte Joden die gemengd-gehuwd zijn mogen naar huis; tante Truus bezoekt ze regelmatig in het ziekenhuis, omdat zij weduwe is geldt de vrijlatingsregel niet voor haar; de jongeren werken de hele dag, mensen van haar leeftijd hebben een vrije rol; over en gedoopte dominee, kerkdiensten in de stampvolle barak voor gedoopte Joden en bijbelcursussen; iedereen mag tot 21.00 buiten, de gedoopte Joden tot 22.00 uur; Paul heeft een aanstelling in het ziekenhuis, wat Liesbeth doet weet ze niet; vuile was mag niet meer worden opgestuurd; de bewoners van de barak kunnen terecht bij de wasserij voor kleingoed. Henriette heeft echter geen sunlight zeep; over het sturen van pakketjes en een kantine in het kamp waar het en en ander is te krijgen; morgen sluit de post voor de barak, de brief moet worden afgerond.

&nbsp;Van: Enthoven-van Lier; H.S.C.C. Aan: Enthoven-Croll, J. Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-06-01/03 Onderwerp: het giet buiten, ze blijft in de barak, temeer ook daar ze verkouden is; tocht in de barak; talloze verkouden mensen; ze slaapt wel goed, de lucht schijnt erg zwaar te zijn; ze kan soms haar ogen niet open houden; ze verbleef twee dagen in barak 64 en is toen overgeplaatst naar barak 73, de barak voor de gedoopte Joden; ze kreeg brieven binnen, waaronder een zonder haar baraknummer, kennelijk wordt dat in het kamp uitgezocht; graag haar baraknummer aan iedereen doorgeven; het is er ruimer dan in de vorige barak; ze zit aan een tafel vlak voor haar bed te schrijven; eens in de twee weken mag ze schrijven; ze heeft veel kennissen en familie in het kamp ontdekt; 3 juni, ze heeft twee dagen niet geschreven, omdat het in de barak zo druk was vanwege het slechte weer; de temperatuurverschillen zijn groot, ze heeft van alles aan om zich warm te houden; als het straks opdroogt en de wind blijft, dan komen de zandstormen, je kan dan niet met open ogen lopen; je hebt dan een goed afsluitende (stof) bril nodig. Ze heeft er geen; ze slaapt met een hoofddoek, omdat de kou uit het open bovenraam te erg is; voor warmere dagen heeft ze een dunne hoofddoek nodig; over de inhoud van een pakketje; ze ontmoet telkens kennissen en familieleden; in de barak zitten ook enkele Indische dames; alle gedoopte Joden die gemengd-gehuwd zijn mogen naar huis; tante Truus bezoekt ze regelmatig in het ziekenhuis, omdat zij weduwe is geldt de vrijlatingsregel niet voor haar; de jongeren werken de hele dag, mensen van haar leeftijd hebben een vrije rol; over en gedoopte dominee, kerkdiensten in de stampvolle barak voor gedoopte Joden en bijbelcursussen; iedereen mag tot 21.00 buiten, de gedoopte Joden tot 22.00 uur; Paul heeft een aanstelling in het ziekenhuis, wat Liesbeth doet weet ze niet; vuile was mag niet meer worden opgestuurd; de bewoners van de barak kunnen terecht bij de wasserij voor kleingoed. Henriette heeft echter geen sunlight zeep; over het sturen van pakketjes en een kantine in het kamp waar het en en ander is te krijgen; morgen sluit de post voor de barak, de brief moet worden afgerond.

Brief van Henriette Enthoven-van Lier aan haar kinderen vanuit kamp Westerbork

Van: Levie, gezin Aan: de Levie, J. Plaats: trein (poststempel Scheemda) Datum: 1943-07-13 Onderwerp: ‘heden vertrokken uit kamp Westerbork naar onbekende bestemming, denkelijk Riga’.&nbsp; Verzoek aan de vinder de kaart te posten.

Van: Levie, gezin Aan: de Levie, J. Plaats: trein (poststempel Scheemda) Datum: 1943-07-13 Onderwerp: ‘heden vertrokken uit kamp Westerbork naar onbekende bestemming, denkelijk Riga’.&nbsp; Verzoek aan de vinder de kaart te posten.

Briefkaart van het gezin Levie aan J. de Levie vanuit de trein gegooid

Van: Boswachter&nbsp; Aan: Houtvester Assen&nbsp; Plaats: Hooghalen&nbsp; Datum: 1940-02-22&nbsp; Onderwerp: telefoonkosten.

Van: Boswachter&nbsp; Aan: Houtvester Assen&nbsp; Plaats: Hooghalen&nbsp; Datum: 1940-02-22&nbsp; Onderwerp: telefoonkosten.

Brief van de boswachter aan houtvestester Assen

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Vluchtelingenkamp Datum: 1942-01-08 Onderwerp: verrast door een mooi pakket van Stella; bezoek aan Amsterdam mogelijk in februari, veel te weinig tijd voor elkaar.&nbsp;

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Vluchtelingenkamp Datum: 1942-01-08 Onderwerp: verrast door een mooi pakket van Stella; bezoek aan Amsterdam mogelijk in februari, veel te weinig tijd voor elkaar.&nbsp;

Brief van Werner Stertzenbach aan Stella Pach vanuit het Centraal Vluchtelingenkamp Westerbork

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Kamp Datum: 1942-08-12 Onderwerp: Werner schrijft zijn brief vanuit het bedrijfsgebouw van de waterzuivering. Zelf woont hij nu op een zaal in barak 22, met meer dan 40 personen. De mannen voeren een gemeenschappelijk keuken, pakketjes worden gedeeld. Soms zoekt hij &nbsp;en zijn kennissen rust bij een familie, die in een achterafkamertje van een familiebarak woont; over het doorgeven van de groeten van Fie de Jong (lerares, Utrecht) aan een collega van Stella. Fie is ondertussen doorgestuurd (10-08); eventueel bezoek van Stella aan Werner; geen berichten uit het Oosten, een soort van berusting dat het nog even kan duren; Over de Joodse Raad in Westerbork, ze zijn niet erg gezien, de firma heeft geen goede naam; vandaag een transport uit Rotterdam binnengekomen; Herbert is enkele uren op het bureau van de Euterpestraat (Zentralstelle) geweest; er gaan verhalen dat transporten vanuit België en Frankrijk Westerbork zullen passeren; er wordt een spoorverbinding tussen Hooghalen en het kamp aangelegd.

Van: Stertzenbach, Werner Aan: Stella Plaats: Westerbork, Kamp Datum: 1942-08-12 Onderwerp: Werner schrijft zijn brief vanuit het bedrijfsgebouw van de waterzuivering. Zelf woont hij nu op een zaal in barak 22, met meer dan 40 personen. De mannen voeren een gemeenschappelijk keuken, pakketjes worden gedeeld. Soms zoekt hij &nbsp;en zijn kennissen rust bij een familie, die in een achterafkamertje van een familiebarak woont; over het doorgeven van de groeten van Fie de Jong (lerares, Utrecht) aan een collega van Stella. Fie is ondertussen doorgestuurd (10-08); eventueel bezoek van Stella aan Werner; geen berichten uit het Oosten, een soort van berusting dat het nog even kan duren; Over de Joodse Raad in Westerbork, ze zijn niet erg gezien, de firma heeft geen goede naam; vandaag een transport uit Rotterdam binnengekomen; Herbert is enkele uren op het bureau van de Euterpestraat (Zentralstelle) geweest; er gaan verhalen dat transporten vanuit België en Frankrijk Westerbork zullen passeren; er wordt een spoorverbinding tussen Hooghalen en het kamp aangelegd.

Van: Barend, Margaretha&nbsp; Aan: Barend, L.&nbsp; Plaats: Kamp Vught&nbsp; Datum: 1943-05-15&nbsp; Onderwerp: Over ontvangen brief; de gesteldheid van anderen; een ontvangen pakketje, een ontvangen postwissel, waar sla en radijs voor kopen. Ze heeft ook behoefte aan zomerjurken…

Van: Barend, Margaretha&nbsp; Aan: Barend, L.&nbsp; Plaats: Kamp Vught&nbsp; Datum: 1943-05-15&nbsp; Onderwerp: Over ontvangen brief; de gesteldheid van anderen; een ontvangen pakketje, een ontvangen postwissel, waar sla en radijs voor kopen. Ze heeft ook behoefte aan zomerjurken…

Brief van Margaretha Barend aan L. Barend vanuit kamp Vught

Van: Joodsche Raad voor Amsterdam Aan: Arjum, Joppie Plaats: Amsterdam Datum: 1942-11-13 Onderwerp: geadresseerde wordt namens Abraham van Gelder verzocht bagage klaar te maken.

Van: Joodsche Raad voor Amsterdam Aan: Arjum, Joppie Plaats: Amsterdam Datum: 1942-11-13 Onderwerp: geadresseerde wordt namens Abraham van Gelder verzocht bagage klaar te maken.

Brief van de Joodse Raad voor Amsterdam aan Joppie Arjum voor het toesturen van bagage naar kamp Westerbork

Sonder-Ausweis&nbsp; Agsterribbe, Alex, 21-5-29, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonder-Ausweis&nbsp; Agsterribbe, Alex, 21-5-29, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonderausweis van Alex Agsterribbe

Bord Bord met de tekst: Westerbork-Auschwitz Auschwitz-Westerbork. Zug muss geschlossen nach Westerbork zurück. Westerbork, kamp, 1942-1944 Bord van de trein die van Westerbork naar Auschwitz en retour ging. Zie tevens de foto van een replica (zonder aantasting des tijds). &nbsp;

Bord Bord met de tekst: Westerbork-Auschwitz Auschwitz-Westerbork. Zug muss geschlossen nach Westerbork zurück. Westerbork, kamp, 1942-1944 Bord van de trein die van Westerbork naar Auschwitz en retour ging. Zie tevens de foto van een replica (zonder aantasting des tijds). &nbsp;

Treinbord Westerbork - Auschwitz

Sonder-Ausweis&nbsp; Bino, Nathan, 29-9-25, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonder-Ausweis&nbsp; Bino, Nathan, 29-9-25, B5 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 2). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonderausweis van Nathan Bino

Wachttoren met afrastering in kamp Westerbork. Kamp Westerbork, 1942-1944.

Wachttoren met afrastering in kamp Westerbork. Kamp Westerbork, 1942-1944.

Zicht op een wachttoren en prikkeldraadafrastering in kamp Westerbork

Plaatsen in kamp Westerbork

Aardappelkelder

Mededeling Mededeling van de ambtenaar van de burgerlijke stand in de gemeente Haarlem Datum: 1950-07-10 Onderwerp: er is schriftelijk aangifte gedaan &nbsp;op 29 juni van het overlijden van Meintje Koe, overleden 19-10-1942 te Auschwitz. Op 30 september 1950 zal worden overgegaan tot het opmaken van een overlijdensakte.

Mededeling Mededeling van de ambtenaar van de burgerlijke stand in de gemeente Haarlem Datum: 1950-07-10 Onderwerp: er is schriftelijk aangifte gedaan &nbsp;op 29 juni van het overlijden van Meintje Koe, overleden 19-10-1942 te Auschwitz. Op 30 september 1950 zal worden overgegaan tot het opmaken van een overlijdensakte.

Mededeling van de gemeente Haarlem aan J. Adelaar in verband met aangifte overlijden

Verslag/brief over aankomst en verblijf in Auschwitz.&nbsp; Gedateerd juli 1942.&nbsp; De schrijver is onbekend. Op basis van het kampnummer 50826 kan worden vastgesteld dat de schrijver op 21 juli 1942 uit kamp Westerbork werd gedeporteerd. Onderwerp: aankomst op het perron bij Auschwitz, selectie, geen tijd om afscheid te nemen;&nbsp;gaskamers; prikkeldraad, schijnwerpers en wachttorens; 60 mannen zijn geselecteerd van het transport van 1000; uitkleden, kaalknippen en het krijgen van een kampnummer (50826); SS'ers, die slaan; geselecteerd om te werken; streepjespak en klompen; Kapo 's, beschikken over dood en leven; lijken van Russische krijgsgevangenen uit een kuil halen.&nbsp;

Verslag/brief over aankomst en verblijf in Auschwitz.&nbsp; Gedateerd juli 1942.&nbsp; De schrijver is onbekend. Op basis van het kampnummer 50826 kan worden vastgesteld dat de schrijver op 21 juli 1942 uit kamp Westerbork werd gedeporteerd. Onderwerp: aankomst op het perron bij Auschwitz, selectie, geen tijd om afscheid te nemen;&nbsp;gaskamers; prikkeldraad, schijnwerpers en wachttorens; 60 mannen zijn geselecteerd van het transport van 1000; uitkleden, kaalknippen en het krijgen van een kampnummer (50826); SS'ers, die slaan; geselecteerd om te werken; streepjespak en klompen; Kapo 's, beschikken over dood en leven; lijken van Russische krijgsgevangenen uit een kuil halen.&nbsp;

Verslag van een naar Auschwitz gedeporteerde van het transport van 21 juli 1942

Afkomstig van het registratiebureau Lager Westerbork&nbsp; Van: Slager, Jochem&nbsp; Datum: 1942-10-29&nbsp; Betreft: vrijstelling van transport van 2-11-1942. Met stempel van ondercommandant 'de Haan'.

Afkomstig van het registratiebureau Lager Westerbork&nbsp; Van: Slager, Jochem&nbsp; Datum: 1942-10-29&nbsp; Betreft: vrijstelling van transport van 2-11-1942. Met stempel van ondercommandant 'de Haan'.

Bewijs van vrijstelling van transport voor Jochem Slager

Van: Tak, A.&nbsp; Aan: Tjam, Fam.&nbsp; Plaats: Vught&nbsp; Datum: 1943 Onderwerp: toezenden kleding en een bedankje voor de pannenkoeken.

Van: Tak, A.&nbsp; Aan: Tjam, Fam.&nbsp; Plaats: Vught&nbsp; Datum: 1943 Onderwerp: toezenden kleding en een bedankje voor de pannenkoeken.

Brief van Anna tak aan de fam. Tjam vanuit kamp Vught

Kampfluit Het fluitje dat Rosa van der Hal-Prins als barakken- leidster in kamp Westerbork gebruikte.

Kampfluit Het fluitje dat Rosa van der Hal-Prins als barakken- leidster in kamp Westerbork gebruikte.

Kampfluit van een barakkenleidster in kamp Westerbork

Echten, van, F. Tekening die de situatie in woonoord Schattenberg schetst.&nbsp;Kinderen kijken naar barak 18. Uitzicht op de schoorsteen, het ketelhuis (in de volksmond werd dit ‘Stoom’ genoemd). Plaats en jaartal onbekend.&nbsp; Foto van een tekening van Peter van Straaten, gemaakt voor de illustratie van een krantenartikel (Het Parool, 1968, 'Weerzien met Westerbork'. ) &nbsp;

Echten, van, F. Tekening die de situatie in woonoord Schattenberg schetst.&nbsp;Kinderen kijken naar barak 18. Uitzicht op de schoorsteen, het ketelhuis (in de volksmond werd dit ‘Stoom’ genoemd). Plaats en jaartal onbekend.&nbsp; Foto van een tekening van Peter van Straaten, gemaakt voor de illustratie van een krantenartikel (Het Parool, 1968, 'Weerzien met Westerbork'. ) &nbsp;

Foto van een tekening van het woonoord Schattenberg

Cabaret Cabaret (Humor und Melodie) Kamp Westerbork, schouwburg, barak 9 Datum: 1943-09 Toneelspelers op toneel voorstellend een schoolklas. Tekst: Ich muss hinaus. Leraar: G. Witepski Leerlingen: Max Ehrlich, Hermann Feiner, Beatrice Lissauer, Hannalore Cahn, Ruth Pagener, Lotte Heider, Ulla Gross en Catharina Frank.

Cabaret Cabaret (Humor und Melodie) Kamp Westerbork, schouwburg, barak 9 Datum: 1943-09 Toneelspelers op toneel voorstellend een schoolklas. Tekst: Ich muss hinaus. Leraar: G. Witepski Leerlingen: Max Ehrlich, Hermann Feiner, Beatrice Lissauer, Hannalore Cahn, Ruth Pagener, Lotte Heider, Ulla Gross en Catharina Frank.

Een scene uit de revue Humor und Melodie

Nieuwsblad voor Beilen 37ste jaargang, No. 4 Datum: 1945-04-21

Nieuwsblad voor Beilen 37ste jaargang, No. 4 Datum: 1945-04-21

Nieuwsblad voor Beilen van 21 april 1945

Transport. Transport. De trein rijdt weg. In de wagons en langs de spoorlijn zwaaien mensen naar elkaar. Hooghalen, 1942.

Transport. Transport. De trein rijdt weg. In de wagons en langs de spoorlijn zwaaien mensen naar elkaar. Hooghalen, 1942.

Een vertrekkende trein wordt uitgezwaaid

Van: van Cleeff-van Praag, Alice Aan: Henny Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-1944 Onderwerp: verhoudingen tussen de verschillende mensen in het kamp, omgang met elkaar; lange werktijden; geprikkelde zenuwen. Dienst voor gedoopte Joden. Het leven in een huisje is dragelijker dan het leven in een barak. Er kwam post uit het Oosten, maar niet van Alice haar ouders.

Van: van Cleeff-van Praag, Alice Aan: Henny Plaats: Westerbork, kamp Datum: 1943-1944 Onderwerp: verhoudingen tussen de verschillende mensen in het kamp, omgang met elkaar; lange werktijden; geprikkelde zenuwen. Dienst voor gedoopte Joden. Het leven in een huisje is dragelijker dan het leven in een barak. Er kwam post uit het Oosten, maar niet van Alice haar ouders.

Brief van Alice van Cleeff-van Praag aan Henny vanuit kamp Westerbork

Van: Aan: Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-11-25 Onderwerp: Bezoek van B&amp;W Westerbork aan K.W. i.v.m. te bouwen woningen. Het zoeken naar een geschikte plek voor uitbreiding van de gemeente.

Van: Aan: Plaats: Westerbork, Interneringskamp Datum: 1946-11-25 Onderwerp: Bezoek van B&amp;W Westerbork aan K.W. i.v.m. te bouwen woningen. Het zoeken naar een geschikte plek voor uitbreiding van de gemeente.

Notitie over een bezoek aan het kamp voor eventuele bouw van woningen voor de gemeente Westerbork

Bewijs van crematie Datum: 21-05-1943 Nr. 286 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Tas, Isabella Rebecca geb. 08-07-75 overleden te Westerbork op 13-05-1943 op: 14-05-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 21-05-1943 Nr. 286 De Ambtenaar van den Burgerlijken Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Tas, Isabella Rebecca geb. 08-07-75 overleden te Westerbork op 13-05-1943 op: 14-05-1943 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Isabella Rebecca Tas

Rosa van der Hal-Prins Plaats: Amsterdam Datum: 1945-09-15 Voor Sieg Toekomstverwachtingen Gelijk aan inv.nr. 7877-18

Rosa van der Hal-Prins Plaats: Amsterdam Datum: 1945-09-15 Voor Sieg Toekomstverwachtingen Gelijk aan inv.nr. 7877-18

Gedicht van Rosa van der Hal-Prins

Van: Departement van Financien Aan: Abrahams, J.M. Plaats: Deventer Datum: 1943-04-01 Onderwerp: Verwijdering uit den openbaren dienst van personen die met Joden gehuwd zijn.

Van: Departement van Financien Aan: Abrahams, J.M. Plaats: Deventer Datum: 1943-04-01 Onderwerp: Verwijdering uit den openbaren dienst van personen die met Joden gehuwd zijn.

Brief van het Departement van Financiën aan J. M. Abrahams

Wachttorens kamp Westerbork

Van: Montfoort, van&nbsp; Aan: &nbsp;Militair Gezag in Drenthe Plaats:&nbsp;Breda Datum: 1945-05-02&nbsp; Onderwerp: verzoek voor reisvergunning van kamp Westerbork naar Breda (Counter Intelligence) om verslag uit te brengen over werkzaamheden gedurende de bezettingstijd.

Van: Montfoort, van&nbsp; Aan: &nbsp;Militair Gezag in Drenthe Plaats:&nbsp;Breda Datum: 1945-05-02&nbsp; Onderwerp: verzoek voor reisvergunning van kamp Westerbork naar Breda (Counter Intelligence) om verslag uit te brengen over werkzaamheden gedurende de bezettingstijd.

Brief van Van Montfoort namens het N.C.I. aan het Militair Gezag in Drenthe

Van: Gelder, van, Abraham Aan: Na Plaats: Westerbork, kamp Datum: Onderwerp: omstandigheden; honger, deelt dingen uit zijn pakketjes met anderen; op transport gaan van donderdag op vrijdag.

Van: Gelder, van, Abraham Aan: Na Plaats: Westerbork, kamp Datum: Onderwerp: omstandigheden; honger, deelt dingen uit zijn pakketjes met anderen; op transport gaan van donderdag op vrijdag.

Brief van Abraham van Gelder aan zijn vrouw Naatje vanuit kamp Westerbork

Enveloppe Gegevens op de enveloppe zijn doorgestreept met vermelding Retour/onbestelbaar.

Enveloppe Gegevens op de enveloppe zijn doorgestreept met vermelding Retour/onbestelbaar.

Enveloppe gericht aan de Joodse Raad in kamp Westerbork voor mevrouw de Vries-Koe

Bewijs van crematie Datum: 19-03-1943 Nr. 118 De Ambtenaar van den Burgerlijke Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Spielmann, Hugo Israel geb. 21-06-69 overleden 16-03-1943 te Westerbork op: 18-03-1043 is gecremeerd.

Bewijs van crematie Datum: 19-03-1943 Nr. 118 De Ambtenaar van den Burgerlijke Stand in het Lager Westerbork verklaart, er van kennis te hebben genomen, dat het lijk van: Spielmann, Hugo Israel geb. 21-06-69 overleden 16-03-1943 te Westerbork op: 18-03-1043 is gecremeerd.

Bewijs van crematie in kamp Westerbork betreffende Hugo Israel Spielmann

Sonder-Ausweis&nbsp; Behr, Benjamin, 27-2-11, B21 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 6). Gültig nur in O.D. Begleitung

Sonder-Ausweis&nbsp; Behr, Benjamin, 27-2-11, B21 ist berechtigt das Lager Westerbork zu verlassen, um in: allen Betrieben Arbeiten zu verrichten (DB 6). Gültig nur in O.D. Begleitung

Johannes Ottovon Henning

Johannes Otto
von Henning